Enerji Yöneticisi Nedir, Nasıl Olunur?

Genellikle endüstriyel işletmelerde bulunan ve ağırlıklı olarak karbondioksit emisyonu gibi çevresel faktörler konusunda işler yürüten enerji yöneticileri, bulundukları konumda şu görevleri yerine getirmektedirler: 

Enerji tüketimi yapan ekipmanların bakımlarını yapmak ve verimliliklerini izlemek, 

Kurumdaki enerji tüketimini izlemek ve periyodik olarak raporlamak, 

Enerji tüketimini izlemek için gerekli olan ekipmanları temin etmek ve kurulumunu yapmak, 

Enerji tüketen sistemlerin ihtiyaçları olan tadilatları belirlemek ve bunun uygulanmasını koordine etmek, 

Tüketim alışkanlıklarını değiştirerek tasarruf sağlamak, 

Enerji alanındaki mevcut ve yenilenen mevzuatları takip etmek, 

Enerji atıklarının değerlendirilmesi süreçleriyle ilgili fikirler yürütmek, 

Enerji verimliliği konularında personele eğitim vermek, 

Yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji kaynaklarını araştırmak ve geliştirmek, 

Hem teknik hem de pratik anlamda tavsiyelerde bulunmak. 

Enerji yöneticisi olmak için üniversitelerin Enerji Yönetimi Bölümü’nde 4 yıllık bir eğitim alınması gerekmektedir. Enerji Yönetimi Bölümü’nün yanı sıra Elektrik, Elektrik ve Elektronik veya Makine Mühendisliği mezunları da bu meslek unvanına sahip olabilmektedir. Lisans eğitiminin yanı sıra iyi bir İngilizce bilgisi de bu mesleği yerine getirmenin şartları arasındadır. Bunların yanında bilgisayar konusunda da kişinin kendini geliştirmiş olması beklenmektedir. 

Son yıllarda çıkarılmış yasalar kapsamında kimi kuruluşların bünyelerinde Enerji Yöneticisi bulundurması zorunlu hale getirilmiştir. Bu sayede Enerji Yöneticilerinin iş imkânları artmıştır. Zorunlu uygulamanın yanı sıra, özellikle sanayi tesislerinde enerji yöneticisi ihtiyacı yadsınamaz boyutlardadır. 

Enerji verimliliği amacı uğruna çalışmalar yapan enerji yöneticisi enerjiyle bağlantısı olan birçok sektörde yer edinir. Endüstriyel tesislerde kitlesel üretim yapan fabrikalar enerji yöneticilerine önemli iş fırsatları sunar. Enerji iş ilanları yayınlayan kurumlarda da verimli ve yenilebilir enerji üretiminde aktif rol oynayabilecek kişiler talep edilir. Bu tesislerin yanı sıra otomotiv iş ilanları yayınlayan kurumlarda da enerji yöneticileri istihdamı yapılır. Üretimden elde edilen çıktıyı optimum enerjiyle üretmek için çalışmalar yapmak bu sektörde enerji yöneticisi ne iş yapar sorusuna yanıt verir.  

Enerji yöneticisi alımları tekstil sektöründe de bulunur. Kitlesel üretim yapan tekstil sahalarında çalışan enerji yöneticileri kurum içinde kullanılan enerjinin verimli olmasını için analizler gerçekleştirir. Enerji maliyetlerini düşürmeye yönelik de çalışmalar yapan enerji yöneticisi bu görevlerini danışmanlık şirketlerinde de sürdürür. Birçok sektörün enerjiyle doğrudan veya dolaylı ilişkiye sahip olması enerji yöneticilerine istediği alanda kariyer yapma fırsatı tanır.

Enerji yöneticisi farklı çalışma koşulları altında görevlerini gerçekleştirir. Büyük projelerdeki enerji tesislerinde yer alabileceği gibi küçük veya orta ölçekli şirketler adına da görev alarak kurumun enerji alanındaki verimliliğini sağlayabilir. Yoğun bir çalışma programı altında görev alan enerji yöneticisi gün boyunca kurum içinde kullanılan enerjinin optimum kullanılmasını amaçlar. 

Kurumdaki diğer personellerle irtibat halinde olan bu uzmanlar yöneticilerine de rapor sunmakla yükümlü olur. Aynı anda birçok işle uğraşan enerji yöneticisini dinamik bir çalışma dünyasında görevlerini sürdürür. Enerji yöneticisi iş ilanları vasıtasıyla kurumların bu meslek çalışanlarına sunduğu teklifleri ve çalışma koşullarını görebilirsin.  

Enerji yöneticisi sınavı her yıl ayın belirli dönemlerinde gerçekleştiren bir sınav olarak yer alır. Enerji alanıyla ilgili yapılacak başvurularında kurumlar tarafından bakılan bu sınavlarda başarılı olanlar sertifika almaya hak kazanarak mesleki yeterliliklerini kanıtlayabilir. Sınavda üniversitede görülen eğitimlerin yanı sıra enerji alanıyla ilgili detaylı sorularla adayların temel bilgi düzeyi ölçülür. Enerji Bakanlığının denetiminde gerçekleştirilen bu sınavda adayların en az 70 puan alması gerekir. 

Enerji yöneticisi sertifikası almak isteyenler öncelikli olarak belirli bir eğitim programından geçirilir. Enerji yöneticisi eğitimi süre olarak kurumdan kuruma değişmekle birlikte 10 gün olarak gerçekleştirilir. Eğitimin bir kısmı sözel iken bir kısmı da uygulamalı olarak gerçekleştirilir. Eğitimi geçenler sınava tabi tutularak alanıyla ilgili bilgi düzeyleri ölçülmesi hedeflenir. 

Enerji yöneticisi sertifikası nasıl alınır sorusuna Enerji Bakanlığı onaylı eğitim kurumlarına başvurmak ve eğitimlerle beraber sınavları geçmek şeklinde yanıt verilebilir. Üniversite kurumları da enerji yöneticisi olmak isteyenlere özel eğitimler sunar. Ayrıca bazı kurumlar kendi eğitim programlarını oluşturarak da adayları eğitebilir. Detaylı bir arama yaparak sana uygun eğitim programını bulabilir, sistemli çalışarak sertifika almaya hak kazanabilirsin. 

Enerji yöneticisi enerjiyle iş yapan bütün kurumlarca talep edilir. Her kurumun kendine has iş düzeni olduğu için çalışma saatleri arasında belirli farklar gözlenebilir. Üretim sahalarını gezen ve kullanılan enerjiyle ilgili raporlar oluşturan enerji yöneticisi yöneticinin oluşturduğu düzene göre hareket eder. Genel olarak sabah saatlerinde çalışmaya başlasa da kimi durumlarda mesai saatlerinden sonraları için de çalışmalarını sürdürebilir. Diğer departmanlarla sürekli iletişimde kalması gereken bu kişiler üretimin verimli ve minimum maliyetle yapılmasını amaçlar. 

Enerji yöneticisi çalışma saatleri bölgeden bölgeye değişiklik gösterebilir. Doğu vilayetlerinde daha erken işe başlanıp daha erken bitirilebilir. Çalışma saatleri kurumun iş anlayışına, düzenine ve kararına bağlı olarak değişir. Bunun yanı sıra enerji yöneticisi maaşları ve diğer unsurlarda da belirli değişikler olur.  

Enerji yöneticisi kurumun üretim sahasında kullanılan enerjinin verimli kullanılmasını sağlar. Bunun için araştırmalar ve analizler yapan bu kişiler enerji mevzuatlarına göre kurumun enerji politikasını oluşturur. Araştıran, analiz eden, yorumlayan ve bunları raporlayan bu uzmanlar meraklı ve çalışkan olmalarıyla öne çıkar. Takım uyumu esasına göre hareket eden enerji yöneticisi gerekli gördüğü durumlarda personele de verimli enerji kullanımıyla ilgili bilgi verir. Bu da onları iletişim yönleri açık birey yapar. 

Enerji yöneticisi belirli planlar çerçevesinde hareket eder ve yaptığı enerji analizleriyle ilgili raporları yönetime sunar. Bu da onu planlamacı özelliğini barındıran biri haline getirir. Takım oyuncusu olarak görev alan enerji yöneticisi vizyoner düşünce yapısıyla hareket eder. Verimlilik ve sürdürülebilirlik çerçevesinde hareket ederek kurumun etkin büyümesini sağlar.

Enerji yöneticisi kimler olabilir sorusuna üniversitelerin enerji sistemleri mühendisliği bölümü şeklinde yanıt verilebilir. Ayrıca elektrik elektronik mühendisliği bölümünden de alımlar gerçekleştirilir. Üniversite hayatı boyunca yapılacak stajlar enerji yöneticisi olma yolunda önemli kazanımlar elde etmeni sağlayabilir. Ayrıca enerjiyle ilgili alanlarda araştırma yapmak ve bilgiler edinmek mesleğinde iyi konumlara getirebilir. Enerji yöneticisi alımı yapan kurumları etkilemek için iyi bir CV hazırlamak da diğer adaylar arasından sivrilmende yardımcı olur.  

Enerji yöneticisi olabilmek için belirli sertifikalar alarak mesleki deneyimlerini kanıtlayabilirsin. Enerji yöneticisi belgesi veya sertifikası adı altında kurumlardan alacağın belgeyi CV’ne ekleyerek güncel iş fırsatlarından yararlanabilirsin. İngilizce dilinde de ustalık aranan bu meslek dalı için yabancı dil kurslarına kaydolabilir, İngilizceni geliştirerek diğer adayların önüne geçebilirsin. İletişim ve stres yönetimi gibi noktalarda da eğitimler almak mesleki gelişimine katkı sunar.