2023 YKS’de hangi bölümlere talep arttı, hangi kontenjanlar boş kaldı?

2023 YKS yerleştirme sonuçları açıklandı. Peki, hangi bölümlere talep arttı, hangi bölümlerde kontenjanlar dolmadı? Psikolog & Eğitim Uzmanı Salim Ünsal senin için bu soruları ve daha fazlasını cevapladı.

Bir tercih ve yerleştirme sürecini daha noktaladık. Rekor düzeyde öğrencinin başvurduğu YKS’de, aynı rekor sınava girişte kırılamadı. 2022 yılında uygulanan YKS’ye daha çok aday girmişti. 3 Milyon 527 bin 443 başvuran adayın 531 bin 805’i sınava girmekten vazgeçti. 2 milyon 995 bin 638 aday sınava katıldı. Bunlardan da 239’unun sınavı geçersiz sayılınca sınavı geçerli sayılan aday sayısı 2 milyon 995 bin 399 oldu. Sınavı geçerli olan 100 bin 271 aday da puan hesaplanacak sayıda net yapamayınca (Türkçe ya da Matematikten yarım net) 2 milyon 895 bin 128 adayın puanı hesaplandı ve tercih bildiriminde bulunmaya hak kazandı. 2022’de sınavı geçerli aday sayısı 3 milyon 8 bin 29 ve tercih bildiriminde bulunma hakkı olan aday sayısı ise 2 milyon 911 bin 511 idi.

Bu yıl tercih yapan aday sayısı 257 bin azaldı!

Geçen yıl tercih bildiriminde bulunan aday sayısında da bir patlama yaşanmış ve 2 milyon 138 bin 50 aday ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine tercih bildiriminde bulunmuştu. Bu yıl tercih yapan aday sayısında da bir azalma olduğu görüldü. Tercih hakkı olan 2 milyon 895 bin 128 adaydan 1 milyon 14 bin 931’i bu hakkını kullanmadı. Tercih bildiriminde bulunan aday sayısı 2023 yılında 1 milyon 880 bin 697’de kaldı. Bu da geçen yıla göre 257 bin 353 daha az tercih bildirimi anlamına geliyor.

Tercih az olunca bölümlerde çok mu boşluk oluştu?

Üniversitelere ayrılan her bir kontenjan için ortalama 3 adayın olduğu bir sistemde elbette kontenjan boşlukları büyük ölçüde oluşmadı. 2023 yılı için tüm kontenjan türlerinin toplamında üniversitelerin lisans ve önlisans programları için 1 milyon 89 bin 194 kontenjan ayrılmıştı. Ayrılan bu kontenjanlara 1 milyon 63 bin 807 aday yerleşti. Özetle toplamda 25 bin 387 kontenjan ilk yerleştirme sonrası boş kalmış oldu.

Ek tercih için 16 bin kontenjan cepte!

En yüksek kontenjan doğal olarak genel kontenjan adı verilen kontenjan türü. Bu kontenjan türünde 1 milyon 15 bin 840 koltuk ayrılmıştı öğrencilere. Bunun 999 bin 601’ini sistem doldurmayı başardı ve genel kontenjanda boşluk 16 bin 239 olarak gerçekleşti. Bunun 4 bin 659’u devlet üniversitelerinde, 8 bin 379’u vakıf üniversitelerinde, 3 bin 77’si KKTC üniversitelerinde ve 124’ü de yurt dışı üniversitelerinde yer aldı.

Okul birinciliğine çoğunlukla okul birincisi olmayanlar yerleşti!

Okul birinciliği kontenjanı, sadece devlet üniversiteleri programlarına tahsis edilmiş ve ilk kez bu yıl sınava giren 12. sınıf okul birincileri için ayrılmış bir kontenjan. Bu kontenjan için 24 bin 912 koltuk ayrılmıştı ve bunlara sadece 6 bin 713 okul birincisi yerleşme şansı yakaladı. Sistem bir okul birinciliği kontenjanını yeter sayıda okul birincisi ile dolduramayınca bunları genel kontenjan tercihlerine ilave ediyor. İşte okul birincilerinden artan 17 bin 879 kontenjana ise okul birincisi olmayan genel adaylar yerleştirildi. Böylelikle okul birinciliği kontenjanında sadece 320 boş kontenjan kalmış oldu. Ek yerleştirmede bunlara okul birincileri yerleştirilmeyip genel kontenjana aktarılacak.

Şehit Gazi kontenjanını ilk kez açan üniversiteleri tercih edenler azdı

Şehit Gazi Yakını kontenjanını bu yıl ilk kez açan üniversiteleri tercih eden aday sayısı azdı. Sadece Vakıf Üniversitelerinin burslu programlarında açılan ve toplamda 3 bin 774 koltuk ayrılan Şehit Gazi Yakını kontenjanına 587 aday yerleşti. Bu kontenjan türünde ise 3 bin 187 boş kontenjan kaldı. Şehit Gazi yakını olarak kontenjan hakkını kullanmak isteyen adaylar, eylül ayı içinde yapılacak ek yerleştirmede yine bu boş kalan bölümlere yerleşme şansını devam ettiriyor olacaklar.

İlave kontenjanlar içinde en büyük rekabet depremzede adaylar arasında yaşandı

Yine bu yıl ilk kez açılan Depremzede Kontenjanına ise 23 bin 677 koltuk ayrılmıştı. Toplamda 22 bin 362 depremzede aday bu kontenjanlara yerleşti ve bin 315 depremzede kontenjanı boş kaldı. Boşlukların 676’sı devlet üniversitelerinde ve 639’u da vakıf üniversitelerinde yer aldı. Eylül ayı içinde yapılacak ek yerleştirmede depremzede adaylar yine bu boş kalan bölümlere yerleşme şansını devam ettirecekler.

34 yaş üstü kadınlar kontenjanları yüzde 80 doldurdular

Bu yılın bir başka yeni kontenjan türü ise 34 Yaş Üstü Kadın Kontenjanı idi. Bu kontenjan da sıralama barajı olmayan devlet üniversitesi programlarında açıldı. 34 yaş üstü kadın adaylar için açılan kontenjan toplamı ise 20 bin 991’di. Bunlara 16 bin 665 kadın aday yerleşti ve 4 bin 326 kontenjan boş kaldı. Diğer iki yeni kontenjan türünde olduğu gibi 34 Yaş Üstü Kadın kontenjanlarında da eylül ayı içinde yapılacak ek yerleştirmede adaylar, bu boş kalan bölümlere yerleşme şansı yakalayabilecekler.

Mimarlık ve mühendislikler yine tam dolmadı!

Boş kalan kontenjanları puan türlerine göre de inceledik. Puan türleri içinde en şanslı grup 12 bin 549 boş kontenjanla sayısal puan türünde tercih yapacak adayları bekliyor. Bunu 4 bin 776 boş kontenjanla iki yıllık önlisans programlarını tercih edecek adaylar, 4 bin 371 boş kontenjanla eşit ağırlıklı puan türünden tercih yapacak adaylar, 2 bin 952 boş kontenjanla sözel puan türünden tercih yapacak adaylar takip ediyor. Bu kategoride boş kontenjanı en az olan puan türü ise dil puan türü. Dil puan türü ile tercih edilebilecek boş kontenjanların 607 olduğunu gördük.

Sayısal puan türü boş kontenjan sayısının zirvesinde

Sayısalda en büyük boşluk Mimarlık bölümünde oluştu. 6 bin 524 toplam kontenjanı vardı mimarlığın ve buna 5 bin 172 aday yerleşme şansını yakaladı. Mimarlıkta bin 352 kontenjan boş kalmış oldu. Bunun 572’si devlet, 615’i vakıf ve 165’i de KKTC ve yurt dışı üniversitelerine ait boşluklar. Kontenjan türüne göre ise bin 195 boşlukla genel kontenjan ilk sırada yer alıyor. Depremzedeler için 98 ve şehit gazi yakınları için de 29 boşluk oluşmuş durumda. Sayısal puan türünde Mimarlığı bin 280 boşlukla İnşaat Mühendisliği, bin 122 boşlukla Elektrik-Elektronik Mühendisliği ve 778 boşlukla Tıp takip ediyor. Oluşan boşlukların çoğunlukla sıralama barajı olan bölümleri kapsaması çoğu adayın bu barajları geçtikten sonra daha popüler bölümlere yöneldiğini gösteriyor.

Sayısal puan türündeki en çok boşluk oluşan bölüm çizelgesini, toplam yerleşme ve boşluk bilgisini aşağıdaki çizelgeden görebilirsiniz.

Sözelde boşluk yoğunluğu vakıf üniversitelerinde

Sözel puan türünde en büyük boşlu,k son yılların en gözde bölümleri arasında yer alan Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünde oluştu. 5 bin 211 toplam kontenjanı olan Gastronomiye 4 bin 764 aday yerleşti. Böylelikle Gastronomi ve Mutfak Sanatlarında 447 kontenjan boş kaldı. Bunun sadece 3’ü devlet, 400’ü vakıf ve 44’ü de KKTC ve Yurt Dışı üniversitelerine ait boşluklar. Kontenjan türüne göre ise 402 boşlukla genel kontenjan ilk sırada yer aldı. Şehit gaziler için 34, depremzedeler için 8 ve 34 yaş üstü kadınlar için de 3 boşluk oluşmuş durumda. Sözel puan türünde Gastronomi ve Mutfak Sanatları programını 330 boşlukla Türk Dili ve Edebiyatı, 249 boşlukla Görsel İletişim Tasarımı ve 224 boşlukla Radyo, Televizyon ve Sinema bölümü takip etti.

Sözel puan türündeki en çok boşluk oluşan bölüm çizelgesini, toplam yerleşme ve boşluk bilgisini aşağıdaki çizelgeden görebilirsiniz.

Hukuk kontenjanlarının azalması boşluk oluşmasını engelleyemedi

Eşit Ağırlıklı puan türünde en büyük boşluk, kontenjanı azalmasına ve puanları yükselmesine rağmen puan türünün yine en gözde bölümü olan Hukuk’ta oluştu. 15 bin 908 toplam kontenjanı olan Hukuk programına 15 bin 59 aday yerleşti. Böylelikle Hukuk’ta 849 boş kontenjan kaldı. Bunun sadece 4’ü devlet, 631’i vakıf ve 214’ü de KKTC ve yurt dışı üniversitelerine ait boşluklar. Kontenjan türüne göre ise 702 boşlukla yine genel kontenjan ilk sırada yer aldı. Şehit gaziler için ise 79 kontenjan boşluğu oluştu. Depremzede ve 34 yaş üstü kadın kontenjanlarında boşluk oluşmayıp tamamı doldu. Eşit Ağırlık puan türünde Hukuk programını 376 boşlukla Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, 299 boşlukla İşletme ve 219 boşlukla Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü takip etti.

Eşit Ağırlıklı puan türündeki en çok boşluk oluşan bölüm çizelgesini, toplam yerleşme ve boşluk bilgisini aşağıdaki çizelgeden görebilirsiniz.

Dilde kontenjan boşluğu minimal düzeyde

Dil puan türünde en büyük boşluk, popüler bölümlerin başında yer alan İngiliz Dili ve Edebiyatında oluştu. 6 bin 359 toplam kontenjanı olan İngiliz Dili ve Edebiyatına 6 bin 172 aday yerleşti. Böylelikle İngiliz Dili ve Edebiyatında 187 kontenjan boş kaldı. Bunun 94’ü devlet, 83’ü vakıf ve 10’u da KKTC ve yurt dışı üniversitelerine ait boşluklar. Kontenjan türüne göre ise 94 boşlukla 34 yaş üstü kadınlar ilk sırada yer aldı. Onu 65 genel kontenjan, 26 Şehit gazi kontenjanı ve 2 de depremzede kontenjanı boşluğu takip etti. Dil puan türünde İngiliz Dili ve Edebiyatını 98 boşlukla İngilizce Mütercim Tercümanlık 70 boşlukla Turizm Rehberliği ve 40 boşlukla Arapça Öğretmenliği takip etti.

Dil puan türündeki en çok boşluk oluşan bölüm çizelgesini, toplam yerleşme ve boşluk bilgisini aşağıdaki çizelgeden görebilirsiniz.

2 yıllıklara ilgi yine büyük oldu

Tüm 2 yıllıklara tek puan türü olan TYT puan türü ile öğrenci alınıyor. Bu puan türünde en büyük boşluk ise 2 yıllıkların en popüleri olan Bilgisayar Programcılığı bölümünde yaşandı. İki yıllıklarda daha çok boşluğun popüler bölümlerde olması çok sayıda kontenjanı olmasından da kaynaklanıyor. Bilgisayar Programcılığına 17 bin 952 toplam kontenjan ayrılmıştı. Buna 17 bin 711 aday yerleşmeyi başardı ve toplamda 241 boş kontenjan kalmış oldu. Bunun 171’i devlet ve 70’i de vakıf üniversitelerinde. KKTC ve yurt dışı üniversitelerinde böyle bir boşluk oluşmadı. Kontenjan türüne göre ise 171 boşlukla 34 yaş üstü kadınlar ilk sırada yer aldı. Onu 61 şehit gazi kontenjanı ve 9 da depremzede kontenjanı boşluğu takip etti. Bu programın genel kontenjanında boşluk oluşmadı. TYT puan türünde Bilgisayar Programcılığını 189 boşlukla Tıbbi Laboratuvar Teknikleri, 175 boşlukla Elektrik ve 168 boşlukla da Makine programı takip etti.

2 yıllıklarda en çok boşluk oluşan bölüm çizelgesini, toplam yerleşme ve boşluk bilgisini aşağıdaki çizelgeden görebilirsiniz.

Şimdi ne olacak?

Yerleştirmenin hemen ardından 5 günlük bir zaman diliminde üniversite kayıtları tamamlanacak. Kayıtlar bittikten sonra yerleşip de kayıt işlemini tamamlamayan adaylardan dolayı da yeni bir boşluk oluşacak. 2022 yılında 100 binin üzerinde yerleştiği halde kayıt yaptırmayan aday olmuştu. Bu yıl da benzer bir tablonun çıkmasını bekliyoruz. İlk yerleştirmede boş kalan 25 bin kontenjanla birlikte kayıt olmayanlardan oluşacak yeni boşluklarla birlikte 150 bine yakın adayın yerleşebileceği bir ek tercih süreci başlayacak eylül ayının 3. haftasında. Bu haktan ise sadece yerleşemeyen adaylar yararlanabilecek. Tek sorun taban puanı oluşmuş, ama kaydolmayanlardan dolayı boşluk oluşmuş bölümün puan ya da sırasını geçmiş olmanızda…

Konuk Yazar: Salim Ünsal

Psikolog & Eğitim Uzmanı