Kimya Mühendisi Nedir, Nasıl Olunur?

Kimya mühendisi olmak isteyen kişilerin, üniversitelerin 4 yıllık eğitim veren Kimya Mühendisliği bölümünü bitirmesi gerekir. Kimya mühendisleri genellikle özel sektör kuruluşları ile kamu iştiraklerinde çalışır. Kamu kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin, KPSS’den (Kamu Personel Seçme Sınavı) atanmak için gerekli olan puanı alması gerekir.

Kimya mühendisi olmak için belirli bir öğretim görmen, gerekli sertifikalar alman ve bazı yeterlilikleri taşıman önemlidir. Bu bağlamda kimya mühendisi nasıl olunur sorusu özel ya da vakıf üniversitelerin kimya mühendisliği lisans bölümünün okunması ile cevaplanabilir. Ek olarak 4 yıllık bir eğitim-öğretim süreci olan bir bölüm olmasıyla birlikte sayısal ağırlıklı puanlara göre öğrenci alımı yapılır. Ayrıca bazı üniversitelerde hazırlık sınıfının da eklenmesi ile öğretim süreci 5 yıla yükselebilir.

Birçok üniversitede Türkçe eğitim verilirken bazı üniversitelerde bölümün öğretim dili İngilizcedir. Bu sayede yurt dışı ortaklı firmalarda daha rahat iş bulabilirsin, kariyerini hızlı basamaklarla çıkabilirsin. Bununla birlikte kimya mühendisi temel bir mühendislik dalları arasında olduğu için gerek öğrenim süreci tamamlandığında gerekse çalışma hayatında yurt dışı denkliği alacak diploma alabilirsin.

Kimya mühendisliği, diğer birçok mühendislik alanında olduğu gibi iş sağlığı ve güvenliği alanında yüksek dikkat gerektirir. Kimya mühendisleri iş ve can güvenliğini sağlayarak hareket etmelidir. Bunun dışında kimya mühendislerinden beklenen nitelikler şöyle sıralanır;

• Liner cebir, termodinamik, akışkanlar mekaniği ve kimya reaksiyonlar gibi farklı konularda yüksek bilgi düzeyine sahip olmak,
• Yaşam boyu öğrenmeye devam etmek ve bilimsel alanda sürekli olarak gelişmek,
• Mesleki etik ve sorumluluklarının farkında olmak,
• En düşük maliyet ile kaliteli sonuca ulaşabilmek,
• Ekip çalışmasına uygun olmak,
• Askerlik hizmetini tamamlamış ya da muaf olmak.

İş hayatında yüksek performanslı çalışmak ve işleyişi eksiksiz yerine getirmek için personelin bazı özelliklere sahip olması gerekir. Bu doğrultuda kimya mühendisi olmak için gerekenler aşağıdaki gibi listelenebilir:

• Fen bilimlerinden fizik, kimya, biyoloji gibi dersleri sevmesi ve bu konuları araştırmaya ilgisinin olması
• Titiz, sorumluluk sahibi ve disiplinli çalışma düzenine adapte olabilmesi
• Analitik düşünce yeteneğine sahip olması
• Bilimsel araştırmaları takip etmesi ve ürün geliştirmede uygulayabilmesi
• Öğrenmeye açık olması ve ideallerini işiyle bir araya getirebilmesi
• Mesleki etiğe önem vermesiyle beraber iletişim araçlarını iyi kullanabilmesi
• Ekip çalışmasını kurabilmesi ve liderlik özelliklerini ekip içerisinde gösterebilmesi
• Zaman yönetimini en iyi şekilde yaparak sistematik bir çalışma düzenini sağlayabilmesi
• Laboratuvarda çalışmayı sevmesi, laboratuvar giysi ve gereçlerini kullanabilmesi
• Kişisel gelişimi önceliğine alması ve motivasyonunu devamlı yenilemesi
• Problemler karşısında pratik çözüm üretebilen ve hızlı reaksiyon gösteren bir yapıda olması
• Yaratıcı özelliklerini ürün geliştirme ve sistemi iyileştirmede kullanabilmesi
• Çalıştığı sektöre ve firma profiline göre yabancı dil bilgisine sahip olması
• Tehlikeli madde sınıfına göre iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine sahip olması
• Solunum yollarını etkileyebilecek kronik bir hastalığı taşımaması
• Sözlü ve yazılı iletişim becerilerini etkili kullanabilmesi
• Organizasyon ve planlama yetilerini ürün satışına da taşıyabilmesi

tüm bu özellikleri taşıman mesleki hayatında yol haritası çizerken sana yardımcı olabilir.

Kimya mühendisleri, maddelerin kimyasal ve fiziksel süreçlerini inceleyip, yeni geliştirilen teknolojiyle ürünlerin daha verimli kullanılmasını sağlar. Disiplinlerarası mühendislik dallarından olması nedeniyle kimya mühendislerinin; fizik, kimya ve matematik gibi farklı alanlarda üstün bilgiye sahip olması gerekir. Kimya mühendislerinin diğer görevleri şöyle sıralanır;

• Matematiksel modellemeler yapmak,
• Süreçleri ya da süreç bileşenlerini analiz etmek ve gereksinimlere uygun tasarımlar oluşturmak,
• Üretim süreçleri ve diğer ilgi alanlarıyla ilgili sorunları saptamaya, tanımlamaya ve çözmeye çalışmak,
• Veri toplamak, analiz etmek ve yorumlamak.

Kimya mühendisi ne iş yapar ve görev tanımları nelerdir sorusu günlük hayatta sıkça kullanılan temizlik, kozmetik gibi malzemelerin üretimiyle doğrudan ilgilidir şeklinde cevaplanabilir. Multidisipliner bir alana sahip olmasından dolayı teknik ve destek birimlerinde de yardımcı görevler alabilirsin. Tüm bu süreçte kimya mühendisliğinin aldığı sorumluluklar aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Verileri sınıflandırarak matematiksel modelleme haline getirmesi 
• AR-GE biriminde yeni fikirleri ürün geliştirmesinde kullanarak ekip çalışmasında rol alması
• Üretim prosesini takip ederek üretimde herhangi bir aksaklık meydana geldiğinde çözüm odaklı yaklaşması
• Çalıştığı ürün ve işleyişte fizibilite raporunu hazırlaması 
• İşletmenin ya da tesisin verimliliğini maksimuma çıkarırken en az maliyetle işleyişi yönetebilmesi
• Üretim tesisinde sektörel olarak olması gereken malzeme, makine ve ekipmanları temin etmesi ve denetlemesini yapması
• Fabrika kurumunda aktif görev alması ve kurulduktan sonra işletmeyi devam ettirmesi
• Ekipman ve ürünün tasarımını gerçekleştirilmesi
• Çevre ile ilişkili olarak enerji kaynaklarını dönüştürebilmesi ve dağıtımını sağlayabilmesi
• Kimyasal madde üretimini sağlayan tesis ya da fabrikalarda mesul müdürlük görevini yerine getirmesi
• Ürettiği malzeme ya da ürünün pazarlamasını/satışını gerçekleştirmesi
• İnsanların hayatlarında pratiklik kazandırabilecek yeni teknolojileri bulması ve uygulaması
• Mesleki olarak eğitim, danışmalık ve hizmet desteği vermesi
• İş akışında kullanılacak araç ve gereçlerin belirlenmesi, bu belirlenen araçların satın alma işlemlerini yönlendirebilmesi
• Biyodizel üretimi gibi ekolojik dengeyi destekleyen konularla ilgili çalışmalarda bulunması
• Kimyasal maddelerin formülasyonda kullanımını araştırması ve bu maddelerin güvenilirliğini kontrol etmesi

gibi görevleri yerine getirmen mesleki açıdan güçlenmeni sağlayabilir. Bunun yanında iş yerinde aktif bir şekilde çalışmaya başlamadan önce görev tanımlarını bilmen daha kolay adapte olmanda yardımcı olur. Ayrıca görev tanımları kimya mühendisi çalışma alanlarına göre değişkenlik gösterirken kimya mühendisi iş ilanları listesinde yer alan seçeneklerde bu detaya önem verebilirsin.

Kimya mühendisi olarak mesleki açıdan üretim, idare ve ürün geliştirme gibi farklı birimlerde çalışma imkanı bulabilirsin. Genel olarak ekip çalışmasını yönetebilmek için yöneticilik ve liderlik eğitimi, stres yönetimi, risk analizi ve raporlama eğitimlerini almanda yarar var. Aynı zamanda bilgisayar kullanımı veri tabanı oluşturma ve modelleme için oldukça kritiktir. Bu kapsamda MS Office programları kursunda yeterliliklerini ön plana çıkarabilirsin.

Matematik hesaplamalarının otomatik yapılması, analizleri kaydedilmesi ve görsel olarak üç boyutlu hale getirilmesi için MATLAB programı ile ilgili sertifikanı da alabilirsin. Kimya simülasyon yazılımı olan CHEMCAD ya da ASPEN PLUS programlarını biliyor olman da tehlikeli maddeler ve ürün güvenlik bilgilerini sistematiğini hazırlamanda fayda sağlayabilir. Bununla birlikte bu programlar sayesinde kimyasal hesaplamaları yaparak iş verimliliğini arttırabilirsin.

İlgili bölümü okurken ya da mezun olduktan sonra stajyer olarak fabrika ya da işletmelerde çalışabilirsin. Özellikle bölüm dersleri arasında da yer alan fizikokimya, boya teknolojileri, organik ya da analitik kimya, biyorafineri, biyoprosess gibi alanlarda mesleki deneyimini arttırabilirsin. Mezun olmadan önce staj yapılması zorunluyken kariyerini devam edeceğin çalışma alanına yönelmende avantajlarını katlayabilir. Özel ya da kamu kurum ve kuruluşlarında staj imkanını yakalayabilir, kimya mühendisi stajyer iş ilanları listesini güvenilir bir platform olan Kariyer.net üzerinden inceleyebilirsin.

Kimya mühendisi çalışma alanlarına bakıldığında nanoteknoloji, biyomedikal, biyoenerji ve biyoteknoloji gibi teknolojik alanlar dikkatini çekebilir. Bunun yanında kimya mühendisi hangi alanlarda çalışır sorusu genel anlamda petrol ve gaz, ilaç, atık yönetimi, sağlık, çevre, tekstil, gıda, boya, gübre, cam, savunma sanayi, arıtma tesisleri, metal ve kaplama gibi sektörlerde çalışma imkanı bulur şeklinde cevaplanabilir

Ek olarak kimya mühendisi nerede çalışır sorusu firmaların AR-GE, üretim, satış ve pazarlama departmanlarında çalışması ile cevaplanabilir. Tüm bu sektörlerde maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini değiştirme, yeni bir tasarıma dönüştürme gibi temel konular yer alır. Ayrıca profesyonel olarak bu kariyerde ilerlemek istiyorsan yeteneklerini ve becerilerini seçtiğin sektöre göre geliştirebilirsin.

İlgili bölümden mezun olduktan sonra kamuda çalışabilmen için KPSS'de (Kamu Personel Seçme Sınavı) belirli bir puan alman gerekir.  Bu sayede Makine Kimya Enstitüsü gibi devlet kurumlarına ataman gerçekleşebilir. Diğer bir taraftan özel sektörde fabrika ve işletmeler bünyesinde iş olanaklarını bulabilirsin. Özel sektörde ilgili bölümden diplomanı aldıktan sonra iş ilanlarını başvurabilir, başvuru yaptığın firma tarafından mülakatlara çağırabilirsin. Aşamalı olarak mülakatları geçtikten sonra işveren işe alım süreçlerini başlatabilir ve çalışma hayatını aktif hale getirebilirsin.

Kimya mühendisi çalışma ortamı gözden geçirildiğinde saha ve laboratuvar koşulları önem kazanır. Yeni nesil teknolojilerin uygulandığı iş sahalarının ağırlıkla laboratuvar ölçekli olduğu dikkatini çekebilir. İthalat-ihracat dengesinin korunduğu uluslararası firmalarda ise seyahat sıklığının arttığını ve fuarlara katılımın fazla olduğunu görebilirsin. Yurtdışı ortaklı firmalar da büyük bir hacime sahip olduğu için şehir olarak Sakarya, İzmir, İstanbul, Kocaeli iş ilanları listesinde öne çıktığını fark edebilirsin. Bu süreçte kimya mühendisi çalışma koşullarına göz gezdirdiğinde proje bazlı, dönemsel ya da tam zamanlı mesai zamanlarını kapsadığını görebilirsin. Burada kimya mühendisi tam zamanlı iş ilanları olarak filtrelediğinde daha çok iş fırsatını listede gözlemleyebilirsin. Diğer bir yandan ekiple belirli bir süre çalışma yürütmek istiyorsan proje odaklı işlere de başvuru yapabilirsin. Yönetici pozisyonunda çalıştığın iş ortamında denetleme süreçlerinde esnek çalışma saatlerinde çalışabilecek düzeyde olmana da dikkat edilir. Aynı zamanda beyaz yakalı çalışanlar arasında yer alman maaş aralığını da doğrudan etkiler. Bu doğrultuda kimya mühendisi ne kadar maaş alır sorusunun cevabı personelin eğitim düzeyi, iş deneyimi, firmanın profil ve iş tanımına göre değişkenlik gösterebilir. İlave olarak kimya mühendisi maaşı kamu ve özel sektörde çalışma olanaklarına göre farklılık gösterir. Özel sektörde maaş aralığı daha geniş olup en üst sınır maaş imkanları kamuya göre daha fazladır. Bu süreci olumlu etkileyen en önemli detay da yüksek öğrenim gibi üst düzey unvanlara sahip olmandır. 

Tüm bu bilgiler ışığında kimya mühendisi iş ilanlarını araştırmadan önce Kariyer net üzerinden üyeliğini gerçekleştirerek ilk adımı atabilirsin. Sonrasında ise istediğin iş ilanlarını bulabilmek için 'pozisyon', 'şehir', 'ilan tarihi' gibi filtreleri uygulayarak arama yapabilirsin. Son olarak kendini uygun gördüğün kimya mühendisi iş ilanında 'başvur' butonuna tıklayarak işlemini sonlandırabilirsin.