Usta Öğretici Nedir, Nasıl Olunur?

Usta öğreticiler, okullarda görev yapan öğretmenler gibi öğretme ve öğrenme konularına hakim olan, öğretim yöntemlerini bilen kişilerdir. Usta öğretici nedir, diye düşünenler için bu meslek grubundaki kişilerin, bilgilerini teorik ve pratik olarak öğretim sürecine aktardıklarını belirtmek gerekir. Uygulama çalışmalarını iyi bir şekilde planlayarak, disiplinli ve verimli bir çalışma ortamı sağlarlar. Usta öğreticiler, kadrolu ya da ücretli olarak çalışabilirler. Ancak ücretli olan kişiler haftanın 5 günü düzenli olarak çalışmazlar. Derslerine ve ders saatlerine göre çalıştıkları kurumda bulunurlar. Düzenli çalışmadıkları için birkaç farklı iş yerinde ya da kurumda görev alabilirler. Halk Eğitim Merkezi bünyesinde, kadrolu öğretmen ve kadrolu usta öğretici sayısının yetersiz olması durumunda ek ders ücreti karşılığında ücretli çalışan öğreticiler görevlendirirler. Kurumlarda görevlendirilen ücretli öğreticiler, görevlerini belli bir plan ve program dahilinde yürütürler. Öğretim materyallerini hazırlama ve uygulama konusunda deneyim sahibidirler. Usta öğreticilerin görev yaptıkları kurslarda kursiyerlerin çeşitli sebeplerle öğrenime devam etmemeleri durumunda kurs kapatılırsa, ücretli usta öğreticilere başka bir kursta istihdam sağlanır. Bu durumun oluşmaması halinde usta öğreticilerin görevlendirmeleri iptal edilir. Bu kişilere görev yaptığı süre kadar ücret ödenir.  

Usta öğreticilere ihtiyaç duyan kurum sayısının artması bu mesleği yapmak isteyenler için de bir avantaj oluşturur. Usta öğretici olmak için öncelikle hangi branşta görev almak istediğinizi belirlemeniz gerekir. Çünkü usta öğretici olmak için şartlar seçeceğiniz branşlara göre farklılık gösterebilir. Bazı branşların kriterlerinde eğitim şartı yer almaz. İlkokul, ortaokul ya da lise mezunu bir kişi usta öğretici olabilir. Ancak adayın mesleki yeterliliğini kanıtlayan bir belgeye sahip olması beklenir. Eğitim şartı bulunan; yabancı dil, bilgisayar gibi branşlarda ise alan ile ilgili ön lisans veya lisans mezunları tercih edilir. Lisans ve yüksek lisans mezunu olmak, ilgili branşa yönelik sertifikalara sahip olmak önemli avantaj sağlar. Usta öğretici olarak görev yapmak isteyen adaylarda aranan temel şartlardan biri olan usta öğreticilik belgesi, usta öğretici olmak için gerekli evraklar içinde en önemlisidir. Belgesi olmayan adayların, herhangi bir branşa yönelik yaptığı iş başvurusu değerlendirilmez. Bu belgeye sahip olmak isteyen adayların Halk Eğitim veya Mesleki Eğitim Merkezi bünyesinde Usta Öğreticilik Kursu almaları gerekmektedir. Ustalık ya da iş yeri açma belgesine sahip olanlar ile en az ön lisans seviyesinde mesleki eğitim almış olan kişiler, okullar ve kurumlar tarafından açılan iş pedagojisine, diğer adıyla usta öğreticilik kursuna katılabilirler. Çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimlerini tamamlayanlar daha sonrasında sınava girer. Bu sınavları başarıyla tamamlayan adaylar ustalık ve öğreticilik belgesi almaya hak kazanır. Gerekli kriterleri sağlayan kişiler usta öğretici olarak görev almaya başlayabilirler. Kurs sonunda verilen belge; ustalık belgesi, iş yeri açma belgesi ya da en az ön lisans diploması ile birlikte kullanılabilir. Belge üzerinde herhangi bir branş ismi yazmaz. Çünkü adaylar, ustalık ya da iş yeri açma belgesi ile en az ön lisans düzeyinde mesleki bir eğitim almış olmaları şartıyla birden fazla belgeye sahiplerse bu alanların neredeyse tamamında mesleklerini icra edebilir.    

Bu mesleği gerçekleştirmek isteyenlerin öncelikle belirtilen temel şartları sağlıyor olmaları gerekmektedir. Bu şartlar kısaca şu şekilde listelenebilir: 

Türk vatandaşı olmak, 18 yaşını doldurmuş olmak, kamu haklarından mahrum bulunmamak, sağlık durumu yönünden görevini yapmasına engel bir durumu olmamak, kurumun belirlediği eğitici niteliklerini karşılıyor olmak, ön lisans ve lisans mezunu olmak, alanında meslek lisesi mezunu olmak, en az ilkokul mezunu olmak suretiyle alanında usta öğretici ya da ustalık mezunu olmak, herhangi bir lise mezunu olup alanında mesleki yetkinliğe sahip olduğunu belgelemek gereken diğer şartlar arasındadır. Adaylar deneyim gerektiren bir branşa yönelmek isterlerse ilgili alana yönelik ön lisans veya lisans eğitimi gerekli olacaktır. Bunların yanında usta öğretici olarak görev yapmak isteyenlerin, bir öğreticide bulunması gereken mesleki kriterlere sahip olmaları beklenmektedir. Usta öğreticiler hem kendilerini hem de öğrencilerini analiz etme ve değerlendirme becerilerine sahip olmalıdır. Bu değerlendirme sonucunda uygun yöntemleri kullanarak eğitim ve öğretim sürecini daha verimli bir hale getirebilirler. Usta öğretici olmak için ne yapılmalı, sorusu bu şekilde cevaplanabilir. 

Bu meslek grubunun iş başvuru şartları, her branşa göre farklılık gösterebilir. Türkiye'nin herhangi bir yerindeki Halk Eğitim Merkezi bünyesinde usta öğretici olarak görev yapmak isteyen adaylar, başvurularını E-Yaygın sistemi üzerinden yapmalıdır. Başvuru yaparken adayın mezun olduğu son okul diploması, ustalık belgesi, 4. seviye kurs bitirme belgesi ya da 4. seviye ve üzeri mesleki yeterlilik belgesi, geçmiş iş tecrübeleri, adayın bilgisini ve başarılarını kanıtlayacak ek belgeler belirtilmesi gereklidir. Genel olarak, usta öğretici iş başvurusunda adayın lisans ya da yüksek lisans eğitimini tamamlamış olmasına, ustalık belgesi sahibi olup olmadığına, tecrübeye ve diğer belgelere dikkat edilir. Usta öğretici maaş durumu, öğreticinin kadrolu ya da sözleşmeli olmasına göre farklılık gösterir. Ücretli öğreticiler ders başına ücret alırlar. Kurumların hafta sonları ve akşamları açık olması, öğreticinin eğitim düzeyi gibi durumlara göre saat ücreti değişebilir. Sözleşmeli çalışanların, farklı zaman diliminde birçok farklı kurumda görev alma imkanı olduğu için net bir maaş bilgisi bulunmamaktadır. Mesleklerin zaman içinde çeşitlilik göstermesi ve bu çeşitlilik ile eğitimcilere de ihtiyaç duyulması, usta öğreticiler için önemli iş fırsatları oluşturur. Bu mesleği yapmak isteyen, bilgi ve deneyimlerini aktarmaya arzulu kişiler usta öğretici iş ilanları hakkında araştırma yapmalıdır. Bu araştırmada incelenen usta öğretici iş ilanı seçeneklerinde, her kurumun kendine özgü, özel şartları yer alır. Öncelikli olarak başvurulan kurumun belirttiği kriterlere sahip olmak gerekir. Konuyla ilgili gerekli kurumlardan eğitim almış olmak bu meslek için önemli bir diğer koşuldur. Ayrıca usta öğreticilik belgesine sahip olmak da iş başvurularında önemli bir rol oynar. Bu mesleği yapmak isteyenler, Kariyer.net’ten güncel iş imkanlarına ulaşabilir. Ayrıca adaylar, filtreleme özelliğini kullanarak yaşadıkları şehirdeki ilanları listeleyebilir. İstanbul’da yaşayanlar, İstanbul usta öğretici iş ilanları için Kariyer.net üzerinden sunulan iş fırsatları değerlendirebilirler.

Uzmanlığını kullanarak alanıyla ilgili bilgi veren kişiler usta öğretici sıfatıyla anılır. Meslek edindirme kursları başta olmak üzere birçok alana hizmet verebilen usta öğretici çalışma koşulları noktasında da kurumun belirlediği kurallara göre hareket eder. Meslek edinme merkezlerine kaydolan kişilere ders veren bu kişiler aynı zamanda şirketlerle anlaşarak onların çalışanlarına da bazı eğitimler sunabilir. Kurumlar yayınladıkları usta öğretici iş ilanları vasıtasıyla network’ü geniş uzmanları istihdam eder. Bireysel olarak da usta öğreticiler adayların uzmanlık kazanmasını sağlayabilir.

Usta öğretici birçok alanda hizmetlerini sunması sebebiyle çalışma koşulları da paralel olarak değişim gösterir. Kurumun belirlediği zaman aralıklarında öğrencilerine ders veren bu kişiler ekstra durumlarda da daha çok sorumluluk alabilir. Özellikle ders programında istenmeyen gecikmelerin yaşanması durumunda öğrencilerinin geri kalmaması için çabalayan usta öğreticiler fazladan ders verebilir. Ayrıca yüklendikleri iş kadar çalışma saatleri uzayabilir. Aynı anda birden çok kişiye ders vermeleri hem çalışma koşulları hem de usta öğretici maaşı seviyesinde bazı oynamalara neden olur. 

Usta öğreticiler kurum çalışanlarına uzmanlığını aktarmasının yanı sıra bireysel çalışmalar da gerçekleştirebilir. Özel ders mantığına göre ustalığını aktaran bu kişiler belirli bir plan dahilinde çalışır. Müşteri odaklı hareket eden usta öğreticiler belirtilen zaman aralıkları içerisinde adayların uzmanlık kazanmasını sağlar.

Usta öğretici kendi alanında eğitim verebilmek için belirli sertifikalara ihtiyaç duyar. Usta öğreticilik belgesi adı altında hem özel hem de belediye kurumlarının açtığı kurslara katılabilirsin. Kurslara katılmak için usta öğretici başvuru tarihlerini öğrenmen ve buna göre hareket etmen gerekir. Belediye ve ustalık eğitim veren kurumların sayfalarını takip ederek başvuru tarihlerini takip etmek mümkün olur. 

Eğitimde var olan süreyi iyi değerlendirebilir, notlarını düzenli tutarak sınava en iyi şekilde hazırlanabilirsin. Sınavlar sözlü olduğu kadar yazılı ve uygulamalı şeklinde de gerçekleşebilir. Uzmanlaşmak istediği alanla ilgili araştırma yaparak sınavların detaylarına ulaşabilirsin.

Usta öğretici uzmanlığıyla ilgili bilgi veren kişi olarak iş dünyasında yer alır. Meslek hayatı boyunca birçok bireye eğitim veren bu kişiler güçlü sözel becerileriyle öne çıkar. İyi bir usta öğretici nasıl olunur sorusuna sektörle ilgili gelişmeleri takip etmek, kendini geliştirmek ve öğrencilerine en iyi metotlarla uzmanlığının püf noktalarını detaylı vermek şeklinde yanıt verilebilir. Sakin ve sabırlı yapısıyla öne çıkan usta öğretici belirli planlar dahilinde hareket ederek öğrencilerini eğitir. 

İyi bir gözlemci olan usta öğretici öğrencilerinin anlamadığı noktalarda da onların yardımına koşar. Ders verme materyallerini etkin kullanan bu uzmanlar güçlü analitik becerileriyle meslek hayatlarında yükselir.

Usta öğretici olmak isteyen kişilerin ilk etapta bunu kanıtlayacak eğitimi geçmeleri ve sınavda başarılı olarak sertifika almaları gerekir. Uzmanlık alınan konuya göre değişim gösteren eğitim süreleri için sabırlı olmak ve sistemli çalışmayı öğrenmek önem arz eder. Planlarını oluşturarak belirtilen süre içinde çalışanları eğitmekle sorumlu olan usta öğretici zaman baskısı altında çalışır. Öğrencilerine göre planlamalarını gerçekleştiren usta öğretici disiplinli ve dakik bireylerden oluşur. 

Öğrencilerine her yönüyle rol model olması gereken bu kişilerin azim ve çalışkanlığını her anlamda göstermesi beklenir. İç motivasyonunu yüksek tutmaya yönelik eğitimler alarak öğrencilerini anlayabilir, onlara yanında olduğunu hissettirebilirsin. Aynı zamanda iletişim noktasında da kendini geliştirerek öğrencilerinin daha kolay anlamalarına yardımcı olabilirsin.