İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü Bölümü

İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü, üretim tesislerinde MES (Manufacturing Execution Systems) yazılımlarını kullanarak üretim süreçlerini izleyen, kontrol eden ve optimize eden ara elemanlar yetiştiren bir ön lisans programıdır. Program, üretim planlama ile saha operasyonları arasındaki veri akışını yöneten teknik personel yetiştirmeyi hedefler.

İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü programı 2 yıllık (4 yarıyıl) ön lisans eğitimi sunmaktadır. Öğrenciler eğitim sürecinde zorunlu staj uygulamalarıyla üretim tesislerinde saha deneyimi kazanır. Mezunlar "Ön Lisans Derecesi" alarak İmalat Yürütme Sistemleri Operatörü unvanı elde eder.

Müfredat, üretim teknolojileri ile bilişim sistemlerini birleştiren disiplinler arası bir yapıdadır:

• MES (Manufacturing Execution Systems) Temelleri
• Üretim Planlama ve Kontrol
• Endüstriyel Otomasyon Sistemleri
• SCADA ve HMI Uygulamaları
• ERP-MES Entegrasyonu
• Kalite Yönetim Sistemleri
• Veritabanı Yönetimi
• Endüstriyel Haberleşme Protokolleri (OPC-UA, Modbus)
• İstatistiksel Proses Kontrol (SPC)
• Üretim Veri Analizi
• PLC Programlama Temelleri
• İş Güvenliği ve Çevre Yönetimi

Mezunlar üretim tesislerinde MES sistemlerinin günlük operasyonlarını yürütür. Üretim verilerini gerçek zamanlı izleyerek sapmaları raporlar, iş emirlerini sisteme girer ve üretim takibini gerçekleştirir. Makine duruş analizleri yaparak OEE (Overall Equipment Effectiveness) verilerini derler. Kalite kontrol kayıtlarını sistem üzerinden yönetir ve izlenebilirlik raporları oluşturur.

Endüstri 4.0 dönüşümüyle birlikte MES operatörlerine olan talep artış göstermektedir:

• Otomotiv yan sanayi üretim tesisleri
• Gıda ve içecek fabrikaları
• İlaç ve medikal cihaz üretim tesisleri
• Beyaz eşya ve elektronik üretim hatları
• Kimya ve petrokimya tesisleri
• Havacılık ve savunma sanayi
• Tekstil ve konfeksiyon fabrikaları
• Sistem entegratörü firmaları
• MES yazılım şirketlerinde teknik destek birimleri

Program, meslek yüksekokullarının Makine ve Metal Teknolojileri, Elektrik ve Enerji veya Bilgisayar Teknolojileri bölümleri bünyesinde yer almaktadır. Bazı üniversitelerde Endüstriyel Otomasyon veya Mekatronik programları altında da yapılandırılabilir.

• Üretim İzleme ve Raporlama
• Kalite Veri Yönetimi
• Üretim Planlama Desteği
• Otomasyon Sistem Entegrasyonu
• Bakım Yönetim Sistemleri (CMMS) Kimler İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü Okumalı? (Gerekli Yetkinlikler) Bu programa ilgi duyan adayların belirli yetkinliklere sahip olması beklenir:
• Bilgisayar ve yazılım kullanımına yatkınlık
• Üretim süreçlerine merak
• Veri okuma ve analiz becerisi
• Detaylara dikkat eden, sistematik düşünme yapısı
• Vardiyalı çalışmaya uyum sağlayabilme
• Teknik dokümantasyon takip edebilme
• Problem çözme ve hızlı karar alma becerisi
• Ekip çalışmasına yatkınlık Akıllı fabrika uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte MES sistemleri, ERP ile IoT sensörleri arasındaki köprü işlevi görmektedir. Bu alanda yetişmiş operatörlerin dijital üretim dönüşümünde kritik roller üstlenmesi öngörülmektedir.