Makinist Nedir, Nasıl Olunur?

Makinistler çalıştıkları trenle yolcu veya yük taşıyabilir. Bir diğer deyişle makinist ne iş yapar sorusunun yanıtı; trenlerin yönünü, frenlerini uygulayarak en iyi ve güvenli seyahat deneyimini sunmak için gerekli tüm şartları yerine getirir. Yolculuk boyunca ortaya çıkabilecek herhangi bir soruna müdahale eden kişidir. Arızalar, trenin aksamlarında anlık yaşanan bozulmalar gibi tüm süreçler hakkında teorik ve pratik bilgi sahibi olmalıdır. Popüler meslekler arasında yer alsa da makinist olmak için bazı görev ve sorumlulukları eğitimli, tecrübeli olarak yerine getirebilmek gerekir. Makinistlerin en temel görev ve sorumlulukları ise şunlardan oluşur;

• Seyahat esnasında arıza meydana geldiği takdirde gerekli tamiri yapmak, tamir edilemiyorsa yük veya yolcu tahliyesini gerçekleştirmek,
• Sefer süresince meydana gelen aksaklıkları rapor etmek,
• Soğuk hava şartlarının hakim olduğu mevsimlerde trenin ısınmasını sağlamak,
• Tren güvenlik sistemlerinin çalışır durumda olduğundan emin olmak,
• El aletlerinin uygun bakımını ve kullanımını sağlamak,
• Tüm ekipman kalitesinin mevcut ve sonraki yolculuklarda şartnamelere uygun olmasını sağlamak,
• İşitme ve göz koruması gibi uygun kişisel koruyucu ekipmanları giyerek, güvenlik prosedürlerine uymak,
• Enerji tasarrufuna dikkat etmek
• Trende oluşan herhangi bir acil durumu hızlı fark etmek ve müdahale edebilmek.

Makinist mesleğini icra etmek istiyorsanız senin de tüm bu görev ve sorumlulukları yerine getirmen gerekir. İlgili görev ve sorumlulukların yanı sıra alandaki eğitim yeterliliğini de iş başvuruları sırasında belgelemen gerekir. Eğitim sürecini tamamladıktan sonra makinist stajyer iş ilanları üzerinden başvuruda bulunabilirsin. 

Makinist olmak için üniversitelerin, Elektronik Teknolojisi, Makine, Raylı Sistemler Makinistlik, Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknolojisi, Raylı Sistemler Makine Teknolojisi, Otomotiv Teknolojisi önlisans bölümlerinden birinden mezun olma şartı bulunmaktadır. Eğitimini başarı ile tamamlayan adaylar ilk etapta stajyer olarak göreve başlayabilir. Mesleki tecrübe kazandıktan sonra ise farklı devlet ya da özel kurumlarda görev almaya devam edebilir. Özel kurumlarda çalışmak için herhangi bir sınav şartı bulunmuyor. Ancak devlet kadrolarında memur statüsünde olarak makinistlik yapmak için KPSS sınavına girmek gerekir. Atama için yeterli puanı aldıktan sonra ise mülakatlara katılım sağlayıp aday olarak sürece başlayabilirsin. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nda (TCDD) görev almak isteyen kişilerin hizmet içi eğitim programlarına katılmaları gerekmektedir.Söz konusu eğitime katılmak isteyenlerin aşağıdaki şartları yerine getirmeleri beklenir;

• 35 yaşını geçmemiş olmak,
• İlgili önlisans bölümlerinden mezun olmak,
• Kamu Personel Seçme Sınavı P93’ten (Önlisans) 60 ve üzeri puan almak,
• Görme ve işitme duyuları sağlıklı olmak,
• Erkek adaylar için askerlik yükümlülüğü bulunmamak; askerliğini tamamlamış, tecil ettirmiş ya da askerlikten muaf olmak.
• Kamu haklarından ceza ve benzeri nedenlerden kaynaklı muaf olmamak.

Devlet kurumlarına kabul edilmek için belirtilen tüm makinist olma şartları ve eğitim yeterliliğini taşıman gerekir. Aksi durumlarda ilgili pozisyon için devlet bünyesinde çalışma imkanı bulamayabilirsin. Özel kurumlarda da belli başlı şartları taşıman beklenir. Bu şartlar kuruma göre değişkenlik ve esneklik gösterse de TCDD ile benzer temele dayanan şartlardır. İş başvurularının ilk ve son aşamalarında karşına sürekli mülakat süreçleri çıkacaktır. Bu nedenle de başvuru kabulünün daha kolay olması adına makinist mülakat soruları konusunda ön araştırma yaparak bilgi edinmen tavsiye edilir. Makinist olmak için bölüm detaylarını incelemen de sana eğitim sürecine dair fikir verir. Elektrik ve elektronik mühendisliği bölümü hakkında detaylara göz atabilirsin. 

Makinist olmak isteyenler bazı özellikleri taşımalıdır. Meslek olarak icra etmek istiyorsan öncelikle mesleğe dair olumlu ve olumsuz tüm süreçlere hakim olman gerekir. Sürekli bir araç kullanımı ve aktif yolculuk yapmak sana göre değilse tercihini makinistlik mesleğinden yana kullanma doğru bir meslek seçimi olmayacaktır. Sosyalleşmeye yatkınlığın ve ilgin olması halinde bu meslekte zorluk çekebilirsin. Çünkü aktif olarak uzun süreli ve tek başına seyahatler yapmak zorunluluğun olacaktır. İşe alım süreçleri de diğer mesleklere kıyasla nispeten daha zordur. Çünkü can ve mal güvenliğini doğrudan sağlayan kişi olarak pozisyonda yer alıyorsun. Kamu kurumlarında makinist ehliyeti sahibi olarak çalışabilmen için seni üç farklı zor sınava tabii tutarlar. Bu sınavlardan elde edeceğin başarın en az eğitimin ve tecrüben kadar önem arz eder. Eğer tercihini özel sektörde çalışmaktan yana kullanmak istersen de uzun ve esnek mesai saatlerine hazırlıklı olman gerekir. Makinist olarak çalışmak istiyorsanız taşıman gereken en temel özellikler;

• Renkleri ayırt etmeye engel teşkil eden bir göz kusuru bulunmamak,
• İşitme ile ilgili bir rahatsızlığı bulunmamak,
• Elektrikli alet, ekipman ve ölçüm aletlerinin kullanımını gerçekleştirecek teknik bilgi sahibi olmak,
• Sürekli ayakta durabilecek ya da yürüyebilecek fiziki yeterlilik göstermek,
• Hızlı ve etkili karar verebilmek

Tüm bu özelliklerin yanı sıra analitik düşünme ve soğuk kanlı olma becerilerine de sahip olman istenir. Olası tehlike durumlarında sergileyeceğin davranışlar ve çözümler yolcuların güvenliği açısından son derece önemlidir. Esnek olan makinist çalışma saatleri ile çalışabilirim diyorsan eğitimini tamamlayarak farklı kurum ve kuruluşların iş ilanlarına başvuruda bulanabilirsin.

Hayalin makinist olmak ise makinist nasıl olunur sorusuna cevap araman olasıdır. Makinistlik için eğitim ve ehliyet, mülakat süreçlerinin tamamında dikkate alman gereken bazı tavsiyeler bulunur. En yoğun tercih edilen ulaşım seçenekleri arasında demiryolu bulunur. Tren yolculuğu ülkenin farklı noktalarına aktif olarak yapılır. Yoğun olan bu sektörde makinist pozisyonunda yer almak hedefliyorsan sürecin zorluklarını iyice düşünmen gerekir. Sorunları çözme kabiliyetin, sabır, anlayış ve analitik düşünme gibi becerileri mesleğe başlamadan önce kazanman senin için yararlı olur. Kullanacağın tren türlerine dair gerek teknik gerekse de pratik tüm donanıma sahip olman da mesleğinde yeterli ve başarılı olmak için oldukça elzem bir detaydır. Makinist ne kullanır, tren türleri nelerdir, demir yolu süreci kurumsal olarak nasıl işler gibi tüm konulara hakim olmak adına bilgilerini sürekli güncel tutman gerekir. Mesleği icra etmeye başlaman önce teknik ve pratik temellerini iyi oluşturman daha yüksek maaş alma ihtimalini de attıracaktır. Dilersen, mesleki eğitin sürecine katılmaya karar verdiysen makinist maaşları konusunda da bir ön araştırma yaparak fikir sahibi olabilirsin. Hayallerin ve senin için her anlamda yeterliliğini teyit ederek pozisyona karar vermen faydalı olur.  Eğer henüz mesleğe ilk adımını atmadıysan, makinist olabilmek için okuyabileceğin bölümleri incelemeye başlayabilirsin. Bölümlerin senin için uygunluğu, mesleğe yatkınlığın ve benzeri hususlarda ön değerlendirme yapman iyi olabilir. Böylece mesleği sevip sevmeyeceğine ve yeterliliğine karar verebilirsin.

Makinist olmak istiyorsan pozisyonda yer alabileceğiniz iki alternatif mevcuttur. Bu alternatiflerden biri kamu olurken diğeri ise özel sektördür. Kamuda yer almak özel sektöre kıyasla daha iyi şartlarda çalışman açısından iyi olabilir. Daha düzenli çalışma saatleri ve daha yüksek maaş avantajı gibi durumlar kamuda sunulur. KPSS sınavı ve ilgili mülakatlara katılım sağlayarak ilk şansını kamu için deneyebilirsin. Makinist olarak çalışabileceğin sektör ve kurumlar şöyledir;

• TCDD Taşımacılık A.Ş.: Devlet ve kamu bünyesinde memur olarak çalışmak istiyorsan ilk başvurunu TCDD için yapman gerekir. KPSS sınavına girdikten sonra pozisyonda mevcut ilan var ise alım için hemen başvuruda bulunarak şansını deneyebilirsin.
• Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları: Kamuda memur niteliğinde çalışmak istiyorsan demir yollarına başvurunu yapabilirsin. KPSS ile alım yapıldığı için öncelikle sınava girmen ardından başvurunu yapman faydalı olur. 
• Lojistik Şirketleri: Uluslararası taşımacılık sektörü olarak pozisyon açılır. Hedefin yurtdışında çalışmak ise tercihini lojistik şirketlerine bağlı çalışmaktan yana kullanabilirsin.
• Özel Ulaşım Firmaları: Özel ulaşım firmaları farklı tren türleri ile insan veya yük taşımacılığı hizmeti verebilir. Bu tarz özel firmalarda esnek çalışma saatleri olsa da çalışmak adına tercih edebilirsin.

Tüm bu kurumlar özel veya kamu olması fark etmeksizin eğitim kadar senden ehliyet de talep edecektir. Mesleğe ilk adımını atmadan önce makinist ehliyeti nasıl alınır, neler gereklidir gibi hususlarda da bir ön araştırma yapman tavsiye edilir.

Makinist olmak istiyorsan çalışma koşullarına dair detaylı bilgi edinmen yararlı olur. Masa başı çalışabileceğin bir meslek olmadığı için sana hitap edip etmediğine karar verme sürecinde çalışma koşullarını bilmek senin için faydalı olur. Makinistlerin görev ve sorumlulukları zor olduğu gibi çalışma şartları da nispeten zor olabilir.

Makinistler markiz kabini içerisinde yer alır. Eğer kapalı alana karşı hassasiyetin varsa markiz içerisinde çalışma koşulu senin için uygun olmayabilir. İstasyonlar ve bekleme alanlarında da beklediğin konforu bulamayabilirsin. Her ne kadar tek başına yolculuk ettiğin bir süreç gibi görünse de ekip çalışmasına yatkın olmak çalışma koşullarının iyi olması açısından önemlidir. Diğer makinist arkadaşların ile zaman geçirmen gereken pek çok ortak alanda bulunabilirsin. Amirlerin, yöneticilerin ile birlikte uyum içerisinde olmak da çalışma koşullarını iyi hale getirmek için önemlidir. Mesleği icra etmeye net karar verdiysen en az makinist ne demek sorusu kadar tüm çalışma koşullarını gözlerinde görmen yararlı olur. Yoğun iş temposu, stresi iş yükü gibi süreçleri yönetebileceğine inanıyorsan senin için en doğru meslek olacaktır.

Staja başlamadan önce çalışma alanlarını gezerek görebilirsin. Meslekte tecrübeli olan kişilerle fikir alışverişinde bulunman da pozisyona dair aydınlanman için sana yardımcı olur. Kılık ve kıyafet konusunda da üniforma olarak çalıştığın kuruma göre giyinmen gerekir. Saç, sakal ve benzeri öz bakım detaylarına da dikkat etmen özellikle kamuda talep edilir. Sen de makinistlik mesleğinin senin için ideal olduğunu düşünüyorsan ön araştırma için farklı seçenekleri değerlendirebilirsin. Bu meslek dışında diğer seçenekler için pozisyonlar listesini de inceleyebilirsin.