Cankurtaran Nedir, Nasıl Olunur?

Bu mesleği yapmak isteyenler, ilgili eğitimleri tamamlayarak belgelerini aldıktan sonra unvanlarına göre açık sularda, kıyılarda, havuzlarda veya göllerde çalışabilirler. Belgeyi almak için katılacağın kurslar, genellikle 4 ile 6 gün arasında sürer ve öğretilenlerin en az %70’ini anlamış olman gerekir. Bu mesleği yapmayı düşünenler, ayrıca yüzme konusunda çok iyi olmalıdır.

Can kurtaranlar, çeşitli yerlerde yüzücülerin güvenliğini sağlar. Bu kişiler, eğitimlerini ve atletik yeteneklerini kullanarak talimat verir ve güvenli olmayan durumlarda müdahale eder. Eğer iyi bir yüzücüysen ve başkalarına yardım etmekten hoşlanıyorsan, cankurtaran nasıl olunur öğrenmek, bu kariyeri sürdürmek isteyip istemediğinize karar vermene yardımcı olabilir.

Cankurtaran olma şartları arasında ilk olarak olmazsa olmaz konu belgedir. Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu yetki belgesi olan bir kurumdaki kurslara katılarak, üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olarak ya da spor kulüpleri tarafından hazırlanan programlara katılarak belgeni temin edebilirsin.

Cankurtaran belgesi nasıl alınır diye merak ediyorsan bu belgeyi almak için katılman yüksek seviyede yüzme bilmen gerektiğini bilmen iyi olur. Cankurtaran eğitimi için yüzme konusundan yeterli seviyede değilsen önce yüzme kursuna giderek eksiğini kapatabilirsin.

Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu tarafından verilen cankurtaran belgesi sorgulama e-devlet üzerinden yapılabilir. Bu belgenin uluslararası geçerliliği de vardır. 

Şartlar, olmak istenen unvana göre değişmekle beraber genel beklentiler aşağıdakiler gibidir.

• 18 yaşını doldurmuş olmak,
• En az ilköğretim mezunu olmak,
• Bu mesleği yapmasında herhangi bir engelin bulunmadığını gösteren sağlık raporuna sahip olmak,
• İlgili belgeye sahip olmak

Cankurtaran görev ve sorumlulukları genel çerçevede havuz, deniz gibi su alanlarında kişilerin sağlık açısından güvenliğini sağlamaktır. Cankurtaranlar, plaj ve havuzlarda güvenliği sağlayan ve aynı zamanda arama kurtarma çalışmalarına katılarak olası durumlarda ilk müdahaleyi yapan kişilerdir. Boğulma tehlikesi durumlarında kalp masajı ya da suni teneffüs gibi hayat kurtarıcı hamleleri yapmak onun görevidir.

Bir can kurtaranın temel amacı, yüzücüleri suda başlarını belaya sokmamaları için izlemek ve herhangi bir kaza, yaralanma ve olaya müdahale etmektir. İnsanların suda kendilerini daha güvende hissetmelerine yardımcı olurlar ve her yıl binlerce hayat kurtarırlar. Yüzücüleri/su koşullarını izlemek, yüzücülere tavsiyelerde bulunmak, güvenlik kurallarına uyulmasını sağlamak, başı dertte olan yüzücüleri kurtarmak, ilk yardım uygulamak, hayat kurtarma prosedürlerini uygulamak, ekipmanı kontrol etmek ve bakımını yapmak vb. gibi birçok görevi yerine getirirler. Rol ayrıca bazı idari işleri de içerebilir, örneğin cankurtaran olduğunda olay raporlarını tamamlamak, malzeme ve ekipman siparişi vermek ve kayıp eşyaları kaydetmek de görevlerin arasında olabilir. 

Bu mesleği yapanlar, cankurtaran eğitim seviyelerine göre bronz, gümüş ve altın olmak üzere farklı unvanlar alır. Cankurtaran sertifikası seviyeleri farklı uzunlukta ve içerikte eğitimler almayı gerektirir. Bu yüzden cankurtaran sertifikası nasıl alınır sorusunun cevabı da altın, gümüş ve bronz seviyeleri için farklılık gösterir. 

Federasyonun 3 yıldız dalıcı belgesine sahip adaylar, altın cankurtaran olarak spor müsabakalarında ve açık deniz ya da göl gibi ortamlara çalışır. Bronz unvanlılar ise sadece havuzlarda çalışabilir.

Çalışma alanına göre görevler şöyle gruplanabilir:

Tüm Cankurtaranlar İçin Genel Görevler;

• Yüzücülere güvenlik kuralları ve suda nasıl güvende kalacakları konusunda tavsiyelerde bulunmak
• Yüzücülerin dikkatle izlenmesi ve güvenlik kurallarına uymalarının sağlanması
• Tehlikede veya sıkıntıda olan yüzücüleri kurtarmak
• İlk yardımın uygulanması
• Hayat kurtarma tekniklerini uygulamak
• Gerektiğinde acil servislerle iletişime geçilmesi
• Güvenlik ekipmanlarının kontrolünü ve bakımını yapmak, herhangi bir sorunu amirlere/yöneticilere bildirmek.
• Kayıp eşyaların taşınması, depolanması ve kayıt altına alınması
• Personel toplantılarına katılmak

Havuz Cankurtaranlarının Ekstra Görevleri:

• Havuz ekipmanlarının kurulumu
• Yüzücülere, atlama tahtaları ve kaydıraklar gibi havuz ekipmanlarının nasıl kullanılacağı konusunda tavsiyelerde bulunmak
• Havuzdaki su sıcaklığının ve kimyasalların takibi
• Havuz ve çevresinin temizliği

Plaj Cankurtaranlarının Ekstra Görevleri:

• Sahilde iletişim noktası olmak
• Plaja emniyet bayraklarını asmak
• Deniz ve hava koşullarının takibi ve sahildeki tehlikelerin tespiti
• Yüzücülere tehlikeli deniz koşulları hakkında bilgi verilmesi
• Plajda yaya olarak ya da plaj arabalarıyla devriye gezmek
• Denizdeki insanları kurtarmak için gerekirse bot ve kurtarma tahtaları kullanmak

Açık Su Cankurtaranlarının Ekstra Görevleri:

• Kıyıdan veya kano, kürek, tahta gibi çeşitli ekipmanlar kullanarak suda gözlem yapmak.
• Risk değerlendirmelerine yardımcı olmak
• Mekanların kurulumu ve kapatılmasında yardımcı olmak.

Cankurtaranlar, her zaman güvenliği sağlamak için havuzları, plajları, su parklarını ve yüzmenin olduğu diğer alanları denetler. Bir can kurtaranın çalışma günleri kapsamında şunlar yer alabilir:

• Tesisin ziyaretçilere açılıp kapatılması
• Hafif idari görevleri yürütmek
• Yüzücüleri denetlemek, yüzme derslerine destek vermek
• Hava durumu raporlarını izlemek ve gerektiğinde yüzücüleri bölgeden uzaklaştırmak
• Havuzu temizlemek gibi hafif temizlik görevlerini yapmak
• Sahil kenarındaki yüzücüleri ters akıntılar konusunda uyarmak ve onları güvenli yüzme alanlarına yönlendirmek

Cankurtaranlar genelde sezonluk ya da saatlik ücret ödenir, çünkü işler genellikle yarı zamanlı veya mevsimliktir. Özellikle yarı zamanlı iş arayanlar ve öğrenciler için yarı zamanlı cankurtaranlık ideal bir meslek olabilir. Tam zamanlı cankurtaran olmak da mümkündür ve bu durumda cankurtaran maaşı çalışılan yere göre değişir. 

Cankurtaranlar, çalıştıkları yere bağlı olarak, ücretsiz spor salonu ve havuz üyeliği, spa tesislerine erişim, sosyal etkinlikler, yiyecek ve içecek gibi avantajlar elde edebilirler. Genellikle üniforma giymeleri gerekir. Ancak, diğer işlere göre birçok açıdan daha az resmidir. Farklı seçenekler için part time iş ilanları listesini de değerlendirebilirsin.

Cankurtaran olmanın birçok olumlu yanı vardır, özellikle de bir birey yüzmeyi ve insanlara yardım etmeyi seviyorsa. Suda insanları korumak ve başı derde giren herkesi kurtarmak son derece ödüllendiricidir. Can kurtaranlar hayat kurtarabilir, böylece iş gününün sonunda rollerinin bir fark yarattığını bilerek evlerine gidebilirler. Cankurtaranlar her kesimden ve her yaştan insanla tanışacaklardır, bu da başkalarının etrafında olmaktan hoşlanan kişiler için idealdir. Eğer bir plajda veya açık sularda çalışıyorlarsa, uzun süreler boyunca dışarıda da kalabilirler.

Üç ana cankurtaran türü vardır: havuz cankurtaranı, açık su cankurtaranı ve plaj cankurtaranı. Bu nedenle, bir cankurtaranın ne yapacağı uzman rolüne ve nerede çalıştığına bağlı olacaktır. Çoğu cankurtaran, yüzücüleri ve diğerlerini izlemek için iyi bir bakış açısı elde etmek amacıyla yüksek bir sandalyeye oturur. Açık havada çalışanlar, izlemek ve etrafta dolaşmak için çeşitli ekipman ve araçlar kullanır, örneğin plaj arabaları, kamyonlar, tekneler, kanolar ve kürek tahtaları bunlar arasındadır.

Başarılı bir cankurtaran adayı olmak için aşağıdaki becerileri geliştirebilirsin:

• Fiziksel olarak zinde olmak
• Psikolojik olarak sağlıklı kalmak
• Güvenli ve hızlı yüzmek 
• Havuza hızla dalmak
• Acil durumlarda soğukkanlı kalabilmek
• Dikkatli bir gözlemci olmak ve tehlikeleri önceden gözleyip anlayarak uyarılarda bulunabilmek
• Güçlü iletişim 
• Acil durumlarda hızlıca organize olabilmek
• Liderlik edebilmek
• Dikkat becerisini sürekli geliştirmek

Can kurtaranlar çeşitli ortamlarda çalışırlar. Bazıları küçük havuzlarda çalışırken, diğerleri büyük su sporları merkezlerinde ve su parklarında veya plajlarda çalışabilir. Ayrıca plajlar ve rekreasyon departmanları da cankurtaranların çalışabildikleri yerler arasındadır. 

Cankurtaran olduğunda bazen uzun süreler boyunca doğrudan güneş ışığı altında kalman gerekebilir. Bu yüzden güneş kremi, şapka ve diğer koruyucu ekipmanlar cankurtaranların olmazsa olmazları arasındadır. Cankurtaran işlerinin çoğu yaz döneminde olsa da kapalı havuzlar gibi alanlarda tüm yıl boyunca çalışma imkanı da mevcuttur. 

Çoğu havuz ve plaj hafta sonları, tatiller ve akşamları daha kalabalıktır. Cankurtaranların hava durumuna, özel etkinliklere ve personel ihtiyaçlarına göre değişebilen esnek, değişken çalışma programları olabilir. 

Cankurtaran olmaya karar verdin ve eğitimi de alacaksın ya da belki de aldın ve sıra geldi iş bulmaya! Kariyer.net üzerinden cankurtaran iş ilanları için arama yapabilirsin. İşe başlamadan önce şu tavsiyeler de sana yardımcı olabilir: 

• Özgüven: Öncelikle eğitimine ve kendine güvenmek birinci sıradadır. Çalıştığın yerde misafirler her zaman kuralları takdir etmeyebilir, otoriteyi yumuşak biçimde korumak bu noktada çok önemlidir. 
• Önlemin Önemi: Başarılı bir cankurtaran tehlikeyi herkesten önce sezer. Bir çocuğa koşmayı bırakmasını söylemek, olası bir düşme sonucundan baş yaralanmasını tedavi etmekten daha kolaydır. Ya da nefes tutma oyunlarını bölmek için ıslık çalmak, bu tehlikeli oyun sonucundan nefes sorunu yaşayan birine suni teneffüs yapmaktan daha kolaydır.
• Her An Hazır Olmak: Bir cankurtaran olarak her zaman kurtarmaya hazır olman gerekir. Bir dakika havuz başındaki herkes eğlenirken bir sonraki dakikada senin havuza atlayıp birini kurtarman gerekebilir. Bu yüzden cankurtaranların farklı durumlara hızlı adapte olabilmeleri çok önemlidir. 
• Dış Koşullara Uyumlanmak: Birçok cankurtaran güneş altında çalışır. Başkalarını güvende tutarken kendini de güneşten koruman gerekir. Standında her zaman güneş kremi, siperlikli şapka veya vizör, polarize güneş gözlüğü ve kapalı bir su şişesi bulundurman sağlığını için önemlidir. 
• Sırt Çantası: İş adamlarının evrak çantaları, cankurtaranların ise sırt çantaları vardır. Uzun bir vardiyayı atlatmana yardımcı olacak temel ihtiyaçlar arasında; güneş gözlüğü (güneş kremi, güneş gözlüğü, su, şapka), can kurtaran üniforması, hırka, havlu, atıştırmalıklar, su şişesi, yedek ayakkabı, terlik ve mini soğutucu yer alır.
• Sürekli Müşterilerle İletişim: Misafirlerle iyi bir ilişki geliştirebildiğinde işin çok daha kolaylaşır. Böylece sezon boyunca misafirlerle başa çıkma konusunda kendine karşı güven geliştirmen o kadar da zor olmaz.

Her kariyer seçeneğinin olduğu gibi cankurtaranlığın da artıları ve eksileri vardır. Bu meslek fiziksel ve zihinsel olarak zordur. Özellikle insanları denizden ve açık sudan kurtarırken fiziksel olarak güçlü psikolojik olarak da sağlam olmak gerekir ve bu rol hassas kişiler için değildir. Ancak cankurtaranlığın birçok olumlu yanı da vardır ve cankurtaran olan kişiler eğlenirken insanların güvende ve sağlıklı kalmalarına yardımcı olan bireylerdir. 

Cankurtaranlık işinin senin için ne kadar uygun olduğu hakkında daha çok bilgi sahibi olmak için Kariyer.net üzerinden cankurtaran mülakat soruları bölümüne göz atabilirsin.