Gümrük Muayene Memuru Nedir, Nasıl Olunur?

Gümrüklerde muayene memuru olabilmek için öncelikle bazı adımları tamamlamak gerekir. Gümrük muayene memuru nasıl olunur sorusuna verilecek ilk cevap; gerekli eğitim şartlarını karşılamak olarak ifade edilir. Bu eğitim şartları kapsamında ilk olarak belirlenen en az dört yıllık lisans bölümlerinden birini bitirmek gerekir. Belirlenen bölümler; hukuk, iktisadi ve idari bilimler, maliye, kamu yönetimi, işletme, siyasal bilgiler, uluslararası ilişkiler ve bazı mühendislik dallarıdır. Bunlar dışında gümrük muayene memuru olma şartları Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) sınavından muayene memurluğu için her sene değişiklik gösteren taban puanı kazanmak ve sözlü mülakat sürecini de başarıyla tamamlamaktır. Adaylar, KPSS'de P93 puan türünde en az 60 ve üzeri puan almalıdır. Gümrük muayene memuru; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmalı ve kamu personeli olabilmek için herhangi bir adli suç kaydı bulunmamalıdır. Ayrıca Sağlık Kurulu'ndan geçmesine engel olacak herhangi bir sağlık probleminin olmaması da önemlidir.

Kamu Personeli Seçme Sınavı ve devamındaki mülakattan sonra gümrük muayene memuru için alım süreci ilerler. Gümrük muayene memuru yaş sınırı 35 yaş altı olarak bilinir ve bu şartı karşılayan, ataması yapılan adaylar eğitime çağırılır. Eğitim, Ticaret Bakanlığı Eğitim Dairesi Genel Müdürlüğü tarafından verilir ve eğitim yeri Ankara'nın Akyurt ilçesidir. Burada birkaç aşamalı eğitim ve sınav süreci başlar. Sırasıyla takip edilen adımlar şu şekildedir:

• Temel Aday Memur Eğitimi tamamlanır. 
• Temel Aday Memur Eğitimi'ni tamamlayan adaylar sınava girer ve sınavdan geçer puan almaları gerekir. 
• Sınavı başarıyla tamamlayanlar Gümrük Muayene Memurları Muayene Memurluğu Temel Eğitimi'ne başlar. 
• Daha sonra tekrar sınav yapılır ve geçer puan alan adaylar iki farklı stajı başarıyla tamamlamalıdır. 

Bu stajlar "aday memur stajı" ve "aday gümrük muayene memuru" stajları olarak bilinir. Eğer bu pozisyonda uzun süre çalışırsan gümrük müdürü pozisyonuna kadar da yükselebilirsin.

Stajını tamamlayan adaylar için gümrük muayene memuru nerelerde görev yapar sorusu gündeme gelir. Bu sorunun en bilinen cevabı, adından da anlaşılacağı üzere gümrüklerdir. Gümrük kapıları; havalimanları, kara sınırları ve deniz yolu içerisinde bulunur. Hem merkez hem taşra bölgelerinde görev yapabilme imkânı vardır.

İl Gümrük Müdürlükleri ve İl Gümrük Müdürlüklerinin bağlı olduğu Bölge Gümrük Müdürlükleri, bir gümrük muayene memurunun çalışabileceği alanlar arasındadır. Gümrük müdürlüklerinin "A" ve "B" olmak üzere sınıf kimlikleri vardır. "A" kimliğine sahip olan gümrükler her türlü işlemi gerçekleştirebilme yetkisine sahiptir. Dolayısıyla gümrük muayene memurunun yetki alanı daha fazladır. "B" kimliğine sahip olan gümrükler ise sadece yolcuları ve yolcuların kendileriyle birlikte getirdikleri eşyalarını denetleyebilir. Bu sebeple buradaki muayene memurlarının sorumlulukları daha farklıdır. Türkiye'de 148 adet aktif faaliyette olan gümrük müdürlüğü bulunur. Farklı seçenekler için ise kamu devlet iş ilanları listesini de kontrol edebilirsin.

Gümrüklerde görevli muayene memurları, ortalama bir kamu personelinin sahip olduğu haklara sahiptir. Çalışma koşulları genel olarak ağır değildir. Muayene memurları gümrükteki en yetkili kişilerden biridir. Altlarında çalışan personeller ve amirleri vardır. Gümrük muayene memuru çalışma saatleri gün içinde öğleden önce ve öğleden sonra olarak birbirinden ayrılır. Muayene memurları sabah 09:00 itibari ile göreve başlar ve saat 12:30'a kadar kısa molalarla çalışırlar. 12:30'da tüm kamu kurumlarında olduğu gibi öğle molasına girilir ve bu mola 13:00'da sona erer. Gümrük muayene memurlarının mesai bitimi 17:00'dir. Bazı özel hâl ve durumlarda memurlar mesaiye kalabilir. Bu durum personeller arasındaki çalışma düzenine bağlı olarak belirlenir. Her gümrük lokasyonuna göre farklı çalışma saatleri uygulayabilir. Havalimanlarındaki gümrük müdürlükleri ise 7 gün 24 saat açık olabilir. Bu durumda personeller arası nöbet değişimi, shift programı uygulanır. 

Gümrük muayene memuru maaşları personelin tecrübesi, meslekte geçirdiği süre, başarıları, çalıştığı hizmet alanı, hizmet bölgesi puanı gibi kriterlere bağlı olarak şekillenir. Gümrük muayene memuru olarak çalışmak isteyenler belirli özelliklere sahip olmalı ve bu özelliklerini geliştirmelidir. Örneğin bir muayene memuru işi gereği çok dikkatli olmalı, hiçbir şeyi gözden kaçırmamalı ve usulsüzlüklere asla müsade etmemelidir. Bunun dışında insanlarla çok fazla iletişimde olan bir meslek grubu olduğu için insan ilişkileri kuvvetli olmalı ve çoğu zaman da çözüm odaklı olmalıdır. Amirlerinin direktiflerine uyum sağlaması gerektiği gibi altında çalışan personelleri de doğru koordine edebilmelidir. Genel mevzuata hakim olmalıdır ve gördüğü her yasa dışı olayı anında aktarabileceği mercilerle paylaşmalıdır. Gerektiğinde mesaiye kalma ve diğer sorumlulukları üstlenebilmelidir. Eğer sen de gümrük memuru olarak işe başlamak istiyorsan kariyer.net üzerindeki ilanlara şimdi başvurabilirsin!