Dealer Nedir, Nasıl Olunur?

Dealer nerde çalışır sorusuna verilecek cevaplar çok çeşitlidir. Ancak genel olarak, yatırım ve finans alanında çalışan kişiler olarak cevaplanabilir. Kendi adına bu işleri yapan kişiler “Trader” olarak da bilinir. Dealer sorumlulukları farklı pek çok iş tanımını içerisinde barındırabilir. Bu alanda çalışan kişiler finans piyasalarında önemli rollere sahiptir. Alım satım işlemleri ile piyasaya likidite sağlarlar. Aynı zamanda piyasa yapıcı görevleri de bulunur. Çalıştıkları kurum adına alış- satış fiyatları arasındaki farktan kâr elde etmeye çalışırlar ve gelirlerini bu farktan kazanırlar. Bu kişiler aldığı menkul kıymetin değerlenmesini bir süre bekleyebilir. ya da beklemeden üzerine kâr payı koyarak da direkt satma işlemi başlatabilir. Eğer müşteriler için iş yapacaksa farklı sorumlulukları da bulunur. Bunların başında emirlerin hemen yerine getirilmesi gelir. Bütün bu görev ve sorumluluklara sahip kişiler, dealer kimdir sorusunun cevabıdır.  

Her ülkenin bu meslek için belirlediği şartlar oldukça farklıdır. Türkiye’de dealer olmak için okumak gerekli mi sorusu oldukça merak edilir. Yatırım danışmanlığı gibi yerlerde bu unvan adı altında çalışmak için gerekli birkaç şart bulunur. Dealer olmak için gerekli şartlardan biri, üniversite mezuniyetidir. En az 2 yıllık ön lisans veya 4 yıllık bir lisans mezuniyeti gerekir. Özellikle Ekonomi ve Finans gibi bölümlerden mezun olma şartı pek çok kurum tarafından talep edilir. Daha sonra istenilen unvanı elde edebilmek için Sermaye Piyasası Kurulu tarafından verilen lisanslama işlemi tamamlanmalıdır. Menkul Kıymet Yatırım Fonu ve Borsa Yatırım Fonu’nda “Portföy yöneticisi” olarak çalışabilmek için Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 lisanslama sınavına girmek gerekir. Yatırım amacıyla türev araçlar dâhil edilirse, Türev Araçları Lisansı da almak gerekir. Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı’nda; Genel Müdür, İç Kontrol Elemanı, Müfettiş veya Portföy Yöneticisi olmak için Sermaye Piyasası Faaliyetleri 3 sınavından başarılı olmak gerekir. Risk Yönetim Birimi Personeli için ise Türev Araçları lisansına sahip olmak da şarttır. İstenilen alanda çalışabilmek için bu sınavlarda başarılı olmak gerekir. Her sınav konusundan en az 50, bütün sınav ortalaması olarak ise en az 60 almak gerekir. Daha sonrasında istenilen lisanslama işlemlerine başlanabilir. Kişiler kendi parasıyla da menkul kıymetler alım satımı yapabilir. Her iki durum için de ilgili alanda bilgi sahibi olmak; iyi kazanç sağlamak ve zarar etmemek için gereklidir. Ekonomi ve piyasa hakkında ilgili eğitimler alarak kişi kendini bu alanda geliştirebilir. Ayrıca alanla ilişkili konferanslara ve seminerlere katılmak da kazancı artırmak ve zararı önlemek için önemlidir.  

Dealer olmak için gerekli şartlar, bünyesinde çalışılan kurumun özelliklerine ve sektöre bağlı olarak da değişiklik gösterir. İlk olarak SPK tarafından verilen lisanslara sahip olmak gerekir. Ayrıca, başarılı bir şekilde bu mesleği icra edebilmek için belli beceriler ve yetenekler de gereklidir. Bunlar şu şekilde belirtilebilir:  

• Ekonomi alanında uzman seviyesinde bilgi sahibi olmak, 
• Şirket için çalışılıyorsa, hem müşteriler hem de yöneticiler için iyi ilişki kurma becerilerine sahip olmak, 
• Risk analizlerini iyi yapabilmek, 
• Zarara geçebilme durumlarını önceden öngörebilmek; geleceğe yönelik tahminlerde bulunmak,  
• Piyasayı iyi analiz etmek, 
• Yeni girişimleri takip etmek ve değerlenecek menkul yatırımları önceden tahmin edip yatırım yapabilmek, 
• Uluslararası piyasaları takip etmek ve esnek çalışma şekline uygum sağlamak, 
• Yükselen trendleri takip etmek, 
• Detaylara dikkat etmek, alım- satım işlemlerinde kullanılan evrakları kontrol etmek, 
• Kriz anlarında yaratıcı çözümler üretebilmek, 
• Müşterilerle çalışılıyorsa; sabırlı, dürüst ve sağlam bir kişiliğe ve gerekli iş ahlakına sahip olmak, 
• Şirketin kurallarına ve yapısına uygun davranmak, verilen emirleri ertelemeden ve mümkün olduğunca hızlı bir şekilde gerçekleştirmek, 
• İyi bir zaman yönetimine sahip olmak, 
• Farklı kişilerle aynı çalışma ortamında bulunulması sebebiyle iyi iletişim becerilerine sahip olmak, 
• Finans alanındaki yenilikleri takip etmeye istekli olmak, 
• Satış alanında gerekli beceri veya yeteneklere sahip olmak, 
• Güzel ve etkili konuşma alanında kendini sürekli geliştirmek ve akıcı bir konuşmaya sahip olmak,  
• Ekonomi ve Finans alanındaki terimleri anlamak için özellikle İngilizce yabancı diline hakim olmak, yurtdışı piyasasını da takip edebilmek, 
• Müşterilere karşı güvenilir bir duruş sergilemek ve dış görünüşüne dikkat etmek,   
• İkna ve insan psikolojisi alanlarını iyi bilmek ve bu alandaki stratejilere hâkim olmak, 
• Mantıklı düşünce yapısına sahip olmak, olaylara sübjektif değil, objektif bir bakış açısıyla bakabilmek.

Dealer olarak çalışabilmek için öncelikle çalışma alanı belirlenmelidir. İşe alım şartları her şirket için değişebilir. Öncelikle, gerekli mezuniyete sahip olunmalıdır. Özellikle istenen unvan için gerekli lisans alınmalıdır. Bunun için Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yılın belirli aylarında yapılan lisanslama sınavlarına girmek gerekir. Bu sınavlar genelde yılda 3 defa yapılır. Geçerli bir not alabilmek için kurum tarafından verilen eğitimler mevcuttur. İlgili alanlara yönelik kişisel çalışmaya uygun materyaller de kullanılabilir. Geçerli notlar elde edildikten sonra lisanslama işlemleri başlatılır. Gerekli evraklar teslim edildikten bir süre sonra istenilen lisans elde edilir. Daha sonra elde edilen bu lisans ile iş ilanlarına rahatlıkla başvuru yapılabilir.  

İşe alım süreçlerinde genellikle, sözlü ve yazılı değerlendirme yapılır. Mülakatlarda başarılı olmak için alanla ilgili bilgi ve terimlere hâkim olunmalıdır. Daha öncesinde finans gibi benzer alanlarda deneyim sahibi olmak kişiyi ön plana çıkarabilir. Dealer maaşları; sahip olunan deneyim süresine, ilgili olunan menkul kıymet alanına ve sorumluluklar gibi çeşitli koşullara bağlı olarak değişkenlik gösterir. Zamanla, alanla ilgili deneyim kazanıldıkça elde edilen gelir de artış gösterir. Dealer iş ilanı sayfalarında gerekli şartları inceleyerek bu konuda fikir sahibi olmak mümkündür. Bu alanda kariyer basamaklarını tırmanmaya hemen başlamak istiyorsanız Kariyer.net sitesinde yer alan dealer iş ilanları seçeneklerine göz atabilir, kriterlerinize uygun ilanlara başvuru yapabilirsiniz. 

Dealer piyasaları takip eden ve buna göre yatırım danışmanlığı yapan kişilerden oluşur. Uzmanlığını farklı çalışma sahalarında da gösteren dealer çalışma alanları içinde piyasa analizleri gerçekleştirir ve kurumlara hizmet eder. Finans kuruluşları dealer alımlarında önemli bir yer edinir. Finans kurumlarının yanı sıra banka kuruluşları adına da piyasa analizleri ve yatırım danışmanlığı yapan dealer alım-satım işlemlerinin ilgili kurulda eksiksiz çalışması için çabalar.  

Dealer mesleğinin talep edildiği diğer bir alan kumarhaneler olarak şekillenir. Casino sayısının fazla olduğu alanda dealer mesleğine yönelik talep de canlı olur. Kuzey Kıbrıs T.C. iş ilanları içinde yer alan casinolarda dealer arayan birçok lüks otel bulunur. Buralarda dealer görev tanımı oyunla ilgili kartların hazırlanması, oyunun kurallarının oyunculara anlatılması ve oyunun yönetilmesi şeklinde belirtilebilir.

Dealer görev aldığı çalışma alanına göre çalışma saatleri ve iş dünyası belirlenir. Ayrıca lokasyonun da dealer çalışma koşulları ve maaşları üzerine etkisi olur. Kurumun belirlediği çalışma saatleri içinde hizmetleri sunan dealer iş ortaklarının durumuna göre fazladan çalışma performansı ortaya koyabilir. Kurumlarla yapılan anlaşmalar gereği çalışan dealer uzmanlığını ön plana çıkartarak iş dünyasında yer edinir. 

Kumarhanelerde çalışan dealer adayları esnek ve vardiyalı bir çalışma düzenine göre müşterilere hizmet edebilir. Kumarhanenin çalışma saatlerin üzerine şekillenen dealer çalışma düzeni hakkında bilgi için dealer iş ilanları araması yapabilirsin. Öne çıkan kurumlarla irtibata geçerek çalışma koşullarıyla ilgili detaylara ulaşabilirsin. 

Dealer ne demek sorusuna piyasa analizleri yapmak, risk yönetimini oluşturmak ve buna göre gelecekle ilgili danışmanlık hizmeti vermek şeklinde yanıt verilebilir. Bu durum onların analitik ve ileri bakışlı kişi yapar. Piyasayı da iyi bilen kişilerden oluşan dealer kriz ve fırsat yönetimindeki ustalığıyla iş dünyasında sivrilir. Özellikle kumarhanelerde müşteri odaklı çalışan dealer dış görünümüne önem veren kişilerden oluşur. 

İletişim becerisi dealer olmak için gerekenler arasında yer alır. Hem müşterilere hem de diğer çalışma sahalarındaki iş ortaklarına dair güven vermenin yolu bu özelliğe sahip olmaktan geçer.  

Dealer piyasayı bilen ve buna göre analizlerini oluşturarak kurumlara tavsiye veren kişi olarak tanımlanır. Dealer olmak isteyenlerin araştırması, öğrenmesi ve güncel gelişmeler vasıtasıyla piyasayı sürekli takip etmesi gerekir. Meraklı bir kişiliğe sahip olmak ve piyasa yönelik merakın oluşması adaylara tavsiye olarak verilebilir. İngilizce diline de hâkim olan dealer adayları bunun için yabancı dil kurslarına gidebilir ve kendini bu konuda geliştirebilir. 

Dealer çalıştığı alana yönelik iletişim becerileriyle sivrilir. Ayrıca kriz anlarındaki duruşu ve sabırlı anlayışı da dealer çalışanlarını ön plana çıkartır. Çözüm odaklı olmak ve geleceğe yönelik düşünce kalıpları benimsemek dealer olmak isteyenlere tavsiye olarak verilebilir. Ayrıca temel bilgisayar programlarının yanı sıra çalışılan alanla ilgili programlara hakimiyet iş düzenine adapte olmada kilit rol oynar.