Emekli bir çalışanı işe almak, standart sigortalılıktan farklı bir prim ve bildirim düzeni gerektiriyor. 2026 itibarıyla Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) oranı prime esas kazancın yüzde 32,25'i olarak uygulanıyor. Bu oranın bir kısmı çalışandan kesilirken, önemli bir bölümü işveren tarafından karşılanıyor. Emekli çalışan istihdam ederken bordro, kıdem tazminatı ve SGK bildirimi konularında net bilgiye sahip olmak, hem işveren açısından yasal uyum sağlıyor hem de çalışan açısından hak kayıplarının önüne geçiyor. Sürecin doğru yönetilmesi, bordro hesaplamalarındaki hataları ve olası idari para cezalarını da engelliyor.
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Nedir?
SGDP, emekli aylığı almaya devam ederken 4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışan kişiler için uygulanan özel bir sosyal güvenlik primidir. Amaç, emekli aylığının kesilmeden devam etmesini sağlamak ve aynı zamanda çalışılan dönem için sosyal güvenlik sistemine katkı sunmaktır. Bu prim, standart sigortalılıktan farklı olarak uzun vadeli sigorta kollarını (malullük, yaşlılık, ölüm) kapsamıyor; çünkü kişi zaten emeklilik hakkını kullanmış durumdadır. SGDP'li çalışanlar, aylık prim ve hizmet belgesinde 2 numaralı belge türüyle bildiriliyor. Bu bildirim türü, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun çalışanın emekli statüsünü doğru şekilde kayıt altına almasını sağlıyor. Hizmet akdiyle çalışan emekliler için geçerli olan bu uygulama, hem işverenin yükümlülüklerini netleştiriyor hem de emekli çalışanın aylığının kesintisiz ödenmesini güvence altına alıyor.
2026 SGDP Oranları ve Hesaplama İpuçları
2026 yılında SGDP toplam oranı, prime esas kazancın yüzde 32,25'i olarak uygulanıyor. Bu oranın dağılımı şu şekildedir: çalışandan yüzde 7,5 SGDP kesintisi yapılıyor, işveren ise yüzde 22,5 SGDP payı ile yüzde 2,25 kısa vadeli sigorta kolları primi olmak üzere toplamda yüzde 24,75 ödüyor. 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin prim oranlarında işveren payı 1 puan artırılmış durumda; ancak SGDP kapsamındaki emekli çalışanlar için uzun vadeli sigorta kolları uygulanmadığından bu artış doğrudan yansımıyor.
Hesaplama yaparken prime esas kazanç tutarı belirleniyor ve yüzde 32,25 oranı bu tutara uygulanıyor. Örneğin, prime esas kazanç olarak asgari ücret alınan bir bordroda, işveren maliyeti sadece SGDP ile sınırlı kalmıyor; brüt ücret, işsizlik sigortası ve diğer yasal yükümlülükler de maliyetin içine giriyor. Doğru hesaplama için güncel prime esas kazanç alt ve üst sınırlarının takip edilmesi faydalı oluyor.
Emekli Çalışanların Kıdem ve İhbar Hakları
Emekli statüde çalışan kişiler, hizmet akdine dayalı çalıştıkları süre boyunca kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı haklarından yararlanabiliyor. Emeklilik, çalışanın yeni bir iş yerinde bu haklarını otomatik olarak sıfırlayan bir durum değildir; iş sözleşmesi fesih koşullarına göre bu haklar değerlendiriliyor. Kıdem tazminatı, çalışanın aynı iş yerinde en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kıdeme hak kazandıran bir nedenle sona ermesi halinde gündeme geliyor. İhbar tazminatı ise sözleşmenin usulüne uygun bildirim yapılmadan feshedilmesi durumunda talep edilebiliyor.
Emekli çalışanın bordrosunda SGDP uygulanması, iş hukuku kapsamındaki hakları etkilemiyor. Bu nedenle fesih süreçlerinde İş Kanunu'nun genel hükümleri geçerli kalıyor. İşverenler açısından, emekli çalışanla imzalanan iş sözleşmesinin türü ve fesih nedenleri, hak kazanılacak tazminat tutarının belirlenmesinde kritik rol oynuyor. Olası uyuşmazlıkların önüne geçmek için sözleşmenin yazılı yapılması ve fesih bildirimlerinin usulüne uygun hazırlanması süreci kolaylaştırıyor.
SGDP ve Tam Sigorta Arasındaki Farklar
SGDP ve tam sigorta arasındaki temel fark, kapsanan sigorta kolları ve emekli aylığıyla olan ilişkide ortaya çıkıyor. Tam sigorta, 4/a kapsamında ilk kez çalışmaya başlayan veya emekli olmamış kişiler için uygulanıyor ve malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları dahil tüm sigorta kollarını içeriyor. SGDP ise sadece emekli aylığı alanlara özgü olup uzun vadeli sigorta kollarını kapsamıyor.
Bir diğer önemli fark, bildirim belge türünde kendini gösteriyor. Tam sigortalı çalışanlar 1 numaralı belge türüyle, SGDP'li emekli çalışanlar ise 2 numaralı belge türüyle bildiriliyor. Prim oranları açısından da farklılık bulunuyor; tam sigortalı bir çalışan için toplam prim oranı malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları dahil edildiğinde SGDP oranından daha yüksek bir yük oluşturuyor.
Emekli aylığı açısından bakıldığında, SGDP'li çalışma emekli aylığının kesilmemesini sağlıyor. Tam sigortalı olarak çalışılması durumunda ise emekli aylığı kesilerek yeniden hizmet süresi oluşturuluyor; bu durum, kişinin tercihine ve mevzuat şartlarına göre değerlendiriliyor.
Emekli İşçilerin SGK Bildirimi Nasıl Yapılır?
Emekli işçilerin SGK bildirimi, çalışanın işe başladığı gün itibarıyla 2 numaralı belge türü kullanılarak elektronik ortamda yapılıyor. Süreç, standart sigortalılıktan farklı birkaç kritik noktayı içeriyor.
- Emeklilik durumunu doğrulayın: İşe alınacak kişinin emekli aylığı aldığını ve 4/a kapsamında olduğunu teyit etmek için SGK hizmet dökümü veya emekli kartı incelenebilir. Bu adım, doğru belge türüyle bildirim yapmanın temelini oluşturuyor.
- İşe giriş bildirgesini düzenleyin: Çalışanın işe başlama tarihinden önce elektronik ortamda işe giriş bildirgesi hazırlanıyor. Bildirge sırasında emekli statüsü işaretlenerek SGDP kapsamında çalışacağı belirtiliyor.
- Aylık prim ve hizmet belgesini 2 numaralı belge türüyle gönderin: Bordro döneminin ardından aylık prim ve hizmet belgesi hazırlanırken emekli çalışan için 2 numaralı belge türü seçiliyor. Bu belge türü, SGDP oranlarının doğru uygulanmasını sağlıyor.
- Primleri zamanında ödeyin: Hesaplanan SGDP tutarı, SGK tarafından belirlenen ödeme takvimine göre yatırılıyor. Geç ödemeler gecikme zammı ve idari para cezası doğurabildiğinden takip önem taşıyor.
- Bordro kayıtlarını düzenli tutun: Emekli çalışanın bordrosunda uygulanan kesintiler ve işveren payları ayrıntılı şekilde kayıt altına alınıyor. Bu kayıtlar hem denetimlerde hem de olası uyuşmazlıklarda belge niteliği taşıyor.
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat zaman zaman değişebildiğinden, kendi durumuna özel bir karar almadan önce güncel mevzuatın ve bir uzman görüşünün dikkate alınması faydalı olacaktır.





