Ekonomik açıdan zorlandığın ve borçlarını ödeyemediğin zamanlarda kolaylık olması adına devlet veya özel kurumlar vergi affı veya borç yapılandırma işlemine gidebilir. Peki bu işlemler nasıl yapılır?

Vergi, ceza borçlarını, kredi borçlarını ödemede güçlük çektiğin zamanlarda “Vergi affı ve borç yapılandırma” haklarından yararlanabilirsin. Yapılandırma işlemi için bizzat kurumlara başvuru yapman gerekir, başvuru dönemleri değişiklik gösterebilir. İlgili kurumların duyurularını yakından takip edebilirsin.

Borç yapılandırma işlemi nedir?

Bankadan çektiğin bir ihtiyaç kredisini, SGK borcunu veya bazı vergileri ödemekte güçlük çekiyor olabilirsin. Yapılması gereken ödemeler zamanında ödenmediği taktirde borçluluk artarak devam eder. Borcunu ödeyemediğin durumlarda bazı kurumlar ödemede kolaylık olması adına bazı dönemlerde borç yapılandırması yapar. Öncelikle borcunun yapılandırılması için ilgili kuruma başvuruda bulunman gerekir. Borç yapılandırması için istenen bazı belgeler vardır. Bu evraklarla birlikte yetkili mercilere giderek bütçene uygun bir şekilde ödeme planı talep edebilir ve borcunu yapılandırabilirsin. 

Krediye dair borç yapılandırma işlemlerinde bankanın talep ettiği komisyon, masraf ve benzeri ek ödemelere dikkat etmelisin. Yapılandırma aşamasında eski kredi ile yeni kredinin faiz oranını karşılaştırmalı ve bu doğrultuda kâr zarar oranını doğru bir şekilde hesaplamalısın. 

Vergi borcu yapılandırma işlemi nedir?

6183 sayılı Amme Alacaklının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 48. maddesinde vergi borcu yapılandırması yer alır. Bu maddede amme alacağının korunması, devamının tahakkukuna ve borcun ödenmesine olanak tanınması amacıyla yazılı olarak istenir ve teminat vermesi talep edilir. Borçlunun iyi niyetinin görülmesi durumunda, amme borçlusunu da koruyan ve kollayan hükümler getirilir. 

Vergi borcunun yapılandırması nasıl yapılır?

Borç yapılandırma işlemi için ilk olarak borç sorgulaması yapman gerekir. Vergi borcunun olması durumunda borç detaylarını da öğrendikten sonra yapılandırma işlemin için başvuruda bulunabilirsin. Yapılandırma için belirlenen süre içerisinde başvuruyu dilekçe ile bizzat vergi dairesine giderek veya posta yolu ile yapabilirsin. Bunun dışında internet üzerinden de başvuruda bulunabilirsin. 

İnternet üzerinden vergi borcu yapılandırma başvurusu nasıl yapılır?

Vergi borcu yapılandırma işlemi için ilk olarak Gelir Dairesi Başkanlığı sitesine giriş yapmalısın. İnternet Vergi Dairesi giriş bölümünden istenen kimlik bilgilerini eksiksiz ve doğru bir şekilde girmen gerekir. Ardından bir sonraki ekranda borcuna ilişkin sayfa açılır. Açılan bu sayfa üzerinden başvuru yapabilirsin. Başvuru formunda istenen bilgiler arasında iletişim bilgisi, telefon numarası, adres bilgisi ve e- posta adresi yer alır. Yapılandırmak istediğin borcun seçimini yaptıktan sonra borçlu olduğun vergi dairesinin bulunduğu ili seçmelisin. Borç yapılandırma işlemini onaylamak için “Evet” butonuna tıklaman gerekir. İşlem ile ilgili açıklamaları detaylı bir şekilde okuduktan ve onayladıktan sonra başvuru işlemini tamamlayabilirsin.

Hangi borçlar yapılandırılabilir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi veya ilgili bazı kurumlar yılın belirli dönemlerinde borç ve vergi ödemelerinde yapılandırmaya gidebilir. Meclis tarafından verilen karar ile hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler için ödeme kolaylığı sağlanır. Vergi borcu yapılandırmasında söz konusu olan borcun yapılandırması yıl içinde alınan karara göre değişkenlik gösterebilir. Yapılandırmaya dahil edilen vergi çeşitleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) öğrenim kredileri
  • Askerlik cezaları
  • Nüfus cezaları
  • Trafik cezaları
  • Otoyol veya köprülerden kaçak geçiş ücretleri ve cezaları
  • Gümrük cezaları
  • Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından takip edilen sigorta primleri
  • Henüz kesinleşmemiş veya dava süreci devam eden idari para cezası 
  • Özel İletişim Vergisi
  • Katma Değer Vergisi
  • Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
  • Özel Tüketim Vergisi
  • İlan ve Reklam Vergisi
  • Çevre Temizlik Vergisi
  • RTÜK idari para cezası
  • Seçimlere katılmamaktan doğan borç

Belediyelere, il özel idarelerine ve bakanlıklara ait olan borçlar, yapılandırma sürecine dahil edilmez. Yıl içerisinde belirli dönemlerde yapılan düzenlemeler ile söz konusu olan borçlarda değişiklik yapılabilir.

Borç yapılandırmasına kimler başvuruda bulunabilir?

Borç yapılandırma işlemi için vergi dairesinde borçlu olarak gözüken mükellefler, cezaya muhatap olanlar, sorumluluk düzenlemeleri ile amme borçlusu sayılan kişiler başvuru yapabilir. Amme borçlusu olarak sayılan kişiler arasında mirasçılar, kefiller, limited şirket ortakları ve kanuni temsilciler yer alır. Borç yapılandırmasına başvuruda bulunabilecek diğer kişiler arasında yeminli mali müşavirler, serbest muhasebeci mali müşavirler de vardır.  Kanun kapsamında olan kamu kurum ve kuruluşlarına borçlu olanlar da borç yapılandırma başvurusu yapabilir. Tecil ve taksitlendirme işleminde ise borç sahibi, sorumlu tutulan kanuni temsilciler, ortaklar veya özel olarak vekalet verilen kişiler talepte bulunabilir.

Vergi borçları silinebilir mi?

Vergi borçlarının silinmesi bazı durumlarda gerçekleşir. Söz konusu olan borç zaman aşımına uğradığı taktirde ortadan kalkar. Vergi borcunun silinmesi hali ancak şu durumlarda olur:

  • Doğal afet: Borçlu olan kişi bir doğal afet nedeniyle vergi kapsamı içerisinde olan varlıklarını kaybettiği durumda borç ortadan kalkar.
  • Tahsil imkansızlığı: Yapılan takip sonucunda borcun ödenmesi için tahsilin imkansız veya giderlerin alacak durumundan fazla olması durumlarında vergi borcu silinebilir. 
  • Vergi affı: Devletin çıkarmış olduğu yasa ile vergi borcunun tamamı veya vergi cezasının tamamı silinebilir.

Vergi hukukuna göre devlet ile mükellef arasında yapılan uzlaşmaya göre borcun tamamı veya bir kısmı silinebilir. Böylece yargı kararı sonucu gerçek veya tüzel kişinin borcunun kaldırılması söz konusudur.

Yapılandırma kapsamındaki avantajlar nelerdir?

Vergi affı borç yapılandırma işlemi esnasında seçtiğin ödeme tipi faydalanabilen avantajları doğrudan etkiler. Buna bağlı olarak borç yapılandırmasını peşin veya taksitli ödeme opsiyonları ile yapabilirsin. Seçtiğin yöntem doğrultusunda farklı indirimlerden yararlanma imkanına sahip olabilirsin. Vergi borcu yapılandırma esnasında peşin ödeme opsiyonunu seçmen durumunda Yurt İçi Tüketici Fiyat Endeksi üzerinden yüzde 90’a varan indirimlerden faydalanabilir ve borcunu hızlı ve kolay bir şekilde ödeyebilirsin. Yüzde 90’a varan indirim oranı yalnızca peşin ödeme opsiyonunu seçen kişiler için geçerlidir, taksitli ödeme opsiyona dahil değildir. Eğer borcunu taksitle ödemek istersen, Yİ-TÜFE indiriminden faydalanamazsın. Ancak, ilk ve ikinci taksitin zamanında ödenmesi durumunda borcunun yüzde 50’si kadar indirim yapılabilir ve tahsilat gerçekleştirilebilir. Vergi, trafik cezası, idari para cezası, KYK borcun var ve ödemede güçlük çekiyorsan vergi affı 2024 dönemini kaçırmamalısın.

Vergi borcu ödemesi nereye yapılır?

Vergi borcuna yönelik bilgileri, vergi mevzuatına hakim bir vergi danışmanı aracılığı ile ayrıntılı şekilde analiz edebilirsin. Vergi borcunu ödemek istersen hem internet ortamını kullanabilir hem de fiziksel olarak vergi dairesinde ödeme yapabilirsin. Son yıllarda hızlı ve pratik olması nedeniyle Gelir İdaresi Başkanlığı’nın kurduğu, İnternet Vergi Dairesi sıkça tercih edilir. Vergi borçlarını ödeyebileceğin yöntemler şu şekilde sıralanabilir:

  • Cep telefonuna yükleyebileceğin Gelir İdaresi Başkanlığı uygulaması ile 
  • Gib.gov.tr sitesi aracılığı ile “Borç sorgulama ve ödeme” bölümünden
  • Bakanlığın anlaşmalı olduğu bankalar veya PTT şubesi üzerinden
  • Bağlı bulunduğun ilin vergi dairesinin vezne bölümünden

Borçlu olunan vergi dairesi nasıl öğrenilir?

Vergi borçları, bağlı olduğun vergi dairesi tarafından düzenli olarak takip edilir. Vergi yapılandırması işlemlerinde bağlı olduğun vergi dairesi önemlidir. Bağlı olduğun vergi dairesini kolay ve hızlı bir şekilde öğrenebilirsin. İlk olarak internet üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığı’na giriş yapmalısın. E-işlemler sekmesinden Borç Sorgulama ve Ödeme sekmesine tıklaman gerekir. Bir sonraki ekranda T.C Kimlik numaran, doğum tarihin ve bazı kişisel bilgiler girmeni isteyen ekran çıkabilir. Bilgileri girdikten ve devam ettikten sonra borcunu ve hangi vergi dairesine bağlı olduğunu görüntüleyebilirsin. Aynı zamanda Gelir İdaresi Başkanlığı’nın mobil uygulaması üzerinden de aynı işlemleri tekrar ederek kayıtlı olduğun vergi dairesini kolayca öğrenebilirsin. GİB Mobil ismindeki uygulamayı akıllı telefonunda kullanabilirsin.