İşverenin Doğum İzni Yükümlülükleri 2026

Evet. 4857 İK Madde 74, analık iznini bir "çalıştırılma yasağı" olarak tanımlamaktadır. Bu nitelendirme şu anlama gelir: işveren, hamile çalışanı doğuma 8 hafta kala çalıştıramaz; doğum sonrasında ise 16 hafta boyunca çalışanı işe çağıramaz. İznin onaylanıp onaylanmaması işverenin insiyatifinde değildir; izin yasal zorunluluktur.

Hayır; ancak bu, çalışanın ücret almayacağı anlamına gelmez. Analık izni süresince ücret ödeme yükümlülüğü işverenden SGK'ya geçer. Çalışan, SGK'nın analık sigortasından analık geçici iş göremezlik ödeneği alır; bu ödenek günlük ortalama brüt kazancın 3'te 2'si (2/3) oranında hesaplanır. İşverenin çalışanın ücretinden herhangi bir kesinti yapması da kanuna aykırıdır.

Babalık izni bu kuralın istisnasıdır. 4857 İK Ek Madde 2 uyarınca 10 günlük babalık iznini işveren öder; bu ödeme SGK kapsamı dışındadır. İşveren, babalık izni döneminde çalışanın ücretini tam olarak karşılamakla yükümlüdür.

01.05.2026 tarihi itibarıyla işverenlerin uygulaması gereken güncel parametreler şöyledir: 

Hayır. 4857 İK Madde 74 kapsamındaki çalıştırılma yasağı süresi boyunca iş sözleşmesinin işveren tarafından feshi hukuken geçersiz sayılır. Bu dönemde yapılan fesih işlemi, 4857 İK Madde 18 ve devamı uyarınca geçersiz fesih olarak değerlendirilir ve işçi işe iade davası açabilir.

Feshin geçersiz sayılması halinde işveren; işçinin işe iadesine, fesihten itibaren en fazla dört aya kadar boşta geçen süre ücretini ödemeye ve işe başlatmama tazminatına mahkûm edilebilir (4857 İK Mad. 21). Bu sonuçlar, analık izninin tamamlandığı 24 haftalık süre boyunca geçerlidir.

7578 SK Geçici Maddesi 1, işverenleri doğrudan etkileyen iki yükümlülük öngörmektedir: 

1 Mayıs 2026 tarihinde doğum sonrası raporu devam eden çalışanlar: SGK Genelgesi 2026/13 uyarınca bu çalışanların raporları herhangi bir başvuruya gerek kalmaksızın 8 hafta (56 gün) otomatik uzatılır. İşverenin ayrıca bir işlem yapmasına gerek yoktur; ancak uzatılan süre boyunca çalıştırma yasağının devam ettiği unutulmamalıdır. 

1 Nisan–1 Mayıs 2026 arası doğum yapan çalışanlar: Bu çalışanlar 1 Mayıs 2026'dan itibaren 10 iş günü içinde işverene yazılı başvuruda bulunarak 8 hafta ilave analık izni talep edebilir. Başvuru süresi içinde yapılan talebi işveren reddedemez. 

2026 itibarıyla doğum sonrası iznin 16 haftaya çıkması, işverenlerin personel planlamasını daha uzun bir horizon üzerinden yapmasını gerektirmektedir. Öngörülebilir adımlar şunlardır: 

Hamileliğin bildirilmesinin ardından doğum öncesi iznin başlayacağı tarih hesaplanır (hesaplanan doğum tarihinden 8 hafta önce). Bu tarihe doğum sonrası 16 hafta eklenerek çalışanın en erken işe dönüş tarihi belirlenir. Çoğul gebelik söz konusuysa toplam süre 26 haftadır. Ücretsiz uzatma hakkının kullanılması halinde bu süreye 6 aya kadar ek dönem eklenebileceği de plan dahilinde tutulmalıdır.

4857 İK Madde 104 uyarınca bu kanunun 74. maddesindeki yasaklara ve yükümlülüklere uymayan işveren hakkında her ihlal için idari para cezası uygulanır. Ceza miktarı her takvim yılı başında yeniden değerleme katsayısıyla güncellenmektedir; güncel tutar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın resmi tebliğlerinin takip edilmesi gerekir. Aynı hüküm emzirme (süt) iznini kullandırmayan işverenler için de geçerlidir.

Evet. İş Kanunu kapsamındaki işverenler, çalışanlara kullandırılan izinleri kayıt altında tutmakla yükümlüdür. Doğum izninin başlangıç tarihi, süresi ve dayanak belgesi (doktor raporu, doğum belgesi) işyeri özlük dosyasında muhafaza edilmelidir. Bu belgeler olası SGK denetimi veya iş mahkemesi sürecinde delil niteliği taşır.

Çalışan doğum iznini kullanmak istemezse ne olur?

4857 İK Madde 74 bir çalıştırılma yasağı olduğundan işveren bu dönemde çalışanı işe çağıramaz. Ancak doktor onayıyla doğuma 2 haftaya kadar çalışmaya devam edilebilir; bu tercih çalışana aittir. Doğum sonrası 16 haftalık yasak döneminde ise hiçbir koşulda çalıştırma yapılamaz. 

SGK analık ödeneği ödemesinde işverenin rolü var mı?

İşverenin SGK'ya primlerini eksiksiz yatırmış olması, çalışanın analık ödeneğine hak kazanmasının ön koşuludur. İşverenin prim borcunun bulunması her durumda çalışanın ödeneğini engellemez. 

Ücretsiz doğum iznini de kullandırmak zorunda mıyım?

Evet. 4857 İK Madde 74'ün 4. fıkrası uyarınca 24 haftalık analık izninin bitiminde çalışanın talep etmesi halinde işveren 6 aya kadar ücretsiz izin vermekle yükümlüdür. Bu izin ücretsiz olduğundan SGK ödeneği de işlemez; ancak iş sözleşmesi askıda kalır ve feshedilemez. 

Hamile çalışanı gece vardiyasında çalıştırabilir miyim?

Hayır. 4857 İK Madde 73 uyarınca doğumdan önce 3 ay, doğumdan sonra 6 ay boyunca gece vardiyasında hamile ve emziren kadın çalışan çalıştırılamaz. Doktor raporuyla bu süre uzatılabilir. 

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Bilgiler yayın tarihindeki mevzuata göredir; bilgiler dönemsel değişebilir. Örnek hesaplamalar varsayımsaldır ve kişisel duruma göre farklılık gösterir. Kesin değerlendirme için hukuki görüş alınması önerilir. 

Yasal Dayanaklar 

1. 4857 Sayılı İş Kanunu, Madde 74 — Analık Halinde Çalışma ve Süt İzni Resmi Gazete: 10 Haziran 2003, Sayı: 25134 Son değişiklik: 7578 SK, 01.05.2026 

2. 4857 Sayılı İş Kanunu, Ek Madde 2 — Babalık İzni Son değişiklik: 7578 SK Madde 16, 01.05.2026 

3. 4857 Sayılı İş Kanunu, Madde 18 ve 21 — Geçersiz Fesih ve Sonuçları 

4. 4857 Sayılı İş Kanunu, Madde 73 — Gece Vardiyası Yasağı 

5. 4857 Sayılı İş Kanunu, Madde 104 — İdari Para Cezaları 

6. 7578 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Madde 15, 16, 18-19 ve Geçici Madde 1 Resmi Gazete: 1 Mayıs 2026, Sayı: 33240 

7. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Madde 15 ve 18 7578 SK Madde 18-19 ile güncellenmiştir. 

8. SGK Genelgesi 2026/13 Tarih: 08.05.2026