Rejisör Nedir, Nasıl Olunur?

Senaryoyu görsel olarak yorumlayan rejisör, oyunu seyirci ile buluştururken pek çok görev üstlenir. Rejisörün görevleri arasında:

• Dekor, metin, yorum ve müzik gibi farklı öğeler arasında uyum olmasını sağlamak,
• Oyunun ya da filmin izleyici ile buluşabilmesi için oyuncuların, senaryo yazarının ve teknik ekibin işbirliği içinde çalışmasını koordine etmek,
• Dekordan sahne düzenine hatta ışık ayarlamasına kadar her detayın düzenlemesi yapmak,
• Tiyatro oyunlarında oyunun provalarını yürütmek,
• Provalar esnasında oyunun gerektirdiği ölçüde duygu yansıtabilmeleri için oyuncuları yönlendirmek,
• Filmin senaryosundan montaj aşamasına kadar her aşama ile ilgilenmek ve gerekli düzeltmeleri yapmak, yer alır.

Rejisör olmak için belirli bir bölümden mezun olma şartı bulunmaz; ancak mesleği daha iyi yapabilmek ve gelişen teknolojiye hakim olabilmek için üniversitelerin radyo, televizyon ve sinema, görsel iletişim ve tasarım, güzel sanatlar fakültelerinin tiyatro ya da sinema ve yüksekokulların ilgili birimlerinden eğitim alınmalıdır. Mezun olduktan sonra işi mutfağında öğrenmek için film stüdyolarında, radyolarda, özel TV kanallarında gerekli deneyim kazananlar rejisör olabilir. Rejisör olmak için gerekenler arasında üniversitelerdeki rejisör eğitimi dışında farklı seçenekler de bulunur.

• Rejisör olarak çalışmak isteyenler, yazılı ve sözlü iletişimden temel fotoğrafçılık bilgilerine kadar oldukça kapsamlı bir eğitim almalıdır.
• Film teknikleri, televizyon teknikleri ve temel video uygulamaları eğitimin ilk aşaması arasında yer alır.
• Ses ve video tekniklerinin detayları eğitime dahildir. Sanat tarihi, kültür tarihi ve halkla ilişkiler gibi dersler de eğitim kapsamındadır.

Rejisör ne demek ya da rejisör görevi nedir gibi sorulara yanıt bulduktan bu mesleği yapmak istersen sertifika da alabilirsin. Deneyimli yönetmenler tarafından düzenlenen atölye çalışmaları ve workshoplar, online eğitim veren platformlarda yer alan kurslardan, rejisörlük ve film yapımı üzerine eğitim veren sanat okulları ve akademilerin sunduğu programlar aracılığıyla sertifika alınabilir.

Rejisör olmak için üniversitede okunabilecek bölümler:

• Radyo, Televizyon ve Sinema
• Görsel İletişim Tasarımı
• Film Tasarımı ve Yönetimi
• Yeni Medya ve İletişim
• Sahne Sanatları
• Kurgu, Ses ve Görüntü Yönetimi

Yukarıda yazılan bölümleri kazanabilmek için TYT ( Temel Yeterlilik Testi)'yi ve AYT ( Alan Yeterlilik Testi)'de yer alan sözel kısmı çözmek gerekmekle birlikte, bazı üniversitelerin güzel sanatlar fakülteleri özel yetenek sınavları yaparak öğrenci alır.

Rejisör görev tanımı gereği en çok; film setleri, prodüksiyon stüdyoları, reklam ajansları, eğitim kurumları, televizyon stüdyoları, post-prodüksiyon stüdyoları ve bağımsız çalışma ortamlarında çalışır.

Rejisör çalışma koşulları projeye göre değişir. Ancak genellikle yoğun ve dinamik bir çalışma disiplini gerektiren bir meslektir. Çekilecek sahnenin içeriğine bağlı olarak zorlu hava şartlarında çalışmak ya da yapılacak bir dış mekan çekiminin hava şartları sebebiyle aksaması, sette uzun süre ayakta kalma ve fazla sayıda ekipman taşımaktan kaynaklanan yorgunluk gibi zorlu fiziksel koşulları olduğu kadar; yüksek bütçeli bir proje üstlenilmişse finansal bir risk almanın sebep olduğu stres, çıkan teknik arızalara pratik çözümler bulma, oyuncuların performanslarını en iyi şekilde sergilemeleri konusunda onları yönlendirme, ekip üyeleri arasındaki işbirliğini sağlayıp tüm teknik detayların ve yaratım sürecinin aşamalarını organize etmek gibi zorlu psikolojik koşulları da vardır. Yapılan projelere bağlı olarak farklı şehirlere ve farklı ülkelere seyahat etmek durumunda kalabilen rejisörler ve ekip üyeleri tüm bu zorlukların yanı sıra, sonunda ortaya çıkan sonuç güzel olduğunda ise emeklerinin karşılığını almış oluyor.

• İletişim becerilerine sahip olmak
• Liderlik vasfına sahip olmak
• Hızlı karar verebilmek
• Problemleri pratik bir şekilde çözebilmek
• Eğitim ve deneyim sahibi olmak
• Teknik bilgilere hakim olmak
• Yaratıcı düşünebiliyor olmak
• Duygusal zekaya sahip olmak
• Teknolojideki ve sektördeki yeniliklere açık olmak
• Kültürel ve sanatsal alanlarda bilgi sahibi olmak
• Zaman ve bütçe yönetimini iyi yapabilmek
• Stres yönetimi yapabilmek
• Takım çalışmasına adaptasyon sağlayabilmek
• Vizyon sahibi olmak
• Topluma duyarlı olmak
• Çalışma temposuna ayak uydurabilmek
• Sabırlı olmak
•  Prodüksiyon öncesindeki ve sonrasındaki süreçleri organize edebilme yeteneği

Rejisör ne iş yapar sorusuna oldukça geniş bir yanıt listesi verilebilir. Projenin hazırlık aşamasında senaryo analizleri yapma, çekim yapılacak mekan arayışları, sahne planları oluşturma, oyuncu seçimi, oyuncularla ve çalışma ekibiyle toplantılar düzenleme gibi süreçlerde çalışma saatleri daha az olurken; prodüksiyon aşamasında genelde çekimler sabahın erken saatlerinde başlar ve gece geç saatlere kadar sürebilir. Çünkü çekilecek sahnelerin zaman dilimi, alınan tekrarlar, sahne tasarımlarının hazırlanma süresi gibi etkenlere bağlı olarak çalışma saatlerinde esneklikler yaşanabilir. Son aşama olan, montaj ve ses düzenlemelerinin yapıldığı post-prodüksiyon aşamasına gelindiğinde ise; genelde prodüksiyon sürecine kıyasla çalışma saatleri daha düzenli olsa da ya teslim tarihine ya da projenin final versiyonuna yaklaşıldığında bu süreç de uzun çalışma saatleri gerektirebilir.

• Yapılan projelerin görsel ve duygusal olarak etkileyici olabilmesi için sanatın farklı dalları hakkında bilgi sahibi olarak estetik anlayışını geliştirebilirsin.
• Farklı türlerdeki ve farklı dönemlerdeki yapımları izleyerek hem farklı konularda içerik oluşturma, farklı çekim teknikleri ve kullanılan farklı teknolojiler konusunda ufkunu geliştirmiş hem de kendi tarzını keşfetme sürecini hızlandırmış olursun.
• Başarılı bir rejisör, ekibiyle ve oyuncularla etkili bir iletişim kurarak hedeflerini net bir şekilde karşı tarafa iletebilmelidir. Bu yüzden iletişim becerilerini geliştirmelisin.
• Çevreni gözlemleme alışkanlığı edinmelisin çünkü eserlerinde, yaşadığın toplumun dikkatini çekip beğenisini kazanmak istiyorsan toplum yapısını anlayabilmen ve onu en doğru şekilde yansıtabilmen gerekir. Ayrıca etrafı gözlemlemek yaratıcılığını da kamçılayabilir ve yeni hikayeler oluşturmanda sana farklı pencereler açabilir.
• Medya sektörü ve rejisörlük üzerine yazılmış kitapları okumalısın. 
• Hem senaryo yazarken daha edebi ve akıcı bir anlatım diline sahip olabilmek için hem de gelen senaryoyu analiz edip onu başarılı bir şekilde hayata geçirebilmek için senaryo yazım tekniklerini öğrenmelisin.
• Hem tecrübelerinden faydalanmak hem de referans ağını genişletmek için sektördeki kişilerle etkileşim kurmaya çalışmalısın. Özellikle kısa film festivallerine ve kısa film yarışmalarına katılmak ya da bu gibi etkinliklerin düzenlendiği yerlerde görev almak bu konuda sana yardımcı olabilir.
• Bir projenin hazırlıktan çekim aşamasına kadar uzanan sürecini gözlemlemek, ekip çalışmasına ayak uydurabilmek ve teknik detayları öğrenebilmek için setlerde asistanlık yapabilirsin.
• Film tasarımı üzerine verilen eğitim programlarına katılmalısın.
• Yönelmek istediğin alanla ilgili ve sektörle ilgili sana yeni ufuklar açabilmesi için seminerlere ve sempozyumlara katılabilirsin.
• Bolca film ve dizi izlemelisin. Çünkü sahnelerdeki kamera açıları, kullanılan ışıklar ve ses efektleri, sahne geçişlerinin nasıl çekilip kurgulandığı, karakterlerin nasıl işlendiği ve hikayenin nasıl izleyiciye sunulduğu gibi teknik detayları incelemek hem öğrenme sürecini hızlandırır hem de hayal gücünün gelişmesine katkı sağlar.
•  Videolar ve kısa filmler çekerek tarzını ve donanımını ortaya koyan bir portföy oluşturmak, yaptığın staj ya da iş başvurularında daha hızlı aksiyon almanı sağlar.
• Teknolojik gelişmeleri takip etmelisin. Gelişen teknolojiyle birlikte ,medya endüstrisindeki teknolojiler de hızla gelişip değiştiğinden dolayı yeni kamera ekipmanları, ışıklandırma teknikleri, prodüksiyon sürecini kolaylaştıran araçlar, yazılımlar ve yapay zekalar hakkında araştırmalar yapmalısın.
•  Post-prodüksiyon aşamasında kullanılan Adobe Premiere, After Effect, Final Cut Pro gibi kurgu ve görsel efekt programlarını öğrenmelisin.
• Gündemi ve trendleri takip etmelisin. Özellikle hangi alanda çekim yapmak istiyorsan o alan hakkındaki gelişmelerden haberdar olmalısın. Örneğin, ister tanıtım ve bilgilendirme amacıyla yapılan bir içerik, isterse kurgusal bir içerik hakkında çekim yap, gündemde olup biten şeyleri takip etmek hem hedef kitlene doğru bilgi vermeni sağlar hem de yaratım sürecinde sana ilham veren bir kaynağa dönüşebilir.
• İyi bir çekim yapabilmenin olmazsa olmaz unsurlarından olan ses ve ışık teknikleri hakkında bilgi sahibi olmalı ve kendini geliştirmelisin. Bu unsurlar iyi bir ses ve görüntü kalitesi yakalamanın yanı sıra, çekilecek sahnede iletilmek istenen edebi alt metni ve sahnede oluşturulmak istenen atmosferin yansıtılabilmesi açısından büyük bir önem taşır. 

Rejisör çalışma ortamı da değişkendir. Pozisyonda görev almayı planlamadan önce stajyer olarak setlerde olmayı düşünebilirsin. Bir rejisör adayı olarak, stajyerlik yapabileceğin pozisyonlar:

• Tecrübelerinden faydalanmak için bir rejisörün yanında asistanlık yaparak sürecin nasıl işlediği, üzerinde çalışılan projenin çekim öncesi, çekim esnası ve çekim sonrasındaki aşamalarında ekip üyelerinin nasıl bir işbirliği yaptığı hakkındaki detayları gözlemleme şansı bulabilirsin.
•  Çekimlerin prodüksiyon ve post-prodüksiyon sürecinde görev alarak farklı kamera ve kamera ekipmanı çeşitleri, bu ekipmanları nasıl kurman gerektiği, ses ve ışıklandırma yöntemleri gibi çekim teknikleri ve görüntü yönetimi konusunda bilgi sahibi olmuş olursun. 
• Senaryo yazma, fikir ve içerik üretme kısmına dahil olarak yaratıcılığını geliştirip, çekim esnasında teknik olarak kafandakileri nasıl hayata geçireceğini öğrenebilirsin.
• Özellikle tiyatro rejisörlüğüne ilgi duyan bir rejisör adayıysan, tiyatro bölümünde, devlet tiyatrolarında ya da özel tiyatrolarda bir tiyatro rejisörün yanında asistanlık yaparak sergilenecek oyunların sahne provalarına katılabilirsin. Bu sayede oyuncuların koordinasyonunu sağlama, sahne yönetimi ve sahne tasarımı konusunda tecrübe kazanmış olursun.

• Sinema rejisi
• Reklam rejisi
• Kısa film rejisi
• Belgesel rejisi
• Televizyon rejisi
• Müzik video rejisi
• Video oyun rejisi
• Tiyatro rejisi
• Animasyon rejisi
• Kurumsal videolar rejisi
• Dijital içerikler rejisi

Rejisör maaşları birçok faktöre bağlı olarak değişkenlik gösterebilir:,

Projelerin küçük ya da büyük prodüksiyonlu olmalarına bağlı olarak projeye ayrılan bütçenin de miktarı değişeceğinden, alınan maaşlar bu etkenlere göre değişiklik gösterebilir.

Projenin bir sinema filmi mi, televizyon programı ya da televizyon dizisi mi, reklam filmi mi yoksa bir müzik videosu mu olacağına göre projeye ayrılan bütçeler değişir. Örneğin televizyon kanallarında çalışan bir rejisörün, hangi kanaldaçalıştığına ve yaptığı projenin ne kadar izlendiğine bağlı olarak maaşları değişebilir ya da bir dizi çekiminde bölüm başına alınan para ile bir reklam filminin çekiminde, proje başına alınan para değişkenlik gösterebilir.

Projenin hangi şehirde ya da hangi ülkede çekileceğine göre; medya alanında kendini ne kadar geliştirdiğine bağlı olarak, prodüksiyon ve nitelikli set çalışanına sahip olma konusunda ne kadar gelişmiş olduğu da değişir. Bu yüzden rejisörlerin maaşları, büyük film endüstrisine ya da küçük film endüstrisine sahip bölgelerde çalışmasına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.