Kütüphane Sorumlusu Nedir, Nasıl Olunur?

Kitapların ve kütüphaneye kayıtlı olan diğer eşyaların bakımını yaparak kütüphaneye gelen ziyaretçilerin hizmetine sunan kütüphane sorumlusunun temel amacı kütüphaneye gelen ziyaretçilerin aradıkları bilgileri bulmalarına yardım etmektir. Kütüphane sorumlusunun görev ve sorumlulukları ise şunlardır:

• Kütüphanenin genel temizliğini ve düzenini sağlamak.
• Kitapların bakım ve onarımları ile ciltleme işlemlerini sağlamak.
• Dergi abone işlemlerini yaptırmak ve abone olunan dergilerin kütüphaneye zamanında gelmelerini sağlamak.
• Kütüphaneye yeni gelen kitapları belirlemek ve bunları ilgililere duyurmak.
• Kütüphane kaynaklarının aktif ve verimli kullanılmasını sağlamak.
• Kütüphane birimleri arasındaki iletişimi sağlamak.
• Satın alınan ya da bağış yoluyla kütüphaneye gelen materyallerin takibini yapmak ve bunları kütüphane sistemine işlemek.
• Kütüphane materyallerini yangın ya da çalınma gibi etkenlerden korumak ve bu konuda tedbir almak.
• Harcama biriminin malzeme ihtiyaç planlaması yapmasına yardım etmek.
• Okuma ve ders çalışma için elverişli ve sessiz bir ortam sağlanmasına yardımcı olmak.
• Kütüphaneye gelen eserlerin konu başlıklarını belirlemek.
• Ödünç verme hizmetlerini yerine getirmek.
• Fotokopi ve çıktı hizmetlerini sağlamak.
• Yönlendirme hizmetlerine yardımcı olmak.
• Üye kaydı işlemlerini yapmak ve kullanıcıları üyelikleri hakkında bilgilendirmek.
• Üyelik iptali işlemini gerçekleştirmek.
• Kayıp ya da hasar görmüş materyaller için yönlendirme hizmetlerini yerine getirmek.
• Konu başlıkları belirlenen eserlerin sınıflandırma işlemini gerçekleştirmek.
• Bibliyografik künye bilgileri doğrulanan yayınları gruplandırmak ve bunların yayın listelerini oluşturmak.
• Yayın listelerini hazırlamak ve hazırlanan listeyi kütüphane yönetimine sunmak.
• Amirinin vereceği görevleri yerine getirmek.
• Kütüphane kaynaklarının bakım ve onarımının düzenli olarak yapılmasını sağlamak.
• Güncelliğini yitiren materyallerin ayıklanmasını sağlamak.
• Kitap tanıtma ve tartışma etkinliklerini gerçekleştirmek.
• Kütüphane haftasına uygun olarak etkinlikler düzenlemek.
• Kütüphane koleksiyonuna yeni kazandırılan yayınların listelerini yapmak, kullanıcılara ulaştırmak.
• Görsel ve işitsel materyalleri kütüphane kullanıcılarının hizmetine sunmak.
• E-kaynak koleksiyonu oluşturmak.
• E-kaynaklara uzaktan erişim konusunda kullanıcıları bilgilendirmek.
• E-kaynaklara erişim konusunda kullanıcıların yaşadıkları sorunları çözmek.
• Göreviyle ilgili yasaları ve yönetmelikleri takip etmek.
• Kütüphane otomasyon programı ile ilgili olan çalışmaların yürütülmesine yardımcı olmak.
• Kitap, tez ve kitap dışı belgelerin uluslararası standartlarda kataloglama işlemlerini yapmak.
• Kütüphanenin ve kütüphane kaynaklarının etkin kullanımı için eğitim programları düzenlemek.
• Ödünç alınan materyallerin kütüphaneye iadelerinin takibini yapmak.
• Kütüphane kullanıcılarının gerek duyduğu bilgi gereksinimlerini karşılamak.
• Raflara yerleştirilen kitapların düzenini belirli aralıklarla kontrol etmek.
• Eksik materyal kayıtlarını tamamlamak.
• Okuyucu salonlarının düzeni ve masa üstünde bırakılan kitapların toplanarak raflara yerleştirilmesini sağlamak.
• Kütüphane kullanıcılarına bina içerisinde yönlendirme hizmetini yerine getirmek.
• Katalog taraması yapılan bilgisayarların bakım ve onarım hizmetini yerine getirmek.

Kütüphane sorumlusu görev tanımı ise kısaca tüm bu unsurların takibini yapan ve koordinasyonunu sağlayan kişi olarak belirtebilir.

Kütüphane sorumlusu olarak çalışabilmek için belirli bir bilgi birikimi ve donanımın olması gerekir. Genel olarak kütüphane sorumlusu olarak çalışacak bireylerde en az lise diplomasına sahip olma şartı aranır. Ancak üniversitelerin Dokümantasyon ve Enformasyon ya da Bilgi ve Belge Yönetimi bölümlerinden mezun bireyler işe alım sürecinde avantajlı olabilir. 

Kütüphane sorumlusu nasıl olunur sorusuna verilen cevaplarda öncelikle kütüphane sorumlusu olarak çalışabilmek için gereken eğitimin alınmış olması gerekliliği belirtilir. Ayrıca kütüphane sorumlusu olabilmek için şu özellikleri de taşımanız gerekmektedir:

• Disiplinli olmak, takım çalışması bilincine uygun olarak çalışmak,
• Pratik olmak, etkili iletişim becerilerine sahip olmak,
• Organizasyon yeteneğine sahip olmak,
• Sorumluluk bilincine sahip olmak,
• Yüksek iş motivasyonuna sahip olmak,
• Sistematik ve titiz çalışma prensiplerine sahip olmak,
• Çalışılan kurumun düzenine uyum sağlayabilmek,
• Güncel teknolojiye hâkim olmak.

Kütüphane sorumlusu olmak isteyenler işe alım şartlarını karşıladıkları ilanlara başvuru yapabilirler. Şartlar firmalara göre farklılık gösterir. Kütüphane sorumlusu işe alım şartları genel olarak şu şekilde sıralanabilir:

• En az lise mezunu olmak,
• Tercihen Dokümantasyon ve Enformasyon ya da Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü mezunu olmak,
• Kütüphane ve arşiv konusunda en az 2 yıllık deneyim sahibi olmak,
• Yoğun iş temposuna uyum sağlayabilmek.

Kütüphane sorumlusu olarak çalışmak isteyen adaylar ülkemizde Kütüphaneler Genel Müdürlüğü, halk kütüphaneleri, üniversite kütüphaneleri, arşivler, özel kütüphaneler ve dokümantasyon merkezleri gibi çeşitli kurumlarda görev alabilirler. Kütüphane sorumlusu maaşı başvuru yapılan kurumun özelliklerine, kurum tarafından istenen şartlara, adayın sahip olduğu donanım ve tecrübelere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu alanda çalışmak isteyen adaylar Kariyer.net üzerinden kütüphane sorumlusu iş ilanları seçeneklerine ulaşabilirler.