\nBundan 20 y\u0131l \u00f6nce banka hesap kart\u0131 ve kimlik belgesi ile, mesai saatleri i\u00e7inde hesab\u0131n\u0131z\u0131n bulundu\u011fu \u015fubeye gidip, kuyru\u011fa girdikten ve kimlik fotokopilerini \u00e7ektirdikten sonra, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finiz i\u015flemleri banka c\u00fczdan\u0131n\u0131za yazd\u0131rarak para \u00e7ekebilirdiniz. Hatta ba\u015fka bir \u015fubeden para \u00e7ekmek istedi\u011finizde, telefon ya da faks ile, kar\u015f\u0131 \u015fubede ger\u00e7ekten hesab\u0131n\u0131z olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve bakiyenizin yeterlilik durumu \u00f6\u011frenilirdi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k t\u00fcm bunlar\u00a0 nostalji oldu. Para \u00e7ekme makinalar\u0131 ve internet \u00fczerinden kullan\u0131m sayesinde istedi\u011fimiz an para \u00e7ekip, internete eri\u015febildi\u011fimiz her yerden istedi\u011fimiz para transferlerini ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Tabi her t\u00fcr rahatl\u0131\u011f\u0131n bir bedeli oluyor. Finansal i\u015flemler bu kadar kolayla\u015f\u0131nca, kullan\u0131c\u0131 ismi ve \u015fifresini ele ge\u00e7iren, haks\u0131z kazan\u00e7 pe\u015findeki insanlar\u0131n i\u015fleri de kolayla\u015f\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131 ismi ve \u015fifresini ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fmak kadar, finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n sunucular\u0131ndan bu bilgileri almaya \u00e7al\u0131\u015fmak da m\u00fcmk\u00fcn. Sunucu a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irip, sunucu ve veritaban\u0131na eri\u015fmek t\u00fcm bu bilgleri korumas\u0131z b\u0131rakabiliyor. O y\u00fczden g\u00fcvenlik teknolojilerine \u00e7ok yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmakta ve k\u00f6t\u00fc niyetlilerin kullanabilece\u011fi zay\u0131fl\u0131klar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in\u00a0 \u00f6zel \u00e7abalar sarf ediliyor.<\/p>\n
Kendi kendini doland\u0131ranlar bile var!<\/strong> En b\u00fcy\u00fck tehlike \u015firket i\u00e7inde!<\/strong> Kopya siteler pusuda bekliyor<\/strong> Ter\u00f6r, korku ve kaos teorisi <\/strong> Su\u00e7u \u00f6nlemek ve su\u00e7lular\u0131 yakalamak m\u00fcmk\u00fcn<\/strong> Kariyer Dergi A\u011fustos 2008<\/p>\n\n \u0130leti\u015fim ve bilgi i\u015flem teknolojilerinin s\u00fcrekli geli\u015fmesi, ki\u015fisel, sosyal ve ticari hayat\u0131m\u0131zda bili\u015fimin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 giderek art\u0131yor. Finansal i\u015flemlerin bilgi teknolojileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00f6netilmesi, \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131nda bili\u015fim teknolojilerine olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131, her t\u00fcrl\u00fc cihaz ve makinan\u0131n di\u011fer\u00a0 cihaz ve sistemlere ba\u011flanabilmesi bizlere kolayl\u0131k sa\u011fl\u0131yor. Ancak bu geli\u015fmeler haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flamak ve toplumda ter\u00f6r korkusu […]<\/p>\n\n
\nHer\u015feye ra\u011fmen gene de \u00e7ok farkl\u0131 yollarla bu g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 a\u015f\u0131labiliyor. \u00d6rne\u011fin bankada a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hesab\u0131n ay sonu bakiye bildirimi mesaj\u0131n\u0131 takip ederek, sunucu adresini \u00f6\u011frenen bir \u015fifre k\u0131r\u0131c\u0131, bu adresten sunucuya ula\u015fmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f. Sonras\u0131nda veritaban\u0131na eri\u015fen ki\u015fi, kendi hesab\u0131ndan 200bin dolarl\u0131k bir bor\u00e7 kayd\u0131 yaratm\u0131\u015f. Bir g\u00fcn sonra bankay\u0131 arayarak hesab\u0131nda kendisinin ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fi 200bin dolarl\u0131k bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f oldu\u011funu belirtmi\u015f. Banka yetkilileri durumu inceleyince kullan\u0131c\u0131ya hak vermi\u015fler ve di\u011fer m\u00fc\u015fterilerini tedirgin etmemesi amac\u0131yla, fazla soru\u015fturmadan\u00a0 ki\u015finin hesab\u0131na 200bin dolar yat\u0131rm\u0131\u015flar. Tabi her bir olay ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p, nedenler bulunduk\u00e7a \u00f6nlemler al\u0131n\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu hatan\u0131n tekrarlanmamas\u0131 i\u00e7in\u00a0 uygulama ve veri taban\u0131 ayr\u0131 sunucular \u00fczerinde tutuluyor. Kullan\u0131c\u0131lara bilgilendirme mailleri uygulama ve ya veritaban\u0131 sunucular\u0131ndan g\u00f6nderilmiyor. D\u00fc\u015fen sunucu fiyatlar\u0131 ile uygulamalar ve veritabanlar\u0131 farkl\u0131 sunuculara da\u011f\u0131t\u0131larak bu t\u00fcr yasa d\u0131\u015f\u0131 eri\u015fimlerin \u00f6nlenmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\nBu t\u00fcr kullan\u0131c\u0131 isim ve \u015fifrelerinin ele ge\u00e7irilmesi \u00e7o\u011fu zaman \u015firket i\u00e7i kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. O y\u00fczden \u015firketler m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az bilgiyi veritabanlar\u0131nda sakl\u0131yorlar.\u00a0 Belli bilgilere \u015firket \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n eri\u015fimi bile m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. Bu t\u00fcr bilgileri saklayan ve olmas\u0131 gereken de\u011ferlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran ayr\u0131 uygulamalar devreye al\u0131nm\u0131\u015f durumda. Kimsenin eri\u015femedi\u011fi, kendi kendini y\u00f6neten bu sistemler ile \u015firket i\u00e7i veri kopyalama ihtimali neredeyse s\u0131f\u0131rlan\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fc niyetli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ula\u015fabilece\u011fi bir veri bulunmuyor. Tabi bir kullan\u0131c\u0131 ger\u00e7ekten \u015fifresini unuttuysa ve yenisini almas\u0131 i\u00e7in bu uygulamalarda belirtilen prosed\u00fcrleri yerine getiremiyorsa, bu da tam bir kaosa sebep oluyor. \u00d6rne\u011fin anl\u0131k mesajla\u015fma kullan\u0131c\u0131 \u015fifresi k\u0131r\u0131lan bir arkada\u015f\u0131m, kullan\u0131c\u0131 \u015fifresini yenilemek i\u00e7in gerekli olan ek soru ve cevab\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 \u015fifresini s\u0131f\u0131rlatamad\u0131. Kullan\u0131c\u0131 ismini bloke de ettiremedi. Suistimali \u00f6nlemek i\u00e7in ki\u015fisel m\u00fcdahale s\u0131f\u0131rlan\u0131nca, bu t\u00fcr inisiyatifler de ortadan kalk\u0131yor. T\u00fcm arkada\u015flar\u0131na haber verene kadar, \u015fifre k\u0131r\u0131c\u0131 kontak listesinde ki baz\u0131 arkada\u015flar\u0131ndan bor\u00e7 para isteyerek, arkada\u015f\u0131m\u0131 y\u00fckl\u00fc bir mebla\u011f\u0131n sorumlulu\u011fu alt\u0131na soktu.<\/p>\n
\nBaz\u0131 \u015fifre k\u0131r\u0131c\u0131lar, yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini varsayarak, finansal kurulu\u015f sitelerinin olas\u0131 yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren site isimleri sat\u0131nal\u0131yorlar. \u00d6rne\u011fin www.abc.com sitesine girecek kullan\u0131c\u0131lar\u0131n, acele ile www.abb.com ya da www.ab.com yazabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, bu sitelerin isim hakk\u0131 al\u0131n\u0131yor. Ger\u00e7ek sitenin bire bir ayn\u0131 site g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile kullan\u0131ma a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu yaz\u0131m hatas\u0131 nedeni ile kopya siteye girip fark\u0131na varmayanlar\u0131n, kullan\u0131c\u0131 ismi ve \u015fifresi elde ediliyor. Sonras\u0131nda hemen ger\u00e7ek siteye ba\u011flan\u0131p \u015fifre de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u015flemi yap\u0131larak, kullan\u0131c\u0131n\u0131n sisteme giri\u015fi engelleniyor ve hesab\u0131ndan istenen i\u015flemler ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor. Son d\u00f6nemde cep telefonu k\u0131sa mesaj servisi onay\u0131 ile bu t\u00fcr giri\u015fimlerin sonu\u00e7suz kalmas\u0131 sa\u011fland\u0131. Cep telefonunun ele ge\u00e7irilmesi ya da SIM kart kopyalamas\u0131 gibi olas\u0131l\u0131klar nedeniyle hala tam g\u00fcvenlikten bahsedemesek de, ger\u00e7ekle\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 eskiye oranla \u00e7ok daha azald\u0131.<\/p>\n
\nToplumda korku salarak kendilerini olduklar\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hissettirmek isteyen k\u00f6t\u00fc niyetli ki\u015filer i\u00e7in bilgi sistemlerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar giderek daha cazip hale geliyor. Ocak 2003\u2019de n\u00fckleer bir tesisin g\u00fcvenlik sistemine korsan (hacker) sald\u0131r\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. Operasyonel sistemlere girmesine \u00e7ok az bir s\u00fcre kala bu sald\u0131r\u0131 durduruldu. Bundan 6 ay sonra ise Kanada ve A.B.D\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen ve 30 saat boyunca 50 milyon ki\u015finin elektriksiz kalmas\u0131na neden olan aksakl\u0131k, \u2018acaba ter\u00f6rist bir sald\u0131r\u0131\u00a0 m\u0131?\u2019 sorusunu yo\u011fun bir \u015fekilde g\u00fcndeme getirdi. Oysa kesinti ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131s\u0131 de\u011fildi. O g\u00fcnlerde hayli artan s\u0131cakl\u0131k nedeni ile elektrik t\u00fcketiminin artmas\u0131 ve a\u011fa\u00e7 y\u0131k\u0131lmas\u0131 sonucu kesilen elektirk ak\u0131m\u0131n\u0131n, devreye otomatik olarak giren sistemler ile yedek \u00fcnite ve hatlar\u0131 devreye sokmas\u0131\u00a0 y\u00fcz\u00fcnden meydana gelen a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme kesintiye yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Kaos teorisinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi, adeta bir kelebe\u011fin kanat \u00e7\u0131rpmas\u0131 ile kas\u0131rga olu\u015fmu\u015ftu. Entegre sistemler ve otomatik devreye giren yedekleme \u00fcniteleri b\u00f6lgesel olabilecek ve birka\u00e7 y\u00fcz bin ki\u015fiyi etkileyecek elektrik kesintilerinin, 50 milyon ki\u015fiye yay\u0131lmas\u0131na neden olmu\u015ftu. Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sonu\u00e7lara\u00a0 bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu kesinti herhangi bir ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131dan \u00e7ok daha fazla ki\u015fiyi etkilemi\u015f ve basit bir sandvi\u00e7in bile 100 dolara kadar y\u00fckselmesine sebep olarak ekonomik bir krizi de tetikleyebilmi\u015fti. Bu t\u00fcr olaylar sayesinde bilgi sistemleri g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemi iyice anla\u015f\u0131ld\u0131 ve son d\u00f6nemlerde en fazla yat\u0131r\u0131m alanlardan biri haline geldi. \u00d6zellikle internet \u00fczerinden \u00fcr\u00fcn ve hizmet sat\u0131\u015f\u0131 yapma konusunda i\u015f modelleri geli\u015ftirilirken, en \u00f6nemli konulardan biri g\u00fcvenlik oldu. Bilgi teknolojileri seminerlerinde en fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131 alan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda da g\u00fcvenlik gelmeye ba\u015flad\u0131.
\n
\n\u00dclkemizde en yayg\u0131n su\u00e7, telif haklar\u0131 ihlali<\/strong>
\n\u00dclkemizde en yayg\u0131n bili\u015fim su\u00e7u olarak ne \u015fifre k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ne de\u00a0 korsan sald\u0131r\u0131lardan bahsedilmiyor. En yayg\u0131n bili\u015fim su\u00e7, telif haklar\u0131 ihlalleri ya da lisanss\u0131z\/korsan kullan\u0131m olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. 2007\u2019de\u00a0 bu alanda 321.676 \u015fahsa ve 463.834 mala kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flendi. Yani toplam n\u00fcfusun y\u00fczde 9,35\u2019i, emniyete intikal eden su\u00e7 i\u015fledi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015fu IDC\u2019ye g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de telif hakk\u0131 \u00f6denmeden kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131m oran\u0131 ise y\u00fczde 65 d\u00fczeyine ula\u015f\u0131yor. Yine ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131n\u0131n verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019deki toplam PC say\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k\u00a0 7,5 milyon civar\u0131nda. Bu, PC sahiplerinin y\u00fczde 65\u2019nin lisanss\u0131z yaz\u0131l\u0131m kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde yakla\u015f\u0131k 4,8 milyon ki\u015finin telif hakk\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. \u00dclkemizde su\u00e7 oran\u0131n\u0131n, medeni \u00fclkelerden daha az olmas\u0131yla \u00f6v\u00fcn\u00fcyoruz. Ancak\u00a0 telif haklar\u0131 ihlallerini de\u011ferlendirdi\u011fimizde, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerdeki 100 bin ki\u015fide\u00a0\u00a0 935 adetlik su\u00e7 oran\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de 100 bin ki\u015fide 65.935\u2019e y\u00fckseliyor.<\/p>\n
\nArtan ileti\u015fim olanaklar\u0131 ile art\u0131k her an her yerden internete eri\u015febilmek m\u00fcmk\u00fcn. Mala ve cana yap\u0131lan sald\u0131r\u0131larda devreye girecek internet eri\u015fimi cayd\u0131r\u0131c\u0131 olabilece\u011fi gibi, su\u00e7 i\u015flenirse su\u00e7luyu bulmak i\u00e7in de\u00a0 kullan\u0131labilir. Uzun zamandan beri filo y\u00f6neten firmalar taraf\u0131ndan kullan\u0131lan mobil ara\u00e7 izleme teknolojileri di\u011fer sekt\u00f6r ve kullan\u0131c\u0131lara da a\u00e7\u0131l\u0131yor. Yeni \u00e7\u0131kan bir foto\u011fraf makinas\u0131, belli aral\u0131klarla \u00e7ekilen fotolar\u0131 internette belirleyece\u011finiz bir siteye y\u00fckleyebiliyor. B\u00f6ylece foto\u011fraf makinan\u0131z \u00e7al\u0131n\u0131rsa, ilk foto\u011fraf \u00e7ekiminden sonra kimlerin elinde ve hangi ortamda bulundu\u011funa dair bir fikriniz olabilecek. Ayn\u0131 \u015fekilde geli\u015ftirilmekte olan bilezik ya da kolye gibi devaml\u0131 v\u00fccudunuzla temasta olan baz\u0131 aksesuarlar, s\u00fcrekli biometrik \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapabilecek. B\u00f6ylece sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ilgili endi\u015fe verici bir durum belirdi\u011finde, kalp krizi ya da sara n\u00f6beti gibi, sa\u011fl\u0131k ekiplerine ve aile yak\u0131nlar\u0131na mesaj g\u00f6nderebilecek. Ayn\u0131 \u015fekilde bir yankesicilik olay\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan\u0131z, korkunuzu belli eden biometrik de\u011ferler y\u00fckseldi\u011finde, g\u00fcvenlik birimlerine ortam\u0131n ve su\u00e7lular\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri g\u00f6nderilmeye ba\u015flanacak. GPRS ile yer tespitinin de yap\u0131lmas\u0131 ile g\u00fcvenlik birimlerinin en k\u0131sa s\u00fcre de m\u00fcdahalesi sa\u011flanabilecek. K\u0131sacas\u0131, beraberinde baz\u0131 yeni riskler getirse bile teknoloji hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye ve iyile\u015ftirmeye devam ediyor.<\/p>\n![\"Loading](\"https:\/\/www.kariyer.net\/kariyer-rehberi\/wp-content\/plugins\/da-reactions\/assets\/dist\/loading.svg\")
\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_elementor_edit_mode":"","_elementor_template_type":"","_elementor_data":"","_elementor_page_settings":null,"_elementor_conditions":[]},"categories":[2211,2214],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1947","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kariyer-gelisimi","7":"category-yasam"},"yoast_head":"\n