Performans Sanatçısı Nedir, Nasıl Olunur?

Performans sanatçısı ne demek ya da ne iş yapar gibi sorulara net yanıtlar vermek zor olabilir. Bir gösteride Yoko Ono halka açık bir alanda önüne koyduğu bir makas ile birlikte oturmuş ve izleyicilere bu makasla kıyafetlerinden parçalar kesip götürebileceklerini duyurmuştur. Bu yolla Ono, izleyicileri performansın bir parçası haline getirip izleyicinin kıyafetlerini makasla kesmekten geri durmaması gerçeğini gözler önüne sererek pasif-feminist bir gösteri sergilemiştir.

Çoğu performans sanatçısı bunun gibi eylemlerle belirli duruş ve düşünceleri özgün bir şekilde sergilemeye çalışırlar. Bunu yaparken bekleyebilir, koşabilir, dans edebilir, şarkı söyleyebilir; kısacası duruşlarını açığa vurduğunu düşündükleri her şeyi yapabilirler. Dolayısıyla performans sanatçıları net bir ortak özellik ya da yetkinliğe sahip değildir. Seyircinin çoğu gösteride gösterinin bir parçası olarak sürece dahil edilmesi sanatı yaşama dahil etmeyi ve izleyiciyi üreten, aktif bir konuma davet ederek sanatın içine çekmeyi amaçlar. Bu tarz iş fırsatlarını ilan bazlı incelemek istersen eğlence kültür sanat iş ilanları gibi listelerdeki seçenekleri de inceleyebilirsin.

Performans sanatçısı olmak için gerekenler arasında resmi bir belge ya da sertifika yoktur. Ancak performans sanatı birçok sanat disiplinini bir arada kullanan bir sanat dalı olduğu için performans sanatçısı olmak isteyen kişilerin belirli konularda yetkin olması gerekir. Performans sanatı her şeyden önce özgün ve sıra dışı bir disiplin olduğundan bu sanat dalı ile uğraşanların yaratıcı ve yenilikçi olmaları gerekir. Bu özellikler, performans sanatçılarının kendilerini sıra dışı biçimlerde ifade edebilmeleri için önemlidir. Bunun dışında, performans sanatçısı adayları özgün olmak için kendi tarzlarını geliştirmelidirler. Özgüvenli, disiplinli ve azimli olmalısın. Bu özelliklerin yanında; iletişim yeteneğin olmalı ve hem duygusal hem fiziksel açıdan dayanıklı da olman gerekebilir.

Performans sanatçısı çalışma koşulları, gösteriler yer yer çok uzun sürebildiğinden ve fiziksel olarak sanatçının kendi sınırlarını zorlamasını gerektirebildiğinden azim ve dayanıklılık gerektirir. Özgüven, performans sanatçılarının sanatını icra ederken kendini rahat ve güvende hissetmeni sağlar. Aynı şekilde, performans sanatı sıklıkla izleyici kitlesi ile etkileşime geçmeyi gerektirdiğinden, iletişimde başarılıysan izleyici ile temas ederek daha canlı bir gösteri sunmakta başarılı olabilirsin.

Gerekli kişilik özelliklerinin dışında performans sanatçılarının müzik, tiyatro, şiir gibi birden çok sanat dalına yatkınlık geliştirmiş olması önemlidir. Çoğunlukla birden fazla sanat dalının tekniklerinin harmanlanması ile oluşturulan performans sanatı çalışmaları sanat konusunda genel bir hakimiyet gerektirir. 

Performans sanatçısı nasıl olunur sorusunu cevaplayabilecek, zorunlu bir eğitim söz konusu değildir. Ancak incelikli bir sanat dalı olan performans sanatında yetkinleşmek için alabileceğin eğitimlerden söz etmek yararlı olacaktır. Beden dilinin etkili kullanımını ve özgüveni artırabilecek tiyatro ve modern dans eğitimleri senin için faydalı olabilir. Sahne varlığı, sahnede güçlü bir duruş sergilemek bu sanat dalı için önemli olduğundan tiyatro ve dans eğitimleri almak performans sanatçısı adayları için uygundur. Yine seyirciyle konuşmayı içeren performans sanatı çalışmalarında sahne varlığını olumlu etkileyecek bir diğer etken olan diksiyon, diksiyon kursları sayesinde geliştirilebilir.

Performans sanatında duygunun aktarılması için sanatçının beden hareketleri oldukça önemlidir. Beden bilincini ve bedene hakimiyeti artıran taichi, yoga, pilates gibi disiplinlerde eğitimler almak bedenini etkili kullanmana yardımcı olabilir. Bunların dışında eğitim kurumları, sanat atölyeleri gibi kuruluşlar zaman zaman doğrudan performans sanatı üzerine eğitimler düzenler. Bu eğitimler performans sanatına dair teorik bilgi ve pratik deneyim elde etmek için iyi fırsatlar olabilir.

Performans sanatı özgün ve sıra dışı bir üslup yakalamayı amaçladığı için performans sanatçıları gösterileri için alan seçerken sınırları zorlayabilir. Dolayısıyla performans sanatçısı çalışma alanları sahnelerle sınırlı değildir. Verilmek istenen mesajın ya da yaratılmak istenen algının niteliğine bağlı olarak iç veya dış her türlü alan performans sanatçısı için olası bir sahnedir. Performans sanatçıları sanat galerileri, sahneler gibi alanlar için yetkililer ile anlaşarak bu alanları gösterileri için kiralayabilirler. Aynı şekilde sokaklar gibi dış mekanlarda performans sanatı sergilemek için yetkili kurumlardan izin belgesi alınması gerekir. 

Performans sanatçılarının sabit bir maaş tarifesi yoktur. Performans sanatçısı maaşı sanatçıdan sanatçıya, performanstan performansa değişir. Eylemci amaçlarla sergilenen performans sanatı çalışmaları maddi kaygı güdülmeden sergilenebilir. Performans sanatçıları; eserlerini yaşatmak isteyen vakıflar, devlet kuruluşları, kişiler tarafından maddi olarak desteklenebilirler. Performans sanatının ücretli ya da ücretsiz sergilenmesine bağlı olarak bilet yahut giriş ücreti üzerinden gelir elde edilmesi olasıdır. Farklı seçenekler için performans sanatçısı iş ilanları listesini inceleyebilirsin.

Performans sanatçılarının sabit bir maaş tarifesi yoktur. Performans sanatçısı maaşı sanatçıdan sanatçıya, performanstan performansa değişir. Eylemci amaçlarla sergilenen performans sanatı çalışmaları maddi kaygı güdülmeden sergilenebilir. Performans sanatçıları; eserlerini yaşatmak isteyen vakıflar, devlet kuruluşları, kişiler tarafından maddi olarak desteklenebilirler. Performans sanatının ücretli ya da ücretsiz sergilenmesine bağlı olarak bilet yahut giriş ücreti üzerinden gelir elde edilmesi olasıdır.