Gümrük Memuru Nedir, Nasıl Olunur?

Gümrük memuru, görevli olduğu gümrük kapısından geçen tüm taşıt ve eşyalardan sorumludur. Başlıca görevi giriş ve çıkışların denetimini gerçekleştirmektir. Üniforma ile çalışma zorunluluğu bulunan gümrük memurunun diğer görevleri ise şöyledir;

• İhracata ya da ithalata konu olan eşyanın "Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu" nu belirlemek,
• Belge üzerinde adı geçen eşya ile fiziksel varlığı bulunan eşyanın aynı olup olmadığını tespit etmek,
• İlgili eşyanın ihracat ya da ithalata uygun olup olmadığını; tarife kontenjanı, yasak veya izinli, gözetim ve kota gibi kriterlere göre değerlendirmek,
• İlgili eşyanın miktarını, değerini ve menşeini belirlemek,
• Gerekli vergilerin ödendiğini kontrol etmek,
• Yasa dışı yollarla ülkeden çıkarılmak istenilen mallara ve eşyalara engel olmak,
• Yasa dışı yollarla ülkeye sokulmak istenilen mallara ve eşyalara engel olmak,
• Gümrük beyannamelerinin doğruluğunu onaylamak,
• Şüpheli durumlarda eşya ve malları muhafaza ederek denetimi tamamlanana kadar gözetim altında tutmak,
• Şüpheli kişiler hakkında yetkili birimleri bilgilendirmek,
• Şüpheli durumlar için rapor hazırlamak, tutanak tutmak,
• Limanlarda yatlarla ilgili işlemleri yürütmek,
• Gümrükten geçecek olan araçların depolarındaki yakıt miktarını tespit etmek,
• Bakanlık ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmek.

Gümrük memurluğu, devlet memurluğu statüsünde olduğu için gümrük memuru olmak isteyen kişilerin 657 sayılı Devlet Memuru Kanunundaki şartlarını yerine getiriyor olmaları gerekir. Gümrük memuru olabilecek kişilerin yerine getirmesi gereken diğer şartlar şöyledir;

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve kamu haklarından mahrum olmamak,
• KPSS P3 türünde en az 70 puan almış olmak,
• 30 yaşından gün almamış olmak,
• Nasıl gümrük memuru olunur sorusuna Gümrük Muhafaza Memuru olmak için düzenlenen sınavlarda başarılı olmak şeklinde yanıt verilebilir. 
• Adli sicil kaydında gümrük memurluğu görevini yapmaya engel bir suça karışmamış olmak, 
• Etkili iletişim becerilerine sahip olmak, 
• Detaylara dikkat edecek şekilde gözlem yeteneği gelişmiş olmak,
• Vardiyalı çalışmasına engel olabilecek özel bir durumunun bulunmaması, 
• İyi derecede yabancı dil bilgisine sahip olmak, 
• Temel bilgisayar kullanımı bilgisine sahip olmak, 
• Gümrük Mevzuatı hakkında bilgi sahibi olmak,      
• Belirlenen boy sınırının (erkeklerde 1.72 cm, kadınlarda 1.65 cm) altında olmamak,
• Bedensel bir rahatsızlığa ve psikolojik bir hastalığa sahip olmamakla birlikte “Türkiye’nin her yerinde görev yapabilir ve silah kullanabilir.” ibaresi bulunan sağlık kurulu raporu alabilecek durumda olmak,
• Mülakatı sorunsuz tamamlamış olmak.

Gümrük memuru alımları, Ticaret Bakanlığı'nın sözleşmeli personel alım ilanıyla belirtilir. Başvurusu olumlu sonuçlanan adaylar sözlü sınava girmeye hak kazanmış sayılır. Sözlü sınavda adayların, ifade yeteneği, iletişim becerisi, kavrama kapasitesi, muhakeme yeteneği, temsil yeteneği, görev ve sorumlulukları yerine getirmekteki hevesi, mesleğe duyduğu ilgi, ikna kabiliyeti gibi konular değerlendirilir. Bunların yanı sıra sözlü mülakatta aday değerlendirilenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Mezun olduğu öğrenim alanıyla ilgili güncel bilgi düzeyi
• Davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu
• Genel kültür yeteneği ve bilgisi 
• Bilimsel ve teknolojik gelişmelere ilgisi
• Özgüveni 
• Kişisel özbakımına gösterdiği titizlik ve hijyen kurallarına uygunluk 
• Davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu 

Sözlü sınavlarda değerlendirme 100 tam puan üzerinden yapılır. En az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır. KPSS puanıyla sözlü puanının ortalaması alınarak hesaplanır. Başarı puanı en yüksek olan adaydan başlayarak gümrük memuru pozisyonu için ihtiyaç duyulan sayı kadar asıl aday belirlenir. Bazı durumlarda yedek aday belirlenebilir. Eğer kariyer planların arasında gümrük memuru olmayı hedeflersen sık sık güncel takip yapman ilanları ve duyuruları yakından incelemen sana büyük avantaj sağlayabilir. Farklı bir kariyer hedefin varsa kariyer rehberi üzerinden destek alarak yeni bir hedef de belirleyebilirsin.

Gümrük memuru olmak için üniversitelerin işletme, iktisat, iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler ve hukuk fakültelerinden ya da 4 yıllık eğitim veren yüksekokulların Gümrük İşletme bölümünden mezun olmak gerekir. Adalet Meslek Yüksekokulu mezunları gümrük memurluğu için aday olabilir. Gümrük memuru olmak için hangi bölüm okunmalı sorusuna üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olmak şeklinde yanıt verilebilir. Ancak üniversite eğitimini tamamlamak gümrük memuru olmak için yeterli değildir. Gümrük memuru yaş sınırı 30 yaşından gün almamış olmayı gerektirir. Eğitimini tamamladıktan sonra yaş sınırına uygunluğunu değerlendirebilirsin.

Gümrük memuru nasıl olunur sorusuna koşulları yerine getirmek şeklinde yanıt verilebilir. Burada adaylar için gümrük memuru olma şartları detaylarıyla belirtilir. Kariyer planların arasında gümrük memuru olmayı hedeflersen güncel bilgileri yakından takip etmen büyük önem taşır. Gümrük memuru şartları arasından eksikliklerin varsa bunları gidermeyi hedefleyebilirsin. Koşullara sahip bir aday olarak başvuru yaptığında gümrük memuru olmaya hak kazanabilirsin.

Gümrük memuru, sorumlu olduğu alanla ilgili gümrük beyannamelerinin doğruluğu, taşınan malların gümrük mevzuatına uygunluğu ve gerekli vergilerin ödenmesi gibi işlemleri her koşulda yürütür. Sorumluluğunu üstlendiği gümrük kapılarında ya da gümrük noktalarında çalışmalarını titizlikle yürütür. Çalışma koşulları, bağlı bulunduğu bölgeye göre değişim gösterebilir. Genellikle vardiyalı çalışma saatleri altında görevini yapan gümrük memurları yaptıkları işlerle ilgili rapor tutma yükümlülüğü bulunur.

Gümrük memuru ne kadar maaş alır sorusu deneyim seviyesine, tecrübesine göre farklılık gösterebilir. Başlangıçta düşük ücretle çalışmaya başlayabilirler. Her meslek grubunda olduğu gibi istikrarlı çalışma ve mesleğe gösterilen ilgiyle maaşlarda artış görülebilir. Özel sektörde gümrük memuru maaşları kamu alanından daha farklı koşullarda olabilir. Ayrıca, mesleki başarılarına göre prim veya ek ödemeler almaya hak kazanabilirler. Eğer kariyer planların arasında gümrük memuru olmayı hedeflersen maaşların yanı sıra çeşitli sosyal haklardan faydalanabilirsin. Sosyal hakların arasında sağlık sigortası, yıllık izin günleri ve emeklilik gibi faktörler yer alır. Farklı seçenekler ve şartlar için gümrük elemanı iş ilanları listesini inceleyebilirsin.

Gümrük memuru çalışma saatleri, bağlı bulundukları alana, çalışmalarını yürüttükleri bölgeye göre farklılık gösterebilir. Ayrıca çalışma saatleri iklim, mevsim, bölgenin ekonomik durumu ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak belirlenir. Bazı özel durumlarda gümrük memuru 7/24 çalışabilir. Eğer kariyer planların arasında gümrük memuru olmak varsa yoğun çalışma saatlerine uyum göstermen gerekebilir.  

 Gümrük memuru, ülkedeki uluslararası ticaretin önemli bir parçasını oluşturur. Denetim ve muhafaza işlemlerini yürütmek için gümrük kapılarında, serbest bölgelerde, ardiye ve gümrük bölgelerinde görev ve sorumluluklarını yürütebilir. Gümrük memuru çalışma alanı oldukça geniştir. Şöyle sıralanabilir:

• Hava, kara ve deniz sınırlarında bulunan gümrük kapılarında çalışmalarını yürütebilir, 
• Serbest bölgelerdeki firmalara gümrük danışmanlığı yapabilir, 
• Ardiyelerde gümrüksüz depolanan malların denetimini sağlayabilir, 
• Gümrük laboratuvarlarında çalışmalarını yürütebilir, 
• Gümrük istihbarat ve denetim ekipleriyle birlikte çalışmalar yürütebilir, 
• Gümrük memuru, bilgi ve deneyimini genç adaylarla paylaşmak için eğitim programlarına eğitmen olarak görev alabilir. 

Gümrük memuru mesleği dikkat gerektiren önemli mesleklerden biridir. Gümrük memuru ne iş yapar denildiğinde ülke sınırındaki mal ve eşyaların denetimini yaparak gümrük işlemlerini esaslara uygun yürütür şeklinde yanıt verilebilir. Sınır bölgelerinde kaçakçılığı engelledikleri için ülke ekonomisine büyük katkı sağlar. Yasa dışı faaliyetleri engeller. Bu alanda çalışan kişilerin gözlem yetenekleri oldukça gelişmiştir. Şüpheli durumları anında tespit edip gereken önlem ve tedbirleri alır. Özellikle sınır bölgesinin ekonomik durumuna ve ihtiyaçlarına göre doğru hareket etmesi hayati önem taşır. Pozisyon genellikle kamu devlet iş ilanları arasında yer alır.

 Gümrük memuru, taşıdıkları malların ve eşyaların doğru beyan edilmesinden ve yasalara uygun şekilde ithal veya ihraç edilmesinden sorumludur. Geniş yetki alanına sahiptir. Yüksek sorumluluk bilinci taşıması mesleğinin en kritik özellikleri arasında yer alır. Yetkilerini en iyi şekilde kullanmak için belgeleri ve formları dikkatlice incelemesi gerekir. Herhangi bir hata, tutarsızlık, eksik bilgi olup olmadığını kontrol eder. Ayrıca gümrük memuru fiziğine de özen göstermek zorundadır. Formunu koruması, gerektiğinde dinamik hareketler yapabilmesi hayati önem taşıyabilir. Yoğun ve stresli ortamlarda çalışmalarını aksatmadan yürütmeleri istenir. Gümrük kanunu ve yönetmeliklerdeki değişiklikleri yakından takip eder. Yetki alanı geniş olduğu için mesleğin en önemli özelliklerinden biri dürüstlük ve güvenilirliktir. Mesleğini kötü niyetli kullanmamak her işte önemlidir. Ancak gümrük memuru işi bakımından çok daha hassas sonuçlar doğurabilir. Ülkeye ciddi ekonomik zararlar verilmesine yol açabilir. Gümrük muhafaza memuru gibi farklı pozisyonlar da benzer özelliklere sahiptir.

İthalat ve ihracat ürünlerinin güvenle taşınmasında gümrük memurlarının emeği bulunur. Bunun yanı sıra kaçakçılık yapılmasının önüne geçerek ülke ekonomisine katkısı büyüktür. Bunun için uzun saatler görev alan bu kişiler bazı özel dönemlerde 7/24 çalışabilir. Eğer kariyer planların arasında gümrük memuru olmak varsa yoğun ve uzun saatler altında çalışman gereceğini göz önünde bulundurmanda fayda var. Farklı bir kariyer için pozisyonlar listesini de değerlendirebilirsin. Ayrıca gümrük memuru olmak için tavsiyeler listesini de inceleyebilirsin: 

• Gümrük memuru, yabancı uyruklu kişilerle iletişim kurabilmek için genellikle İngilizce veya başka bir yabancı dil bilmelidir. Yabancı dil bilmen sana bu meslekte büyük avantaj sağlayabilir.
• Gümrük işlemlerini yürütmek için Gümrük Otomasyon Sistemi (GOS) gibi bilgisayar programlarını kullanman gerekebilir. Temel bilgisayar kullanımı becerilerine sahip olarak kendini geliştirebilirsin.
• Farklı kültürlere sahip insanlarla etkili bir şekilde iletişim kurabilmen gerekebilir, o yüzden iletişim becerilerini güçlendirecek aktivitelere katılabilirsin.
• Ekip çalışmalarında görev alarak ekip çalışmalarına yatkınlığını arttırabilirsin.
• Stres yönetimi becerilerini geliştirmek için kişisel gelişim kurslarına katılabilirsin. 
•  Yüksek sorumluluk bilincine sahip olmak için çeşitli sorumluluklar üstlenebilirsin. 
• Havalimanlarında, deniz yollarında gümrük memurlarının çalışmalarını nasıl yürüttüklerini gözlemleyebilirsin. 
• Gümrük memurluğu işini yapan tecrübeli kişilerden tavsiyeler alabilirsin.