Çay Eksperi Nedir, Nasıl Olunur?

Çay eksperi çayın toprağa ekilmesinden paketlenip satışa sunulmasına kadar tüm aşamalarda bilirkişi rolü üstlenir. Üretim sürecinde kullanılan malzeme ve ekipmanların kalitesini kontrol eder.

Çayın kıyılma, kurutma ve soldurma işlemlerinde doğrudan ya da gözetim aracılığıyla rol alarak ürün kalitesini güvence altına almaya çalışır. Elde edilen ürünün sınıflandırılması ve bu sınıflandırmalara göre paketlenmesini denetler. Çay kalitesini tehdit eden zararlı bitki ve haşerelerin varlığını kontrol eder ve sağlıklı gübreleme yapılmasını sağlar. İşlenecek çayın alımında sunulan ürünü test ederek çay alımı ile ilgili isabetli karar verilmesini sağlar.

Çay ürünü ile ilgili uzman sayılan çay eksperi çayın kokusu ve tadı üzerinden çay kalitesi ve sınıflandırılması ile ilgili saptamalara ulaşabilir. Çay eksperlikleri kendi çaylıklarını kurarak üretici rolü de üstlenebilir. Bunların dışında bu eksperler çay ile ilgili araştırmaların yürütülmesi ve çay üretiminin geleceğine dair öngörüler oluşturulmasında da görev alır. Çay endüstrisindeki yenilikleri takip ederek çay üreticilerine önerilerde bulunurlar.

Çay Türkiye’nin tarım ürünleri arasında önemli bir yere sahip olduğundan çay üretiminde uzmanlaşmış kişilerin yaptığı çalışmalar önemle takip edilir. Çay gündelik hayatın önemli bir parçası haline gelmiş olsa da Cumhuriyet sonrasında üretilmeye başlanan genç bir ürün olduğundan uzmanların araştırmaları çayın Karadeniz’deki geleceği için önem arz eder. Çay üretimi ekonomiye katkısı, ihracat geliri ve Karadeniz turizminin kültürel kimliğinin bir parçası olması nedeniyle devlet kurumları tarafından yakından izlenir. Çay sektörünün rekabet gücünü ve çay kalitesini artırmak için ticaret borsaları, çay üretim firmaları gibi farklı kuruluşlar tarafından ar-ge çalışmaları ve projeler düzenli olarak yürütülür.

Çay eksperleri hem bu projelerin ve ar-ge çalışmalarının yürütülmesinde hem de çay kalitesinin test edilmesinde rol aldıklarından bu alan Türk tarımı için önem arz eden bir alandır. Çay eksperi ne demek sorusu cevaplanırken bu niteliklere de değinilmesi mesleğin önemini anlamak için gereklidir.

Çay Eksperi olmak için hangi bölüm okunmalı sorusuna 2 yıllık Çay Tarımı ve İşleme Teknolojisi veya Meslek Yüksek Okullarında açılan 2 yıllık çay eksperliği ön lisansı cevabı verilebilir. Bu bölümleri kazanmak için TYT sınavından gerekli puanı almak gerekmekle birlikte taban puan yıldan yıla değişiklik gösterir.

Bu bölümlerde botanik, arazi yönetimi, çay teknolojisi, bitki besleme, toprak bilgisi gibi tarımla doğrudan ilgili zorunlu dersler bulunmakla birlikte matematik ile bilgi ve iletişim teknolojileri dersleri de zorunlu alınır. Bu dersler ile amaçlanan çay yetiştiriciliğinin prensiplerini öğrenmen ve bu alanda teknik işlemler uygulayabilecek yetkinliğe ulaşmandır. Bu bölümleri okuyanlar 2 yılın sonunda zorunlu stajlarını da yaparak çay eksperi olmak için şartları karşılayan duruma gelebilirler.

Çay eksperi nasıl olunur sorusunu cevaplamak için değinilmesi gereken bir diğer nokta bu alandaki işe alım özellikleridir. Çay eksperlerinin temel çalışma alanları fabrikalar, çay analiz laboratuvarları, çay araştırma enstitüleri, çay alım sahaları ve çay pazarlaması yapan firmalardır. Çay eksperi arayan firmalar tarafından ilanları araştırman yeterli olur. 

Tarım teknolojisi veya meslek yüksekokulları çay eksperliği bölümünden stajını yapıp mezun olan bireyler bu kurumlara başvurarak çay eksperi olarak işe başlama şansına sahiptir. Bu bölümlerden mezunsan Türkiye’de çay üretimi, araştırması ve pazarlaması üzerine çalışan kuruluşların ilanlarını takip ederek bu firmalarda çay eksperi olarak işe başlama şansını kovalayabilirsin. Bu kuruluşların devlete bağlı yürütülenlerinde işe alım fırsatı yakalamak için ayrıca KPSS’den istenen sonucu elde etmek gerekir. Gerekli KPSS puanı alımdan alıma değişiklik gösterebilmektedir. Büyük kurumlara çay eksperi alımları çoğunlukla alım öncesinde alınacak çay eksperi sayısı ile birlikte duyurulur. Bu alandaki ilanları takip etmek istersen çay eksperi iş ilanları listesini de inceleyebilirsin.

Çay eksperi çalışma koşullarını açıklamak için çalışma ortamları ve çay eksperi maaşı ile ilgili fikir sahibi olmak gerekir. Çay eksperleri çayın ekilmesinden tadılmasına kadar her aşamada görev alabildikleri için çalışma ortamı konusunda esneklik göstermelidirler. Tarlada sürdürülen kıyılma, kurutulma, soldurulma gibi işlemler tarla koşullarında çalışmaya yatkın olmayı gerektirir. Ayrıca tarla koşullarında sürdürülen çalışmalarda çay bitkisinin hasadında doğrudan rol alabilen çay eksperleri çay tarımının uygulamalı yanları ile ilgili yatkınlık sahibi olmalıdır.

Bunun dışında fabrikalarda görev alabilen çay eksperlerinin gürültü, toz, nem, koku gibi duyarlılıkları olması iş deneyimlerini kötü etkileyebilir. Çay eksperlerinin bu konulara alışkanlık geliştirmesi ve fabrika ortamına uygun kıyafet ve hijyen hassasiyetiyle hareket etmesi önemlidir. Çay eksperliği maaşı çay eksperleri birbirinden farklı kurumlarda çalışabildiğinden sabit değildir.

Çalışılan kurumun niteliğine ve yıldan yıla yapılan düzenlemelere göre çay eksperliği maaşı farklılık gösterme eğilimindedir. Çay eksperlerinin çalışma saatleri yine esneklik gösterir. Bu işi yapanlar kurumsal ve dönemsel farklılıklara göre tam zamanlı, vardiyalı ya da mevsimlik olarak görev yapabilirler.