Fizyoterapist Nedir, Nasıl Olunur?

Fizyoterapist nasıl olunur sorusunun cevabı ilgili eğitim prosedüründen geçer. Fizyoterapist olmak isteyen bireylerin, üniversitelerin “Fizyoterapi ve Rehabilitasyon” bölümlerinden lisans derecesi ile mezun olmaları yeterlidir. 

Fizyoterapist kimdir sorusunun teknik cevabı 4 yıllık fizyoterapi bölümünden mezun olan kişidir şeklinde verilebilir. Bu bölümlerde biyoloji ve anatomi ağırlıklı dersler yoğun olduğu için lisede bu derslere ön hazırlığın sağlanabildiği fen lisesi veya sağlık meslek lisesi okumuş olman fizyoterapi lisansını okurken kolaylık sağlar. Ancak herhangi bir liseden mezun olarak da fizyoterapi lisansı okumak mümkündür yani lise türü açısından resmi bir gereklilik yoktur. 

Fizyoterapi lisansı yapabilmek için üniversite sınavı aşamasından başarıyla geçmen gerekir. YKS’de (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) fizyoterapi lisansını okumak istediğin üniversite için yeterli puanı alarak eğitimine başlayabilirsin. Fizyoterapist eğitimi aşamasını başarıyla bitirdikten sonra üniversiteden mezun olarak “fizyoterapist” unvanına sahip olabilirsin.

Fizyoterapi lisansını tamamladıktan sonra devlet hastanelerinde, özel hastanelerde, kendi özel merkezinde, sağlık ocaklarında, spor merkezlerinde ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışabilirsin. Ayrıca akademik alanda eğitimci olarak ilerlemek de bir opsiyondur.

Devlete bağlı kurumlarda çalışmak için KPSS gibi sınavlara girmen ve resmi prosedürleri tamamlaman gerekir. Özel sektörde çalışacağın zaman ise kurum bazında bazı sertifikalara sahip olman istenebilir. Kariyer.net üzerinden fizyoterapist iş ilanları sayfasına göz atarak nerelerde çalışabileceğin konusundan fikir edinebilirsin. Dilersen fizyoterapist arayan firmaların fizyoterapist mülakat sorularına bakarak iş görüşmelerine daha hazırlıklı gidebilirsin. Eğer mesleğe yeni adım atacaksan stajyer fizyoterapist iş ilanları da senin için faydalı olabilir. 

Fizyoterapist çalışma alanları oldukça geniştir. Lisansını tamamladıktan sonra farklı fizyoterapist sertifikası türlerini edinmek için eğitimlere katılabilir ve alan uzmanlığıyla ilerleyebilirsin. Fizyoterapistlerin uzmanlaştıkları bazı alanlar şöyledir:

• Ağrı Yönetimi: Ağrı yönetimi ve rehabilitasyon, yaşla veya yaralanmalar, hastalıklar veya ameliyatlar sonucu oluşan çeşitli ağrıları ve sızıları azaltmaya yardımcı olan fizyoterapistler için yaygın bir uzmanlık alanıdır. Ağrı ve rehabilitasyon fizyoterapistleri, çeşitli egzersizler ve terapötik aktiviteler yoluyla ağrının altında yatan sebeplere yönelik çalışarak ağrı yönetimi ve egzersiz planları oluştururlar. 
• Nörolojik Fizyoterapist: Nörolojik fizyoterapist öncelikle omurilikte kritik yaralanmalar veya multipl skleroz, felç veya parkinson gibi dejeneratif rahatsızlıkları olan hastalarla ilgilenir. Bu sorunları ele almak genellikle beyin ve sinir sisteminin işleyişi hakkında da önemli bir anlayış gerektirir. Birçok durumda, nörolojik fizyoterapistlerin işlev kaybını onarma yeteneği, sinir sisteminin yaralanmadan kurtulma potansiyeliyle sınırlıdır. Nörolojik fizyoterapistler bazen hareket yeteneği normale dönüştürmek için bazen de daha fazla işlev kaybını önlemek için çalışırlar. Bir nörolojik fizyoterapistin hastalarının ailesini veya bakıcılarını da yönlendirmesi gerekebilir.
• Kadın Sağlığı Fizyoterapisti: Bu fizyoterapistler genellikle hamilelik ve doğumla ilgili hareket ve duruş sorunlarına yoğunlaşır. Kadınların hamilelik sırasında önemli bedensel değişikliklerle başa çıkmalarına yardımcı olmak ve hamileliğin kalıcı etkilerini en aza indirme ve doğumdan sonra daha hızlı iyileşme ve toparlanma stratejileri konusunda tavsiyelerde bulunmak bir kadın sağlığı fizyoterapistinin görevleri arasında sayılabilir. Kadın sağlığı fizyoterapistleri ayrıca cinsel sağlık, mesane ve bağırsak sorunlarının yanı sıra pelvik taban kaslarının güçlendirilmesiyle de ilgilenir. Genellikle kadın vücuduna özgü hormonal ve nörolojik sorunlar konusunda önemli derecede uzmanlığa sahip olurlar.
• Pediatrik Fizyoterapist: Pediatrik fizyoterapistler genelde bebekler ve çocuklarla çalışır, hareket sorunları için erken müdahalelerde bulunur ve yaralanma iyileşmelerine yardımcı olurlar. Bu alanda uzmanlaşmak istersen çocuk gelişimi konusunda kendini geliştirmen çok önemlidir. Ortopedik, kardiyovasküler, kas-iskelet ve nörolojik sorunlarla bağlantılı fiziksel problemler hakkında bilgi ve tecrübe açısından derinleşerek pediatrik fizyoterapi alanında ilerleyebilirsin.
• Spor Fizyoterapisti: Spor fizyoterapistleri profesyonel ve amatör sporcularla çalışır. Önemli sorumluluklarından biri, yaralanmayı önlemek için tavsiye ve terapötik egzersizler veya tedaviler sağlamaktır. Sporcularla çalışmak için sporcu psikolojisi konusunda da bilgi sahibi olman seni avantajlı ve donanımlı kılar. Bir spor fizyoterapisti yaralanmaları erken tespit edip düzeltir ve daha ciddi yaralanmaların gelişmesini önleyebilir.
• Vestibüler Fizyoterapist: Vestibüler fizyoterapistler, dengeyi etkileyen çeşitli duyu ve organların birleşimi olan vestibüler sistemdeki bozulmaların ardından hastanın denge duygusunu geri kazanmasına destek olur. Bu sorunların altında yatan nedenleri ele alarak fayda sağlayacak egzersiz ve terapötik aktiviteleri belirler. Bir vestibüler fizyoterapist çeşitli sebeplerle denge sistemi bozulan kişilerin denge duygusunu geri kazanmalarına yardımcı olur. 
• El Fizyoterapisti: Eller insan vücudunda en çok kullanılan uzuvlar arasında olduğundan bu alanda uzmanlaşan el fizyoterapistleri kritik bir öneme sahiptirler. El fizyoterapistleri, kaza ya da hastalıktan kaynaklanan yaralanmaları ve hasarları tedavi etmek için elin karmaşık ve hassas yapısına göre uyarlanmış uzman bakım aşamalarını sunarlar. El fizyoterapistleri, el fonksiyonuyla ilgili sorunları değerlendirirler. Ayrıca hastalarına kas güçlendirme çalışmaları, germe egzersizleri ve terapötik aktiviteler yaptırdıktan sonra onlara kendilerinin uygulayabileceği hareketleri de gösterirler. Ayrıca bazen elektriksel uyarım gibi ek müdahalelerde de bulunurlar. 
• Geriatrik Fizyoterapist: İnsanlar yaşlandıkça doğal olarak esnekliklerini, kas kütlelerini ve eklem fonksiyonlarını kaybedebilirler. Bir geriatrik fizyoterapist özellikle yaşlılarla çalışır ve hastaların zayıf kaslar için telafi stratejileri sunar, duruşlarını ayarlamalarına ve gelecekteki komplikasyonları hafifletmelerine yardımcı olur. Eğer bu alanda ilerlemek istersen yaşlı psikolojisi konusunda ekstra bilgi sahibi olarak iş kaliteni yükseltebilirsin.

Hastaneler, fizik tedavi merkezleri, bakım evleri, özel spor klinikleri gibi kurumlarda görev alabilen fizyoterapistlerde aranan nitelikler şunlardır;

• İletişim ve empati yönü güçlü olmak,
• Anatomi ve fizyoloji bilgisine sahip olmak,
• Isı paketi, buz paketi, egzersiz ekipmanı, ultrason ve elektroterapi gibi teknik ekipmanları kullanabilmek,
• Farklı kişilik tiplerindeki hastaları yönlendirebilmek,
• Hasta mahremiyeti ve etik değerlere önem vermek,
• Sabırlı, sorumluluk sahibi ve güler yüzlü olmak,
• Detaycı olmak,
• İyimserlik ve şefkatli olmak.

Fizyoterapistin görev tanımı, çoğu kişi tarafından “Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı” ile karıştırılmaktadır. Fizyoterapistlerin hastalık teşhisi koyma sorumlulukları yoktur. Tanısı konulan hastalığın tedavi sürecini yürütürler. Fizyoterapistlerin görev tanımı şu başlıklar altında toplanabilir;

• Doktor ve hemşire gibi profesyonellerle birlikte çalışmak,
• Fiziksel egzersiz seansları düzenlemek,
• Egzersiz ve hareket hakkında hastalara eğitim ve tavsiye vermek,
• Fiziksel sorunları olan yaşlılara yardımcı olmak,
• Travma hastalarına tekrar yürümeyi öğretmek; atel, koltuk değneği ve tekerlekli sandalye gibi ilgili ekipmanları kullanabilmek,
• Güç, esneklik, denge ve koordinasyon faktörleri ile müşterilerin sağlıklı yaşam tarzını geliştirmesini teşvik etmek,
• En iyi şekilde gelişme görmesine yardımcı olmak için tedavi sırasında hastaları motive etmek,
• Mesleğin son gelişmeleri ile ilgili bilgi sahibi olmak,
• Tedavi süreci raporlamasını yapmak.

Bir fizyoterapist, çeşitli nedenlerle vücudunda sorunlar olan kişilerin işlevsel yeteneklerini mümkün olduğunca geri kazandırmak için özel programlar kapsamında hastalarla birlikte çalışır. Bir fizyoterapist bebeklikten yaşlılığa kadar yaşamın her aşamasındaki hastalara şu konularda yardımcı olabilir:

Hastalık, yaralanma, çevresel faktörler, yaşlanma, kilo sorunları gibi sebeplerle beden fonksiyonları bozulan kişilere fizyolojik kapasiteyi iyileştirmek adına fiziki egzersizlerle destek olmak,

• Hastanın belirli egzersizler yapmasına yardımcı olmak,
• Masaj yapmak,
• Kas uyarım cihazlarını kullanmak,
• Eklem manipülasyonu, kas germe aktiviteleri yapmak
• Yürüme, duruş vb. gibi bazı konuları gerekiyorsa kişiye bir bebeğe öğretir gibi öğretmek,
• Yalnızca fiziksel faydaya değil aynı zamanda duygusal, psikolojik ve sosyal refaha yönelik de çalışmak. 

Fizyoterapist çalışma koşulları çalışma yerine göre değişir. Bir hastanede çalışmayı tercih edersen mesai saatlerin hastanenin çalışma düzenine göre değişirken kendi merkezini açarsan çalışma saatlerini isteğine göre belirleyebilirsin. 

Çalışma yerleri için çok fazla seçenek olduğu için buna bağlı olarak fizyoterapist maaşları da değişkendir. Fizyoterapist ne kadar maaş alır sorusunun tek bir cevabı yoktur. Fizyoterapist maaşı hem çalışma yerine hem de tecrübeye ve donanıma göre farklılaşır. Farklı pozisyonlar için ücret seçeneklerini de incelemek istersen maaşlar listesini kontrol edebilirsin.

Fizyoterapi teknikleri; enstrümantal fizyoterapi, egzersiz fizyoterapisi ve manuel fizyoterapi olarak ayrılır. Etkili bir fizyoterapi seansı tüm tekniklerin, aletlerin ve özel egzersizlerin doğru oranda harmanlanmasını içerir. Bu yüzden iyi bir fizyoterapist olman için kişiye özel, tam donanımlı çalışmalar yapman olumlu sonuçlar almanı kolaylaştırır.

Başarılı bir fizyoterapist olmak için bilgi, donanım ve teknikleri iyi uygulamak ilk koşuldur. Sonrasında ise iletişim başlığı gelir. Bir fizyoterapist aktif dinlemeyi iyi yaptıkça problemleri daha iyi anlayabilir. 

İletişimde şeffaflık bir diğer önemli konudur. Tedavinin ilerlemesi büyük ölçüde hastanın egzersizleri yapma konusundaki katılımına ve tedavi yöntemlerini kabul etmesine bağlıdır ve bu fizyoterapistin şeffaf bir tavırla tedavi sürecini hastaya anlayabileceği bir şekilde açıklanmasıyla en iyi şekilde sağlanır. Hasta tüm bireysel tedavi programını anlamıyorsa, terapilerin ara hedeflerini ve nihai hedefleri bilmiyorsa, fizyoterapist işinde etkili olması zorlaşır. Hastanın motivasyonunun yükselmesiyle tedavinin başarı oranının yükselmesi, kişinin terapileri ve tedavinin hedeflerini anlamasıyla bağlantılıdır. 

Fizyoterapide her ne kadar çoğunlukla ağrı odaklı çalışma olsa da aslında ağrıyı ortadan kaldırmak tam bir tedavi değildir. İyi bir fizyoterapist, ağrıyı hafifletmenin bir yaralanmanın tedavisinin sadece başlangıcı olduğunu bilir. Tedavi kapsamında elbette ağrıyı ortadan kaldırmak hedeflerden biri olabilir ama ağrının nedenlerini ortadan kaldırmak ve uzun vadede tekrar etmesinin önüne geçebilmek için de kapsamlı çalışmak önemlidir. 

Fizyoterapist olmak için önemli tavsiyelerden biri de senin öz şefkatinle ilgilidir. Tıp alanında her doktorun olduğu gibi bir fizyoterapistin de ağır vakalarla karşılaşması olasıdır. Bu tip durumlarda empati yapmak ve hastaya şefkatli davranmak önemlidir ancak empati sınırını çizebilmek ve iş dışındaki yaşama stresi ve duygusal yoğunluğu minimumda taşıyabilmek önemlidir.