Aile Hekimi Nedir, Nasıl Olunur?

Aile hekimi, tıbbi bakıma ihtiyacı olan herkese tedavide ilk basamak kabul edilen tanıyı koymakla ya da bir uzmana yönlendirme ile yükümlüdür. Aile hekiminin diğer mesleki sorumlulukları şunlardır; 

• Hasta öykülerini almak, tanı testleri yapmak ya da talep etmek,  
• Hastalık tanısı koymak, tedaviyi reçete etmek,  
• Aile sağlık merkezine kayıtlı bireylere periyodik sağlık muayenesi yapmak, 
• Yaşlı, engelli, yatalak vb. durumdaki hastalara evde sağlık hizmeti sağlamak, 
• Aşıları uygulamak ya da aşı takip muayenelerini yapmak,  
• Hastalıkları önleme konusunda hastaları eğitmek, 
• Hamile kadınlara doğum öncesi ve doğum sonrası bakım sağlamak, 
• Doğumdan itibaren hasta kayıtlarını tutmak ve takip etmek, 
• Hizmet içi eğitimlere katılmak.

Aile hekimi olarak görev yapacak kişilerin sahip olması gereken birtakım özellikler mevcuttur. İşte bunlardan bazıları; 

• İletişim, özellikle dinleme becerisine sahip olmak, 
• Ekip çalışmasına yatkınlık, 
• Tıp alanındaki gelişmeleri takip etmek, 
• Hastalara, dil, din, ırk ayrımı gözetmeksizin eşit muamelede bulunmak, 
• İnsidans ve prevalansa dayalı olarak karar verebilmek, 
• Mesleki yetkinliğe sahip olmak, 
• Kişiler arasındaki kültürel ve genetik bağları araştırma isteği bulundurmak, 
• Problem çözebilme kabiliyetine sahip olmak,  
• Sağlık problemi olan kişiyi aydınlatarak ortak bir karar vermek, 
• Sağlık sorunlarını çözebilmek, 
• Etik değerleri göz önünde bulundurmak ve profesyonel davranmak, 
• Empati sahibi olmak.  

Bunlar, aile hekimlerinde bulunması gereken özellikler olarak öne çıkar. Bu özelliklere sahip ve altı yıllık üniversite eğitimini tamamlamış olan bireylerin ilgili sınavlara girdikten sonra aile hekimi olarak çalışmaları mümkündür. Sen de Ankara aile hekimi iş ilanlarına başvuru yapabilirsin. 

Bu mesleği icra etmek isteyenler aile hekimi nasıl olunur sorusunu merak eder. Aile hekimi olmak için öncelikle üniversitelerin Tıp Fakülteleri tarafından verilen eğitimin tamamlanması gerekir. Bu aşamadan sonra Aile Hekimliği Uzmanlık programında eğitim almak şarttır. Aile hekimi olmak için alınması gereken eğitimler şu şekilde sıralanabilir: 

• Tıp Fakültesinden Mezun Olmak: Aile hekimi olarak çalışmak istiyorsan ilk olarak üniversitelerin 6 yıllık eğitim veren Tıp Fakültelerinden mezun olman gerekir. 
• Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS): Tıp Fakültesini başarıyla tamamlayan doktor adayları, TUS’a girerek pratisyen ünvanı kazanabilir. Bu adımdan sonra pratisyen hekim iş ilanlarına başvuru yaparak çalışmaya başlanabilir.  
• Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi: Pratisyen doktorların, Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi programına katılmaları istenir. Sosyolojik ve psikolojik eğitimler alarak aile hekimliği alanında gelişim göstermek, ilgili pozisyonda çalışmak için önemlidir. Bu eğitim genel olarak 3 yıl sürer. 
• Sağlık Bakanlığı Eğitimleri: Sağlık Bakanlığının aile hekimlerine yönelik düzenlediği çeşitli eğitim ve sertifikasyon programları bulunur. Aile hekimlerinin bu programlara katılmaları ve bilgilerini güncel tutmaları beklenir. 

Aile hekimi olmak isteyen adayların bu adımları takip etmesi gerekir. Tüm şartları eksiksiz bir şekilde karşılayan adayların, aile hekimi olarak mesleğini icra etmesi mümkündür. Aile hekimi çalışma alanları, aile sağlığı merkezleridir. Pratisyen hekim adıyla sağlık kuruluşlarında da çalışılabilir.  

Aile hekimi olarak çalışan kişilerin görev alabileceği kurumlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir: 

• Aile Sağlığı Merkezleri (ASM): Aile hekimleri, genellikle aile sağlık merkezlerinde görev yaparlar. Bu kurumlar, aile hekimlerinin hastalarını kabul edip gerekli teşhisleri koyduğu ve ardından tedavi ettiği merkezlerdir.  
• Sağlık Ocağı: Bazı bölgelerde aile sağlık merkezi yerine sağlık ocağı bulunur. Aile hekimleri, bu kurum içinde sağlık faaliyetlerini yürütür. Çocuk, yetişkin ve yaşlıların sağlık problemlerinin tespit edilmesi ve iyileştirilmesi noktasında çalışmalarını devam ettirir. 
• Evde Sağlık Hizmetleri: Aile hekimleri, hastaneye gidemeyecek olan hastalara evde sağlık hizmeti sunabilir. Özellikle yaşlı ya da kronik rahatsızlığı bulunan bireyler için bu hizmetin önemi oldukça fazladır. 

İlgili meslek grubu çalışanları, genellikle bir topluluğun sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli ortamlarda faaliyet gerçekleştirir ve bireylerin aile sağlığını desteklemeye odaklanırlar. Buna bağlı olarak aile hekimi çalışma günleri, Sağlık Bakanlığı tarafından topluma uygun bir şekilde düzenlenir. Her bir birey, ihtiyaç duyduğu hizmete bu günlerde ulaşım sağlayabilir. Sen de İstanbul aile hekimi iş ilanlarına başvuru yapabilirsin. 

Aile hekimlerinin çalışma koşulları, genellikle belli olup bazı durumlara göre değişim gösterebilir. Genel bir ifadeyle aile hekimi çalışma koşulları şu şekilde açıklanabilir: 

• Çalışma Saatleri: Aile hekimleri, genellikle düzenli çalışma saatlerine sahiptir. Aile sağlığı merkezleri, hafta içi hizmet verir. Hekimlerin, haftanın birkaç günü sabah 09.00 ile akşam 17.00 arasında çalışmaları gerekir. 
• Hastane Ziyaretleri: Evde sağlık hizmetleri sunan aile hekimleri, hastaların yaşadıkları alana düzenli ziyaretlerde bulunabilirler. Bu ziyaretler, çalışma saatlerine uygun olacak şekilde planlanır. 
• Toplum İlişkileri: Aile hekimleri, toplumla yakın ilişkiler kurar ve yerel toplulukları sağlık konularında bilgilendirme görevini üstlenirler. Aile hekimi iş ilanlarına başvuru yaparken çalışma koşullarında bu detayın yer alacağını bilmelisin.  
• Teknolojik Araçlar: Aile hekimleri, çalışma ortamlarında sık sık teknolojik araçlardan yararlanır. Sağlık kayıt sistemlerini kullanarak hastaların verilerini kaydetmek ve takip etmek için bilgisayar ve diğer teknolojik araçları kullanır. 
• Kamu Sağlığı Sorumluluğu: Aile hekimleri, toplum sağlığını geliştirmek ve hastalıkların yayılmasını önlemek için çeşitli kamusal sağlık programlarına katılabilirler. Bu noktada bazı eğitimlere katılabilmek için yurt içi ya da yurt dışı seyahatlere çıkabilirsin. 

Aile hekimlerinin sahip olduğu çalışma şartları, hasta yoğunluğu ve lokal sağlık hizmeti ihtiyaçlarına göre değişim gösterebilir. Çalışma günleri, saatleri ve koşulları; standart bir düzene bağlı olsa da bunun dışına çıkabileceğin zamanlar olabilir.

Aile hekimleri, kurumun hizmet verdiği gün ve saatlere göre görevini sürdürür. Çalışma saatleri, gereksinimlere bağlı olarak değişebilir. Aile hekimi çalışma saatleri hakkında genel bilgilerin şu şekilde ifade edilmesi mümkündür: 

• Hafta İçi Çalışma: Aile hekimleri hafta içlerinde, pazartesiden cumaya kadar, çalışırlar. Bu günlerde sabah saatlerinden öğleden sonraya kadar hastaların tedavileri ile ilgilenirler. 
• Akşam Muayeneleri: Aile sağlığı merkezlerinde saat 17.00 sonrasında muayene hizmeti bulunmaz. Aile hekimleri ise bu saatten sonra akşam muayenelerini yapmak adına hastaların evlerini ziyaret edebilirler. Evden çıkamayan, yaşlı ya da çeşitli engelleri bulunan hastalar için bu hizmet son derece önemlidir. 
• Nöbetler: Aile hekimleri, sağlık kurumlarının nöbet sistemine dahil olabilirler. Bu nöbetler, olağan dışı acil durumlara müdahale etmek için mesai sonrası ya da hafta sonu çalışmayı gerektirebilir. 

Aile hekiminin iş günleri, genellikle hastalarının ihtiyaçlarına ve sağlık kurumunun politikalarına göre düzenlenir. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen saat ve günlerde gerekli tedaviler gerçekleştirilir ve hastaların profesyonel bir şekilde yönlendirilmeleri sağlanır. İş günleri, hafta içi olarak belirlenir. Aile hekimleri hafta sonu ve resmi tatil günlerinde çalışmaz.

Aile hekimi olma şartları, eğitim basamaklarına göre şöyle belirtilmiştir; 

• Üniversitelerin tıp bölümünden mezun olarak pratisyen hekim ünvanını kazanan kişilerin, aile hekimliği eğitim programını tamamlayarak ‘Aile Hekimi Sertifikası’ almaları gerekir, 
• Üniversitelerin tıp fakültelerine bağlı olan Aile Hekimliği Anabilim dalını bitirmek, 
• Tıpta Uzmanlık Sınavı ile herhangi bir dalda uzmanlık ünvanı kazanmak ve aile hekimliği eğitimi almak. 

Sen de kariyer.net üzerinden aile hekimi iş ilanlarını inceleyebilirsin. 

Aile hekimleri sağlık iş ilanları içinde öne çıkan kuruluşlarca istihdama dahil olur. Bu mesleğe yönelik yapılacak alımlarda adayların iş geçmişlerine ve eğitimlerine bakılarak karar verilir. Özel sektördeki aile hekimi alımlarında bu tip ana kriterler geçerli iken devlet kadrolarında yer alabilmek için TUS ve aile hekimliği sertifikası gibi kriterler adayları bekler. Bunun yanı sıra sabıka kaydının temiz olması, uzmanlık eğitimini tamamlama ve belirli sürelerde Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışmış olma gibi kriterler de kamuda aile hekimi olmak için gerekli şartlar arasında yer edinir. Sağlık Bakanlığı’nın oluşturduğu güncel alım kitapçığına bakarak hangi aşamalardan geçmen gerektiğini görebilirsin.  

Aile hekimi iş ilanları içinde sağlık sektörünün yoğun olduğu alanlar göze çarpar. Ayrıca nüfus gibi parametrelerde aile hekimi alımlarındaki genel tabloyu ortaya çıkartır. İstanbul’un kalabalık nüfusa sahip olması sebebiyle aile hekimi alımlarında başı çeker. Ayrıca Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde de aile hekimine yönelik özel kurumların talepleri olur. Antalya gibi sağlık turizminde öne çıkan şehirlerde de aile hekimine yönelik talep canlı seyreder. Sana yakın şehirlerden başlayarak güncel aile hekimi alımlarından faydalanabilirsin. 

Hem kamuda hem de özel sağlık kuruluşlarında aile hekimi olma şartları arasında eğitim kriteri yer alır. Kurumlar aile hekimi olmak isteyenlerin eğitim hayatlarında 6 yıllık tıp bölümünü bitirmesini talep eder. Ayrıca uzmanlık eğitimini tamamlamalarını da talep eden işletmeler müşteri odaklı hareket edebilecek aile hekimlerini arar. 

Aile hekimi çalışma saatleri içinde devlet kurumlarındaki hastalara bakmak istiyorsan belirli kriterleri karşılaman gerekir. Bu kriterlerden en önemlileri arasında TUS sınavı gelir. 120 sorunun adayları beklediği bu sınavda 150 dakika cevaplama süresi bulunur. Tıp bölümünde görülen derslerle ilgili ayrıntılı sorular bulunan bu sınavda verebileceğin kadar çok sayıda doğru cevap vermen gerekir. Sınavdan çıkan sonuca göre tercihlerini yapabilirsin. 

Aile hekimi ne yapar sorusuna gelen hastaların sağlık sorunlarını dinlemek ve buna göre tedavi hizmetlerini gerçekleştirmek şeklinde yanıt verilebilir. Hasta odaklı çalışan bu kişiler özel sağlık kuruluşları olduğu kadar kamudaki fırsatlardan da yararlanabilir. Kamudaki fırsatlardan yararlanmak için TUS sınavına girmen ve buradan gelen puan çerçevesinde tercih yapman gerekir. Sağlık Bakanlığı’nın yayınladığı atama puanlarına bakarak sınav sonucuna göre tercih listesi oluşturabilirsin. 

Aile hekimi atama puanları seviyesi şehir ve kurum özelinde değişebilir. Bursa, Kayseri ve Adana gibi büyük şehirlerde taban puanlar 55 seviyesinde başlarken tavan puanlar 65 ve hatta 70’e kadar yükselebilir. Ayrıca adayların yapacakları tercihler de taban puanların seyrini değiştirir. Taban puanlarının büyük bir kısmı 55 ila 60 bandında değişir. Sen de bunlar çerçevesinde sınava iyi hazırlanarak devletin alımlarından faydalanabilirsin.

Aile hekimi olarak özel sağlık kurumlarına hizmet etmek isteyenlerin aile hekimi belgesi alması gerekir. Bu belge Sağlık Bakanlığı’na başvurularak alınabilir. Başvuruların yapılmasının ardından adaylar eğitim programlarına dahil edilir. Eğitimin yanı sıra uzman denetimler altında verilen sınavı geçenler aile hekimi olarak hizmetlerini sunabilir. 

Aile hekimi mesai saatleri içinde gelen hastalara sevgiyle yaklaşır ve onların temel sorunları üzerine tedavilerini gerçekleştirir. Büyük ameliyatlar yapmayan aile hekimleri küçük yara gibi daha mikro hastalıklarla ilgilenir. Ayrıca hastaya her konuda yardımcı olarak onu ilgili çalışma arkadaşına da yönlendirebilen aile hekimi diğer çalışma arkadaşlarıyla birlikte görev alır. Güler yüzünü hastaya hissettiren aile hekimi iyi bir dinleyici olarak hastaların sorunlarına yönelik çözümler geliştirir. Hızlı düşünebilen bu kişiler uzmanlığını kullanarak sağlık sisteminden yararlanmak isteyen kişilere yardımcı olur.  

Aile hekimi sözel iletişim noktasında birçok avantaja sahip olur. Hastalara güven ve moral veren bu sağlık uzmanları onları tedavi ederek daha kaliteli bir yaşama sahip olmalarını sağlar. Düzenli aralıklarla onları takip eden aile hekimi tedavilerinin sonuçlarını titizlikle izler. Aile hekimi çalışma günleri içerisinde hastalara dair yapılan her türlü işlemden sorumlu olur. 

Sağlık sistemi içindeki aile hekimi görevleri birçok alana yayılır. Hem özel hem de kamudaki aile hekimi alımlarında adayların tıp alanına dönük diplomalara sahip olması talep edilir. Özel sektörde aile hekimi olmak istiyorsan buna yönelik sertifikaya sahip olman gerekir. Ayrıca eğitim hayatında zorunlu stajların yanı sıra bireysel stajlarla mesleki deneyimini arttırabilir, güncel aile hekimi alımlarından faydalanabilirsin. İletişim tekniklerini geliştirerek hastalarına daha çok yardımcı olabilir, onları rahatlatarak sağlık hizmetlerinden faydalanmasını sağlayabilirsin. 

Aile hekimi olarak kamudaki fırsatlardan yararlanmak için tıp eğitiminin yanı sıra TUS sınavına girmen ve uzmanlık eğitimini başarıyla tamamlaman gerekir. TUS sınavına disiplinli bir şekilde çalışarak kamuda oluşan iş açıklarından yararlanabilirsin. Yoğun bir çalışma programı altında çalıştığı için fiziksel olarak kendine iyi bakman gerekir. Hastalara vereceğin sağlık hizmetinin kalitesini bu yolla arttırabilirsin.