Sosyolog Nedir, Nasıl Olunur?

Sosyologların geniş bir uzmanlık alanı bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; sağlık, suç, eğitim, ırk ve etnik ilişkiler ile cinsiyet ve yoksulluktur. Sosyologların çalışma alanları farklı olsa da araştırma yöntemi ve sorumlulukları benzerdir. Sosyologların görev tanımı şu başlıklar altında toplanabilir; 

Sosyal konularla ilgili teorileri test etmek için araştırma projeleri geliştirmek, 

Anket ve kaynak taramasına dayalı veri toplamak, 

Verileri analiz etmek ve sonuçlar çıkarmak, 

Araştırma bulgularını içeren yayın ve raporlar hazırlamak, 

Veri toplamak, problemleri tanımlamak, ilerlemeyi değerlendirmek ve değişim ihtiyacını belirlemek için grup etkileşimlerini ve rol ilişkilerini gözlemlemek, 

Grup etkileşimi, katılımcı gözlemi gibi teknikleri kullanarak problem müdahale prosedürleri geliştirmek, 

Sosyal veya ekonomik araştırma yöntemleri geliştirmek, 

Diğer sosyologlar veya sosyal bilimcilerle işbirliği yapmak,

Sosyolog olmak için üniversitelerin Sosyoloji Bölüm’ünden lisans derecesi ile mezun olmak gerekmektedir. 

Disiplinler arası bakış açısına sahip olmak, 

Analitik düşünebilmek, 

Eleştirel yaklaşım sağlamak, 

İletişim yönü güçlü olmak, 

Problemleri tanımlama ve çözme kabiliyeti gösterebilmek, 

Etkili bir yazı diline hakim olmak, 

İstatistiksel analiz yapabilmek.

Analitik düşünen ve istatiksel veriler yoluyla toplumların değişim grafiklerini ortaya çıkartan sosyologlar birçok kurum nezdinde istihdam edilebilir. Hem özel hem de kamu şirketlerinin bünyesinde yer alabilen sosyologlar sosyal derneklerde de gönüllü veya profesyonel olarak hizmetlerini sunabilir. Eğitim iş ilanları içinde yer alan kurumlar toplumların temel dinamiklerine yönelik yapacakları araştırmalarda sosyologlara ihtiyaç duyar. Daha önceden belirli iş tecrübesi olanların ön plana çıktığı bu sektördeki alımlarda sosyologların birçok sorumluluğu bulunur. 

Sosyolog çalışma alanları içine üniversite ortamları da dahil edilebilir. Burada hem ders veren hem literatüre yönelik yeni çalışmalar yapan sosyologlar öğrencilere alanıyla ilgili güncel bilgiler sunar. Onlara iyi örnek olarak geleceğin sosyologlarını yetiştirmeyi amaçlayan bu kişiler toplumsal konularla ilgili önemli araştırmalar gerçekleştirir.  

Sosyolog çalışma ortamına göre sorumlulukları ve iş dünyası şekillenir. Birçok çalışma sahasında topluma yönelik araştırma yapan ve veri toplayan sosyologlar insanların ve toplumların zaman döngüsündeki değişimlerini inceler. Bunu bir kurum adına yapabilecekleri gibi literatüre yeni çalışmalar kazandırmak için de yapabilir. Çalıştığı alana ve deneyime göre sosyolog ne kadar maaş alır sorusuna verilen cevaplar farklı olur.  

Sosyolog nerede çalışır sorusuna verilebilecek alternatif cevaplar arasında sivil toplum kuruluşları da yer alır. Burada hem gönüllü hem de profesyonel olarak çalışmalara katılabilen sosyologlar birçok araştırmaya öncülük eder. Araştırmayla yönelik veri toplanmasından çalışmaların tamamlanmasına kadar olan bütün süreci yöneten sosyologlar kesin sonuçlar ortaya çıkarmayı hedefler. Bu da çalışma koşullarının yorucu ve zor olduğunu gösterir.  

Sosyolog nasıl olunur sorusuna üniversitelerin sosyoloji bölümünü tamamlamak şeklinde yanıt verilebilir. Ayrıca kamudaki iş fırsatlarından yararlanmak için KPSS sınavı şartı bulunurken üniversitede yer almak için YDS ve ALES sınavlarından iyi puanlar elde etmen gerekir.  

Sosyolog ne işe yarar sorusuna toplumlara yönelik çalışmalar yapmak ve bununla ilgili bilgilerle toplumu aydınlatmak şeklinde yanıt verilebilir. Literatüre yeni çalışmalar kazandırmak gibi hedefleri de bulunan sosyologlar hem özel hem kamu bünyesinde çalışabilir. Sosyolog alımları kamu sektöründe daha az sayıda olsa da alımlarda KPSS sınavı şartı yer alır. Ayrıca mülakat aşamalarından da geçen bu kişilerin alanla ilgili bilgisi ölçülür. 

Sosyolog alımları sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerce de gerçekleştirilir. Üniversitelerdeki alımlarda YDS ve ALES gibi sınavlardan alınan puanların önemi olur. Adayların yüksek lisans ve doktorasını bitirerek sosyolog olarak üniversite kadrolarına kabul edilmeleri sağlanır. Alımın yapıldığı yere göre sosyolog maaşları farklılık gösterir.  

Sosyolog çalışma saatleri çalışmalarına ve görev aldığı kuruma göre farklılık gösterir. Ayrıca bölgenin de çalışma dünyası üzerinde etkisi olur. Sosyolog iş ilanları vasıtasıyla birçok alandan gelen güncel iş teklifini görebilir, buna göre kararını verebilirsin. Kamu kurumunda yer alan sosyolog ile özel sektörde çalışan sosyoloğun çalışma saatleri arasında da belirli farklar bulunur. Kamudaki çalışma düzenleri daha düzenli bir programda ilerler.  

Kamu kurumunda sosyolog sıfatıyla yer almak isteyenlerin KPSS sınavı ve ondan gelecek ham puana ihtiyacı olur. Bu mesleğe yönelik alım yapılan kurumlarda her yıl en düşük alımdan yapılan puan aralıkları açıklanır. Buna bakarak taban puanlarını inceleyebilir, bölgesel farklılıkları gözden geçirebilirsin. Ayrıca taşra ve şehir özelinde de sosyolog atama puanlarında değişimler bulunur. Puanın yettiği ölçüde tercih listeni kamu adına yapabilirsin. 

Atama puanlarına baktığında genel olarak taban puan seviyesinin 80 ila 84 aralığında olduğunu görebilirsin. Bu durum Batıdaki illere baktığında daha çok yükselebilir. Kamunun istihdam alanları içinde sosyolog olarak yer almak için KPSS sınavında iyi hazırlanarak en az taban puan kadar bir derece elde etmen gerekir. Gelen puan çerçevesinde listeni oluşturabilir, kariyerine yön verebilirsin.

Sosyolog azimli ve çalışkan bireylerden oluşur. Birçok istatistiki veriyi kullanarak birey ve toplum üzerine araştırma yapan bu uzmanlar bireylerin davranışları üzerinden toplumu anlamlandırmayı amaçlar. Gözlemci özelliklerini barındırarak toplumları inceleyen sosyologlar ekip halinde çalışarak araştırmalarını sonuçlandırır. Birçok parametre ve istatistik araçlarını kullanan sosyologlar çalışmaların kesin sonuçlar vermesini amaçlar. 

Sosyolog özellikleri arasında vizyoner düşünme becerisi de yer alır. Birey ve toplumların geçmiş dönemlerin yanı sıra geleceğe evrilecekleri noktalarda da çalışmalarını sürdüren sosyologlar insan-toplum ilişkisini anlamlandırmayı amaçlar. Yönetimden gelen zaman aralıkları içinde çalışmalarını tamamlamayı hedefleyen sosyolog araştırmayı seven kişilerden oluşur. Eleştirel bir bakış açısıyla da yaklaşan sosyologlar tarafsız bir bakış açısıyla toplumsal sorunları irdeler ve çözümlerini masaya sunar. 

Sosyolog olmanın yolu üniversite eğitimini başarıyla tamamlamaktan geçer. Sosyologlar araştıran, öğrenen ve insanlara uzman olduğu konularda detaylı bilgiler sunan uzmanlar olarak sahada yer alır. Araştıran, öğrenen ve yeni toplumsal gelişmelere açık olan sosyologlar gelecek olduğu kadar geçmişi de anlamaya çalışır. Sosyolog olmak isteyenlerin sonuç odaklı olması ve çalışmalarını istatistik bilimine göre dayandırması gerekir.  

Sosyolog olarak kamu kadrolarında yer almak istiyorsan KPSS sınavına detaylı hazırlanman gerekir. İyi bir puan alarak devletin açtığı güncel kadrolardan yararlanabilirsin. Sosyolog olarak üniversite kadrolarına girmek için yüksek lisans ve doktora programlarını bitirmen gerekir. Bunun için üniversite ortalamanın yüksek olması ve ALES/YDS sınavlarından iyi bir puan alman önemli olur.