Klişe Elemanı Nedir, Nasıl Olunur?

Klişe elemanı ne yapar sorusu düşünüldüğü zaman akla ilk gelen yanıt; kişinin bağlı olduğu kuruma göre değişen görevlere sahip olduğudur. Çalışanlar, basılması istenen malzemeleri asıl örneklerinin özelliklerine göre sınıflandırır. İşinin gerektirdiği araç-gereç, ekipman ve malzemeleri etkin bir şekilde kullanarak sorumluluklarını yerine getirir. Meslek elemanlarının kullandığı araç ve gereçler arasında; kamera, kontak şase, çeşitli filmler, banyo makinesi, çelik kazıma kalemi, ışıklı masa, ölçekli kap, renk ayrım filtreleri, delgi sistemi, çinko ve alüminyum levha, optik tarayıcı, renk skalası, negatif kağıtlar, şablon kalıpları, banyo kontrolü için gri skala ve mesleki bilgisayar programları yer alır. Aynı zamanda, iş sağlığı ve güvenliği kuralları çerçevesinde görev yapan kişiler, mesleğin kalite gerekliliklerine uyum sağlar. Klişe elemanının görevleri şöyle sıralanabilir;

• Klişeyi çinko klişe emülsiyon dökümünden önce sıfır numara su zımparası ile temizlemek,
• Bozuk noktaları tespit ederek düzenlemek,
• Hataları düzelttikten sonra açık veya koyu tonlu noktaları daha da güçlendirmek,
• Klişeyi takozlamadan önce üzerinde bulunan desenleri tekrar rötuşlamak,
• Ortaya çıkan eserde bulunan istenmeyen bölümleri yok edip leke izlerini gidermek,
• Rötuşlanan klişeler ile prova baskıları yapmak,
• Klişeyi su altında tutarak poz görmeyen yerlerinde bulunan emülsiyonu temizlemek,
• Birden fazla mercek kullanabilmek,
• Film ve çinko emülsiyonunun çakıştırılması için pozlandırma yapmak,
• Pozlandırmadan sonra filmi banyo ettirmek,
• Çinko yüzeyinde kalan emülsiyonuna şap banyosu yaptırarak daha da sertleştirmek,
• Emülsiyonu pişirerek aside dayanabilecek duruma gelmesini sağlamak,
• Klişenin rötuşunu yapmak.

Klişe elemanı olmak için eğitim alınması zorunludur. Endüstri ve teknik meslek liselerinin Matbaa bölümlerinde gerekli eğitim verilir. Bu alanda eğitim almak isteyen kişiler, üniversitelerin; Matbaa Teknolojileri, Matbaa Öğretmenliği ile Basım ve Yayın Teknolojileri bölümlerini tercih edebilirler. Meslek lisesi mezunu olmayan ya da ön lisans eğitimi almayan adaylar çeşitli kurslar ve meslek edindirme merkezleri tarafından açılan kursları takip edebilir. Eğitim sırasında, uygulamalı dersleri işletmelerde alan öğrenciler meslek ile ilgili pratik kazanır. Klişe elemanı olmak isteyen adaylar İSMEK ve Halk Eğitim Merkezi ile bazı özel eğitim kurumlarında basın teknolojileri ile ilgili sertifika programlarına katılabilirler. Meslek lisesinde ya da kurslarda herhangi bir eğitim almayan bireyler, çeşitli baskı ve matbaa atölyelerinde işi öğrenebilirler.

Klişe elemanı nasıl olunur sorusu, alınabilecek eğitimlerden ve edinilmesi gereken deneyimlerden bahsedilerek yanıtlanabilir. Meslek gerekliliklerini yerine getiren personeller, yeterliliğe sahip olduktan sonra sertifika almaya hak kazanır. Bu alanda çalışmak isteyen kişiler, teknik eğitimin yanı sıra sertifika programlarına da katılarak mesleki gelişimlerine devam edebilir. İş hayatına adım atan klişe elemanı adayları, ustalık belgesi alabilirler. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki eğitim merkezlerinde ya da yetişkin eğitim kurumlarında reprodüksiyon ve baskı teknikleri ile ilgili eğitim alarak kendilerini geliştirirler. Klişe elemanı olmak için gereken şartlar şunlardır;

• El ve göz koordinasyonunun sağlam olması,
• Sabırlı, düzenli ve dikkatli bir yapıya sahip olunması,
• Renkleri ayırt edebilmesi,
• Şekil ve uzay algısının sağlam olması,
• Meslekte kullanılan araç-gereç, ekipman ve malzemelerin işlevlerini bilmesi,
• Mesleği yerine getirmeye sebep olabilecek herhangi bir sağlık engeline sahip olmamak,
• Matbaa ve basım-yayın sektöründe kullanılan yöntem ve teknikler hakkında bilgi sahibi olunması,
• İş sağlığı ve güvenliği kurallarına hâkim olmak,
• Faaliyetleri sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek.

Klişe elemanı olmak isteyen kişiler, teknolojide ve otomasyonda oluşan gelişimlere hızla uyum sağlayabilmelidir. Matbaa ve fotoğraf atölyelerinde istihdam imkânı bulan adaylar, eğitim kurumlarında öğretmen olarak da çalışabilir. Klişe elemanı maaşları, bireyin çalıştığı kurumun iş hacmine ve adayın tecrübesi ile çalışma şartlarına bağlı olarak değişebilir. Klişe elemanı işe alım şartları firmalara göre farklılık gösterse de genellikle belirtilen şartlar şunlardır;

• Tercihen meslek lisesi ya da teknik lise mezunu olmak,
• Çeşitli kurslardan alınmış meslek sertifikalarına sahip olmak,
• Klişe elemanı olarak 2 yıl deneyim sahibi olmak,
• Vardiyalı çalışma sistemine ve esnek çalışma saatlerine uyum sağlamak,
• Mesleki programlara hâkim olmak.
• Erkek adaylar için askerlikle ilişiği bulunmamak.

Bu alanda çalışmak isteyenler Kariyer.net üzerinden klişe elemanı iş ilanlarını inceleyebilir ve kendilerine uygun ilanlara başvurabilirler. Filtreleme özelliğini kullanarak bulunulan şehirdeki ilanları da görüntüleyebilirler. Örneğin; İstanbul'da yaşayan bir kişi, İstanbul klişe elemanı iş ilanları listesine göz atabilir ve ilgili ilanlara başvurabilir.