Başçarkçı Nedir, Nasıl Olunur?

4 yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretim kurumunun Makine Mühendisliği ya da Gemi Makineleri Mühendisliği bölümünden mezun olmuş ve gemide üçüncü çarkçı olarak işe başlamışsanız 36 aylık hizmet sonrasında gireceğiniz sınavla ikinci çarkçı rütbesine yükselirsiniz. İkinci mühendis olarak 36 ay çalıştıktan sonra bakanlığın hazırladığı başçarkçı sınavına ve yabancı dil sınavına girip sınavları başarıyla geçerseniz, çarkçıbaşı ehliyeti almaya hak kazanarak başçarkçı olabilirsiniz. 

Başçarkı olabilmeniz için lisans eğitimi veren yükseköğretim kurumunun ilgili bölümlerinden alınması gereken dersler vardır. Bu dersler şunlardır: Gemi İnşaatı ve Makine Mühendisliğine Giriş, Genel Kimya, Statik, Dinamik ve Termodinamik, Gemi Geometrisi, Akışkanlar Mekaniği, Malzeme Bilimi, Gemi Yapı Elemanları, Gemi İşletmeciliği, Gemi Makineleri, Gemi Yardımcı Makineleri, Gemi Mukavemeti, Gemi Teorisi, İngilizce. 

Başçarkçı, gemide içinde çalışan bütün jenarötörler, makineler, ana makineler, elektrik sistemleri, stim devreleri, tüm hidrolik sistemler, dümen ve pnömatik sistemlerden sorumlu olan kişidir. Bu cihazlarla ilgili tüm işlemlerden sorumludur. Herhangi bir arıza durumunda müdahale eder ve cihazların en verimli biçimde çalışmasını sağlar. 

Başçarkçı, gemide kullanılan makinelerden kaptana karşı sorumludur. Geminin yolculuğu boyunca makinelerden ve geminin genel işleyişinden sorumlu çarkçı (mühendis) ekibinin başında bulunan başçarkının genel görevleri şunlardır: 

Buzlukların düzgün çalıştığının kontrolünü sağlamak, 

Dümen sisteminin verimli çalışmasını sağlamak, 

Bozulan ve arıza veren makinelerin onarımını yapmak, 

Çalışan makinelerin kontrolünü sağlamak, 

Düzenli olarak makine bakımlarının yapılmasını sağlamak, 

Yakıt kontrolünü yapmak, yeterli yakıtı temin etmek, 

Yakıt defterini tutmak, 

Gemideki diğer çarkçıların işini kontrol etmek, 

Geminin elektrik ihtiyacını karşılayan jenarötörlerini kontrol etmek, 

Gemi vinçlerinin tüm teknik donanımıyla ilgilenmek, 

Gemide kullanılacak içme suyunu sağlamak ve muhafaza etmek, 

Gemide çıkması muhtemel yangınlara, anında müdahele edilmesini sağlamak, 

Geminin pis giderlerinin, pis su tankına gidişini sağlamak, 

Makinelerin çıkardığı zehirli gazların geminin egzoz borusu aracılığıyla atılmasını sağlamak.

Gemi ve deniz sektörünün önemli bileşenleri arasında yer alan başçarkçı bu alandaki birçok istihdam fırsatından yararlanabilir. Gemideki diğer elemanlarla ortak çalışan bu kişiler limanlarda boy gösterir. Özellikle liman ve deniz taşımacılığı yapılan yerlerde başçarkçı çalışma fırsatları fazlaca bulunur. Başçarkçı görevleri arasında dümen makinelerini tamir etmek ve sefere hazır hale getirmek gibi temel sorumluluklar bulunur. Kaptanın emirleri çerçevesinde hareket eden başçarkçı gemi sektörünün önemli mühendisleri arasında yer alır. 

Başçarkçılar mühendislik alanında hizmet veren danışmanlık sektöründe de çalışabilir. Burada iş ortaklarıyla yapılan anlaşmalar çerçevesinde görevlerini yerine getiren başçarkçı geminin yeni makinelerle kurulması aşamasında da yer alır. Diğer personellere yeni makinelerle ilgili eğitimler veren bu mühendislik dalındaki uzmanlar geminin bütün motorlarının sorunsuz çalıştırılmasından sorumlu olur.

Başçarkçı iş tanımı çerçevesinde hareket ederek gemi makinelerinin temel bakımlarını gerçekleştirir ve verimli çalışmasını sağlar. Denizcilik alanında faaliyet gösteren başçarkçı farklı çalışma koşulları ve saatleri altında hizmetlerini sunar. Tersane/gemi iş ilanları içinde yer alan kurumlar başçarkçılara farklı alanlarda çalışma imkânı yaratır. Bunlara bakarak çalışma koşullarını inceleyebilir, hangi kurumda şartların daha iyi olduğunu görebilirsin.  

Ulusal olduğu kadar uluslararası kurumların bünyesinde de yer alabilen başçarkçı onların belirlediği çalışma şartlarına göre hizmetlerini sunar. Uluslararası sularda yer alabilen başçarkçılar gemi motorlarının iş başındayken etkin çalışmasını sağlar. Düzenli aralıklarla denetim ve kontrol işlemlerini sürdürerek kaptana bilgi veren bu uzmanlar makinelerin en az hatayla çalışması için çalışmalar yapar.

Başçarkçı ya da diğer adıyla çarkçıbaşı nasıl olunur sorusuna üniversitelerin makine mühendisliği veya gemi makineleri işletme (MYO) bölümünden mezun olmak şeklinde yanıt verilebilir. Alanla ilgili detaylı teorik ve teknik eğitimin verildiği bu bölümlerle mesleki sorumluluklarını öğrenebilirsin. Zorunlu stajlarla da öğrendiklerini pekiştirerek gemi makinelerinin doğru bakımının yapılmasını sağlayarak kuruma hizmetlerini sunabilirsin. 

Başçarkçı çalışma saatleri kurumun iş dünyasına ve bulunduğu lokasyona göre değişiklik gösterir. Gemilerin makinelerine yönelik çalışmalar yapan bu mühendislik uzmanları sorun çıkması durumunda görev yerine giderek sorunu çözmekle meşgul olur.  

Esnek ve vardiyalı çalışma saatlerinde makinelerle ilgili sorunları çözen bu uzmanlar geminin etkin bir şekilde çalışması için makinelere yönelik ek önlemler alır. Başçarkçı iş ilanları vasıtasıyla kurumların talep ettiği çalışma saatleri ve koşullarını görebilir, buna göre tercihlerini yapabilirsin. 

Başçarkçı gemicilik sektörüyle yakından ilgili olduğu için alımlarda limanı bulunan şehirler ön plana çıkar. Mersin başçarkçı iş ilanları gibi şehirlere yönelik arama yaparak başçarkçı alımlarını anlık takip edebilirsin. Ayrıca İstanbul ve Antalya gibi limanları dünyaya açılan yerlerde de başçarkçı alımları bulunur. Buradaki gemi işletmelerinin tekliflerine bakarak uygun çalışma şartı sunanlara yönelebilirsin. 

Başçarkçı alımlarında deneyim ve makinelere yönelik teknik bilgiye hâkim olma gibi kriterler aranır. Ayrıca İngilizceyi etkin kullanmak da özellikle uluslararası alanda faaliyet gösteren gemi işletmelerince adaylardan talep edilir. Alanla ilgili iş güvenliği kuralları gibi ek noktalarda başçarkçı alımlarında ön plana çıkar. 

Başçarkçı kimdir sorusuna gemilerin makine bakımlarını yapan ve arızaların giderilerek etkin çalışmasını sağlayan mühendis şeklinde yanıt verilebilir. Gemideki birçok personelle koordineli hareket eden bu mühendisler sorumluluk sahibi olan ve disiplinli çalışmayı seven kişilerden oluşur. Geminin her daim etkin çalışması için çalışmalarını yapan çarkçıbaşı diğer personellerle iyi bir ekip kurar. Kaptanın emirlerini de dinleyen başçarkçı iletişim yollarını etkin kullanarak sorumluluklarını gerçekleştirir ve çalışan personellere güncel eğitimler sunar. 

Başçarkçılar görevi gereği makinelerin bakımlarını detaylıca gerçekleştirir. Makinelerde ortaya çıkan sorunları dikkatlice çözmeyi hedefleyen bu kişiler iyi bir gözlemci olmalarının yanı sıra çözüm odaklı bakış açısıyla yaklaşır. Makinelerin sorun çıkarmaması adına ek önlemlerde alan başçarkçılar esnek çalışma koşullarında en iyi performansını göstermekle sorumlu olur.

Başçarkçı nasıl olunur sorusuna üniversitelerin denizcilikle ilgili alanlarından alınmış diplomayla mezun olmak şeklinde yanıt verilebilir. Başçarkçı olmak isteyenlerin gemilerde çalışmaya uygun olması gerekir. Yorucu ve esnek çalışma koşullarını barındıran bir meslek dalı olması sebebiyle fiziki olarak kendine bakman gerekir. Ayrıca meslek hayatlarında İngilizceyi etkin kullanan bu mühendisler yabancı odaklı kurumlarda da faaliyet gösterebilir.  

Başçarkçı ne demek sorusuna gemi makinelerini iyi bilmek ve bunları doğru yorumlayarak makinelerle ilgili sorunları çözmek şeklinde yanıt verilebilir. Makinelerle ilgili her şeyi bilen bu mühendislik uzmanları alanla ilgili yeni gelişmeleri takip eder ve yeni ekipmanların montajını da bu sayede gerçekleştirir. Geminin etkin çalışmasında aktif olarak rol alan bu mühendisler iletişim tekniklerine yönelik kurslara katılarak personellere eğitim noktasında avantaj elde edebilir.