Döküm Operatörü Nedir, Nasıl Olunur?

Pozisyon ile ilgili ayrıntılı bilgi almak için döküm operatörü ne iş yapar sorusunu iki aşamada yanıtlamak gerekir. Operatör, metalik madenlerin eritildiği ocakların kurulumuyla görevlidir. Yeni ocak kurmak ve kullanıma hazır ocakları denetlemek öncelik taşır. Döküm operatörü, mühendisler tarafından belirlenmiş oranlara göre alüminyum, krom, kobalt ve demir madenlerini karıştırır. Ev eşyası, kişisel eşya, endüstriyel ekipman işlevlerine sahip birçok ürün farklı karışımlardan oluşur. Dış ticaretin veya yurt içindeki piyasaların gerekli kıldığı yeterliklere, titiz bir çalışmayla ulaşılır. Döküm operatörü görevleri ile üretim departmanının kalifiye personelidir. Operatör tarafından yerine getirilmesi beklenen sorumluluklar şöyledir:

• Faaliyet öncesinde, ocakların sızıntı yapıp yapmadığını kontrol etmek.
• İhtiyaç duyulursa yeni ocaklar kurmak.
• Potanın teknik sorunlarından kaynaklanabilecek iş kazalarını ve önlem metotlarını bilmek.
• Fiziksel zarara yol açabilecek dikkatsizliklerden kaçınmak, tecrübesiz çalışanları konu hakkında bilgilendirmek.
• Katı halde potaya koyulan madenlerin erime sürecini takip etmek.
• Erime sırasında, gereksinime paralel olarak sıcaklığı artırıp azaltmak.
• Erime sürecini uygun zamanda kesip karışımın kalitesini korumak.
• Potadaki erimiş maden alaşımını soğutma kalıplarına dökmek.
• Mühendislerin bildirdiği oranlarla, elde edilen alaşımları ilişkilendirmek.
• Kalıplara dökülüp parçalara ayrılan alaşımı, işlenmesi amacıyla diğer birimlere iletmek.

Operatör olmak için gerekli şartları belirtilmeden önce döküm operatörü nasıl olunur sorusu sorulmalıdır. Adaylar öncelikle dökümün hangi aşamasında hizmet sunmak istediklerini belirlemelidir. Metal dökümünde planlama ve uygulama süreçleri bulunur. Eritilecek madenler arasındaki oranlar, ürün sertliğini etkileyebilen pota sıcaklığı, kaliteyi etkileyen ocak standartları teknik bilgiler ışığında hesaplanır. Döküm çalışmalarına yön veren kararlar mühendisler tarafından alınırken eritme ve dökme aşaması beden gücüyle çalışan personellerce yönetilir. Bu noktada kesinleşmiş bir eğitim şartı bulunmazken ön lisans eğitimi alan döküm bölümü mezunu adaylar öne çıkabilir. Mesleğinde uzmanlaşan lise ve dengi okul mezunları da bu alanda çalışmaya aday olabilirler. Fiziksel aktiviteyle yapılan döküm işlemlerinin kontrolü için otomatik sistemler geliştirilir. Otomatik sistemlerin kullanıldığı fabrikalarda dökümcüye ihtiyaç olmayabilir, burada genellikle süreci mühendisler yönetir. Bir döküm operatöründe bulunması gereken yeterlikleri şunlardır:

• Endüstri meslek lisesinde, Metal veya Metalürji bölümünü tamamlamak.
• Meslek yüksekokulunda aynı bölümlerde daha kapsamlı bir eğitim almak.
• Mühendislik Fakültelerinin Metalürji ve Malzeme bölümünden mezun olmak.

Lise mezunları, döküm fabrikalarındaki birçok işten sorumludur. Yüksekokul mezunları, personel kontrolünü sağlamak ve dökümün kalitesini denetlemekle görevlendirilir. Metalürji mühendisleri, operatörlerle aynı iş alanını paylaşır. İhracat standartlarına uygun ürünler hazırlanması için talimatlar vermek, ürünlerin son halini denetlemek, AR-GE çalışmalarına katılıp üretimin hız ve kalite kazanmasını sağlamak mühendislerin işidir. Otomasyon cihazlarının kullanımı için kontrol odasını yönetmek, donanımlı fabrikalarda mühendise düşen görevlerdendir.

Döküm operatörü, yüksek sıcaklıklarda eriyen metallerin başında durur. Potalar, başında durulurken dikkatli olmayı gerektirir. Meslek adaylarını ilgilendiren şartların birçoğunu sıcaklık unsuruyla ilişkilendirmek mümkündür. Döküm operatörü, masa başında hizmet sunabilir. Sağlamaları beklenen şart, yeterli eğitim durumu ve bilgi seviyesidir. Faaliyet sahalarındaki operatörlerin hizmet koşulları nispeten ağırdır. Teknik kararların uygulanması ve işlevselliği, gelişmiş ürünlerin ortaya çıkarılmasında operatörün payı büyüktür. Meslek koşullarına uyum sağlayabilen operatörler, çalışmaların verimini artırabilir. İdeal seviyede hizmet sunabilecek adayların sahip olması istenen özellikler şöyledir:

• Yüksek sıcaklığa dirençli olmak,
  
• Potadaki materyallerin ortaya çıkardığı kokuya alışabilmek,
  
• Siperlik, başlık, önlük, eldiven kullanarak çalışabilmek,
  
• Yapılan işe konsantre olabilmek,
  
• Kalıplara döküm yapabilecek ölçüde kuvvetli olmak,
  
• Beklenmedik durumlar karşısında sakin kalabilmek,
  
• Fabrika şartlarını tanıyor olmak,
  
• Talimatları eksiksiz uygulayabilmek.

Metaller 1000 – 2000 derece aralığındaki sıcaklıklarda eritilir. Yaz ayları, pota başında geçirilen süreci zorlaştırabilir. Can güvenliği açısından meslek şartlarının yerine getirilmesi önem arz eder.

Döküm operatörü iş ilanları oldukça çeşitlidir. Döküm çalışmaları, demir çelik fabrikalarında ve üretim tesislerinde yapılır. Ekip çalışması gerektirebilecek faaliyetlerin ideal standartları belirlenmiştir. Kullanım alanına sahip birçok metal ürün, döküm personelleri tarafından ayrı yöntemlerle hazırlanır. Günlük kullanım için üretilen çatal, kaşık, bıçak, tencere ve tava, endüstriyel amaçlı metal ürünlerden farklıdır. Değişik üretim alanlarına sahip firmaların aradığı yeterlikler değişebilir. Yaygın olan döküm operatörü sorumlulukları şunlardır;

• Döküm konusunda birkaç yıllık deneyime sahip olmak.
  
• Demir çelik türlerini tanımak.
  
• Pota kullanımına ilişkin detayları bilmek.
  
• Sabah ve gece vardiyalarında çalışabilmek.
  
• Tam zamanlı ve sürekli çalışabilmek.
  
• Askerlik görevini tamamlamış olmak.
  

Döküm operatörü, demir çelik fabrikalarının üretim kapasitesini belirler. Kalifiye elemanlar iş kalitesini artırabilecekleri için istihdam sürecinde öne çıkar. Döküm operatörü maaşları, personel deneyimi ve istihdam pozisyonuyla alakalıdır. Siz de Kariyer.net'te yayınlanan ilanları inceleyerek kendinize uygun olduğunu düşündüğünüz ilanlara başvurabilirsiniz.