Teftiş Kurulu Başkanı Nedir, Nasıl Olunur?

Net şekilde anlaşılabilmesi amacıyla teftiş kurulu başkanı ne yapar sorusuna kısaca kurumların denetim birimlerinin başkanlığını yapar cevabı verilebilir. Kurumlar kamu kaynaklarının kamu yararına ve doğru bir biçimde kullanılmasına önem verir. Bunun için hesap verebilirlik ve şeffaflık çok önemlidir. Bu kavramların tam olarak karşılanabilmesi için teftiş kurulu başkanı kritik bir pozisyondadır. Bu kritik pozisyonda çalışan teftiş kurulu başkanının görev ve sorumluluklarını şu şekilde özetlemek mümkündür:

• Görev yaptığı kurum veya kuruluştaki teftiş kurulunu teftiş kurulu başkanı yönetir, çalışmalarını takip eder ve denetler,
•  İncelediği dosya hakkında gerek gördüğünde bizzat teftiş, inceleme ve soruşturma yapar, 
• Teftiş kurulu başkanı teftiş kurulunda kendisine bağlı olarak görev yapan denetim elemanlarından gelen denetleme raporlarını inceler, varsa eksiklerini giderir ve ilgili mercilere ulaştırılmasını sağlar,
•  Denetim elemanlarının düzenlediği ve yetkili mercilere gönderilecek soruşturma raporlarını inceler, usul ve esas bakımından eksik olanları raporu hazırlayan denetim elemanına tamamlattırır, 
•  Teftiş kurulu başkanı kendisine bağlı çalışan denetim elemanları arasında kanun ve yönetmeliklerin farklı yorumundan kaynaklanan karmaşa durumunda uygulama birliğinin sağlanması için gereken tedbirleri alır,
•  Teftiş kuruluna gelen ve teftiş, inceleme, soruşturmayla araştırma işlemlerinin yapılmasını gerektiren konuları teftiş kurulu başkanı kurumun en üst amirinin onayına sunar ve sonuçlarını takip eder.

Teftiş kurulu başkanı olmak için ilk şart üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olmaktır. Daha sonra özel yarışma sınavında başarılı olup denetmen veya müfettiş olarak atanmış olman gerekir. Olmazsa olmaz kurallardan biri de teftiş kurulu başkanının dikkatli ve titiz olmasıdır. Özetle teftiş kurulu başkanı olmak için gerekenler şu şekildedir:

•  Belirli bir süre müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik görevini yapmış olmak,
• Teftiş görevinin gerekleri ile bağdaşmayan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlikleri bulunmamak,
• Olaylar karşısında sorgulayıcı davranmak ve analitik düşünme kapasitesine sahip olmak,
•  Temel bilgisayar kullanım bilgisine sahip olmak. Son olarak teftiş kurulu başkanı yöneticilik vasfını taşımalıdır. Bu özellikleri taşıdığına inanıyorsan teftiş kurulu başkanı olmak için sayfadaki ilanları inceleyebilirsin.

Teftiş kurulu başkanı olmak için ilk etapta belli bir zaman zarfında müfettiş veya denetmen olarak herhangi bir kurumda görev yapmış olman gerekir. Kurumlar bu kadroda istihdam edecekleri kişileri öncelikle müfettiş yardımcısı veya denetmen yardımcısı kadrolarına alırlar. Kuruma bu unvanlardan biriyle girdikten sonra zaman içinde teftiş kurulu başkanı olabilirsin. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bölümleri mezunları bu müfettiş veya denetmen yardımcılığı unvanlarına başvurabilir. Örneğin iktisat, işletme, uluslararası ilişkiler, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri, kamu yönetimi gibi bölümler bulunur.

İİBF'ye ek olarak Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunları da ilanlarda tercih edilen kişiler olabilir. Ayrıca bir diğer tercih edilen fakülte Hukuk Fakültesidir. Başka bölümlerden mezun olmanı isteyen kurumlar da ayrıca olabilir. Bu durumda kurumlar zaten özel olarak mezuniyet şartı sundukları bölümleri sınav ilanında belirtirler. Bazen de çok nadir olarak bu bölümler dışında Kimya, Fizik gibi Fen Edebiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi ile Mühendislik Fakültesinden mezun olanlar da istihdam edilebilir. Yapman gereken tek şey teftiş kurulu başkanı hedefine ulaşmak için ilanlardaki şartları dikkatli bir şekilde okuman ve kendi mezuniyetine uygun olan ilana başvurmandır. Ancak başvuru öncesi teftiş kurulu başkanı çalışma şartlarını da incelemen gerekebilir.

Teftiş kurulu başkanı olmak için herhangi bir sınava girilmez. Daha doğrusu hiçbir kurum doğrudan teftiş kurulu başkanı alımı yapmaz. Ancak teftiş kurulu başkanı olmadan önce bir kuruma müfettiş veya denetmen yardımcısı gibi bir unvanda atanabilmek gerekir. Bunun için KPSS A Grubu sınavlarına girilir. Mezun olunan bölüme göre değişmekle beraber genellikle İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Hukuk Fakültesinden mezun olanlar için P40, P41, P42, P43 ve P48 puan türünden alım yapılır.

Bu puan türlerinden yüksek puan almak seni kurumun yapacağı sınava girme aşamasında rakiplerinden öne taşır. KPSS puan türlerinden ilanda belirtilen puan türündeki puanınla başvurunu yapabilirsin. Daha sonra en yüksek puanlı adaylardan oluşan listedeki sıralamaya girerek kurumun yazılı sınavına girmeye hak kazanırsın. Bazı kurumlar ise yazılı sınav yapmaz. Sadece mülakatla denetmen veya müfettiş yardımcısı alımı yapar. Ancak genelde yazılı sınav uygulanır.

Yazılı sınavı geçenler arasından en yüksek puanı alanlardan liste yapılır. Bu listeye giren kişiler mülakata çağrılır. Mülakatı geçenlerden de en yüksek puanı alanlardan bir sıralama yapılır. Bu şekilde müfettiş veya denetmen yardımcısı alım süreci tamamlanır. Bu süreç sonunda göreve başladığın kurumda zaman içinde yükselerek teftiş kurulu başkanı olabilirsin.

Görev yaptığı kuruma özgü olarak teftiş kurulu başkanı çalışma alanları ve çalışma koşulları değişir. Mesela bankada teftiş kurulu başkanı olarak çalışıyorsan çalışma alanın bankayla alakalı denetleme işleri olur. Buna göre de teftiş kurulu başkanı çalışma saatleri değişiklik gösterebilir. Bazı kamu kurum veya kuruluşlarında 8-5 çalışma saatleri geçerli iken, banka gibi kurumlarda mesai saatleri değişebilir. Teftiş kurulu başkanı çalışma ortamı ise genelde ofis ortamı olurken kendisinin gerekli görmesi durumunda bizzat teftiş yapmak isterse sahada da belli bir süre görev yapabilir. Saha görevleri ya da özel sektör seçenekleri için denetim teftiş iş ilanları listesine göz atabilirsin.

Teftiş kurulu başkanı idari amir statüsünde olduğu için son derece titiz ve özenli bir şekilde hareket etmesi gerekir. Bu nedenle bizzat inceleme ve gözlem yapmak üzere soruşturma konusu olayın öznesi olan kişileri ve mekanları denetleyebilir. Bu anlamda teftiş kurulu başkanı çalıştığı kurumun bölge müdürlükleri ve diğer bağlı birimlerini denetlemek için il içi veya il dışında denetime çıkabilir. Bu denetimler birkaç gün, birkaç hafta veya birkaç ay sürebilir. Bu sürede titizlikle soruşturmasını tamamlayan teftiş kurulu başkanı denetleme raporunu hazırlar.

Teftiş kurulu başkanı maaşları da yine çalıştığı kuruma göre değişiklik gösterir. Ek ödemeler, ikramiyeler ya da aldığın diğer ödemeler maaşını değiştirir. Bu nedenle net bir rakam söylemek doğru olmayabilir. Müfettiş yardımcısı ya da teftiş kurulu başkanı gibi yüksek düzeydeki bürokratların maaş skalası kamu maaş skalasının üst seviyelerinde olduğunu söylemek de yanlış olmaz. Teftiş kurulu başkanı olmak istersen Kariyer.net sayfasındaki iş ilanlarını inceleyerek kendine uygun ilanlara başvurabilirsin.