Gümrükler Genel Müdürü Nedir, Nasıl Olunur?

Gümrükler genel müdürü görev tanımı, ülkedeki sınır ve serbest bölgelerdeki gümrük işlerinin sağlıklı şekilde yürütülmesini kapsar. Elektronik gümrük işlemlerinin yürütür. Dış ticaretle uğraşan esnaf ve kurumsal ticari şirketler için gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması için yeni uygulamalar getirir. Gümrük tarifesine yönelik işlemler yapar. Gümrük laboratuvarı ile ilgili işlemleri denetler. Menşe kurallarının tüm gümrük idarelerinde uygulanmasını sağlar. Vergiden muafiyet ve hızlı kargo gerektiren durumların sağlıklı şekilde yürütülmesine olanak tanır. Gümrük işlemleriyle ilgili gereken mevzuatları hazırlar. Dış Ticaret İşlemlerini denetler. Bunlara ek olarak gümrükler genel müdürü görevleri şu şekilde sıralanabilir:

• Gümrük rejimlerinin titizlikle uygulanması
• Elektronik gümrük işlemlerinin doğru yürütülmesi
• Gümrük işlemlerinin teknolojik gelişmeler yardımıyla daha hızlı ve kolaylaştırılmasına yönelik kararlar almak
• Gümrük tarifesine yönelik işlemlerin güncelleştirmesini yapmak 
• Gümrük kıymeti ve uzlaşma işlemleri dahil gümrük vergilerine ilişkin işlemleri yürütmek
• Vergi kayıp ve kaçakları ile alacaklarının tahsiline ilişkin işlemleri takip etmek
• Gümrük idarelerinin açılması ve kapatılması işlerini yürütmek 
• Gümrük laboratuvarları ile ilgili işlemlerin geliştirilmesine katkı sağlamak
• Menşe kurallarının gümrük idarelerinde uygulanmasına ilişkin işlemleri denetlemek
• Muafiyet ve hızlı kargo işlemlerini yürütmek 
• Sınır ticareti ve serbest bölgeler ile ilgili gümrük  işlemlerini yapmak 
• Fikri ve sınai mülkiyet hakları kapsamında gümrük uygulamalarını hayata geçirmek 
• Gümrük konusuyla ilgili tüm işlemlerle alakalı Ticaret Bakanlığı Makamına sunmak üzere mevzuat hazırlamak
• Dış Ticaret İşlemlerinin yürütülmesinde sanayici, ihracatçı ve ithalatçılara müşavirlik hizmeti veren Gümrük Müşavirleri ile ilgili işlemleri yürütmek.

Pozisyon genel müdür seviyesinde olduğun için senden farklı özellikler ve bağlantılar da beklenebilir. Bu nedenle gümrük müşaviri iş ilanları listesinden bir fırsat seçip kariyer basamaklarını tek tek de tırmanabilirsin.

Gümrükler Genel Müdürü olmak için gerekenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde aranan genel şartları taşıması gerekir. Eğer kariyer planlamanda gümrükler genel müdürü olma hedefin varsa bunlara ek ilave olarak gümrükler genel müdürü olarak seçilecek kişilerde aranan şartları bilmen sana büyük fayda sağlayacaktır. İşte bu şartları şu şekilde sıralanabilir: 

• İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Adalet Meslek Yüksek Okulu veya 4 yıllık Gümrük İşletme bölümlerinden birinden mezun olmak 
• Her ne suretle olursa olsun gelir getirici şüpheli bir faaliyette bulunmamak
•  Gümrük müdür yardımcısı, işletme müdür yardımcısı, bölge amiri, uzman, eğitim uzmanı, APK uzmanı veya araştırmacı kadrolarının herhangi birinde en az üç yıl çalışmış olmak
• Hakkında yapılacak güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlanması 
• Gümrük mevzuatı ve uygulaması konularında çeşitli çalışmalarda bulunmak 
• Laboratuvar analiz raporlamaya yönelik programlar hazırlamak

Gümrükler genel müdürü olmak için gereken eğitim yanı sıra gümrük müsteşarlığı, gümrük uzman yardımcılığı, gümrük müfettiş yardımcılığı, gümrük müfettişliği, gümrük başmüfettişliği gibi alanlarda en az üç yıl çalışmış olmak gerekir. Bu pozisyonlara yükselmek için de gümrük müdürü olarak da çalışmış olmak gerekir.

Gümrükler genel müdürü çalışma alanları, Ticaret Bakanlığı'na bağlı bir müdürlüktür. Gümrükler genel müdürlüğüne bağlı teşkilatları yönetir. Bu teşkilatlar şu şekilde sıralanabilir:

• Mevzuat ve Denetim Raporları Dairesi
• Geçici İthalat ve Hariçte İşleme Dairesi
• Yönetim Hizmetleri Dairesi
• Tahsilat Dairesi
• Elektronik Gümrük İşlemleri Dairesi
• Kıymet ve Vergilendirme Dairesi
• Gümrük Müşavirleri Dairesi
• Tarife ve Laboratuvarlar Dairesi
• Antrepo ve Serbest Bölgeler Dairesi
• Transit ve TIR Dairesi
• İhracat ve Dahilde İşleme Dairesi
• Dijital Dönüşüm ve Analiz Dairesi
• Gümrük İdareleri Dairesi
• İthalat ve Menşe Dairesi
• Ticaretin Kolaylaştırılması Dairesi
• Muafiyetler Dairesi

Gümrükler genel müdürü, ulusal ve uluslararası gümrük işlemlerinin sağlıklı şekilde yürütülmesini ve birimler arasındaki işleyişin denetimini yürüten önemli bir pozisyondur. Gümrükler genel müdürlüğü, Ticaret Bakanlığı makamından onay alarak, kendisine bağlı çalışacak başka bölgelerde gümrük müdürlüğü kurar. Buradaki gümrük müdürlüğü, belirlenen bölgedeki gümrük vergilerinin toplanmasını, gümrük işlemlerinin yürütülmesini ve gümrük işlemlerinin yasalara uygunluğunu denetlemeyi amaçlar. Kurulan gümrük müdürlüğünün sınıfı, iç gümrük veya sınır gümrük idaresi ise gümrük müdürlüğünün hizmet vereceği limanları belirler.

Yeni kurulması planlanan gümrük müdürlüğünde tablet uygulamalarının kullanılacak olması halinde Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı'ndan gerekli teknik alt yapının sağlanmasını ister.

Yeni kurulan gümrük müdürlüğü bir karayolu veya demiryolu sınır gümrük dairesi ise hem kurulduğunda hem de faaliyete geçirildiğinde komşu ülke gümrük makamlarını bilgilendirir. 

Yeni kurulan gümrük müdürlüğünün kullanacağı resmi mühür örneği AB komisyonuna, serbest ticaret anlaşması yapılan ülkelere ve ilgili diğer uluslararası örgütlere bildirir. 

Gümrükler genel müdürü çalışma koşulları, Gümrük Yasa'sı kanununda belirtilen konularda Ticaret Bakanlığı'ndan onay alarak işlerini yürütür. Bakanlığa bağlı çalışır. Ticaret Bakanlığı'nın uygun gördüğü şekilde kararlar alır, bu kararların hayata geçirilmesi için çalışır.

Çağımızda iç ve dış ticaretteki en önemli unsurlardan biri uluslararası tedarik zinciridir. Bu tedarik zincirinin en başındaki birim gümrükler genel müdürlüğü makamıdır. Risk analizi bu makamın çalışma alanına dahil edilir. Ürünlerin sağlıklı şekilde muhafaza edilmesi, depolara taşınması, depolardan alınması, ürünlerin hızlı şekilde kargoya verilmesi gibi işlerin yürütülmesini kapsar. Gümrük müdürlüğünce işletilen ambar, yedek depolama alanları, geçici depolama yerleri takip programında verilen kod numarasıyla takip edilir. Tasfiye işlemlerinin sağlıklı şekilde yürütülmesine katkı sağlar. Bütün bunları yaparken ilgili birimlerle koordineli olarak sürekli bağlantı halinde çalışır. Kayıtların elektronik ortamda saklanması için birimlerin ihtiyaç duydukları internet alt yapı bağlantısı ve kullanılacak olan programın tedarik edilmesini sağlar. Yaşanılan beklenmedik olaylarla karşılaşıldığında derhal yerinde inceleme birimlerini görevlendirir. Olay sonrasında Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanan raporu Ticaret Bakanlığı'na sunar.  

Gümrükler Genel Müdürlüğü mesleği, hem geniş birimler arasındaki koordinasyonu sağlamak açısından hem de uluslararası ticaret hukukundaki hususların sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için titiz bir çalışma disiplini gerektirir. Tek bir birimde meydana gelebilecek aksaklığın öteki birimleri de etkileyeceği düşünüldüğünde gerekli denetlemelerin zamanında yapılması bazı durumlarda hayati önem taşır. 

Gümrükler genel müdürü mülakat, sorulara alanla ilgili konuları kapsar. Genellikle mezun olunan bölüm hakkında sorular sorulur. Kamu yönetimi mezunuysan Anayasa hukuku ve idare hukuku ile ilgili sorulara hazırlanabilirsin. Eğer iktisadi ve idari bilimler bölümlerinden mezunuysan mülakata katılmadan önce Giffen Paradoksu, Düşük Mal, 2.Gossen Kanunu gibi bölümünüzle ilgili konulara çalışabilirsin. Bunların yanı sıra genel kültür soruları da mülakatta karşına çıkabilir. Özellikle sınır kapıları, güncel meseleler ve Ortadoğu haritasında ülkelerin yerlerine iyi çalışmak sana büyük fayda sağlayacaktır.

Gümrükler genel müdürlüğü çalışma saatleri, sabah 08:30 ile akşam 17:30 olarak belirlenmiştir. Sahada gümrük hizmeti veren birimler ise 7/24 saat hizmet noktalarında çalışır. Gümrükler genel müdürü maaşları yüksek düzey bürokrat olduğu için tüm memur maaşları gibi yıllık olarak değişir.

Kariyer planlamanda gümrükler genel müdürlüğü olmak varsa senin için hazırladığımız tavsiye listemizi inceleyebilirsin:

• Alanınla ilgili meraklı ve araştırmacı olmak 
• Güncel gelişmeleri sürekli takip etmek 
• Teknolojik aletler konusunda kendini geliştirmek 
• Gümrük laboratuvarlarını geliştirmeye yönelik çalışmalara katılmak 
• Uluslararası ticaret hukukunu konuya hakim olacak düzeyde iyi bilmek 
• Genel kültürünü zenginleştirmek 
• Ülkelerin sınırları ve yerleri konusunda yeterli bilgi ve birikime sahip olmak 
•  Çok yönlülük 
• İletişim yönünü güçlendirecek aktivitelere katılmak 
• Eleştirel düşünmek 
• Risk yönetiminde kendini geliştirmek 
• Stratejik plan yapmak 
• Düzenli ve disiplinli olmak 
• Zaman yönetimi