Sürdürülebilirlik Uzmanı Nedir, Nasıl Olunur?

Sürdürülebilirlik uzmanı nedir sorusuna şöyle cevap verilebilir; işletmelerin hem iç süreçlerinde hem de sosyal olarak çevreye duyarlı politikalar uygulamasına yardımcı olan uzmanlardır. Günümüzde özellikle çeşitli milletlerarası anlaşmaların da etkisi ile dünyanın hemen hemen her yerinde sürdürülebilirlik iş modellerine entegre edilmektedir. Sürdürülebilirlik için su ayak izi ve karbon ayak izi gibi parametrelerin azaltılması da büyük önem taşır. Sürdürülebilirlik sadece işletmelerin iç paydaşları ile ilgili değil, toplum ile de yakından ilgilidir. Sürdürülebilirlik uzmanı, kuruluşun çevre farkındalığı yüksek ve çevreye karşı sorumlu bir şekilde nasıl çalışabileceğini belirlemek için uzmanlık bilgisi ile çevresel faktörleri birleştirir. Gelecekte olumsuz bir etkisi yaratmayacak iş çözümleri arar ve mevcut yöntemlerin gelecekteki muhtemel olumsuz etkilerini hesaplar. İşletmenin temiz enerjiye geçişini koordine eder. Sürdürülebilirlik uzmanı görev tanımı; yenilenebilir enerji alternatiflerini araştırmak, süreçlerde kullanılan malzeme veya sarf malzeme gibi enstrümanların verimli, sürdürülebilir kullanımını sağlamak ve bunların temininde sürdürülebilir kaynaklar ile çalışılması noktasında öneriler vermektir. Maliyet-fayda analizleri yapar, departman yöneticileri ve işletme yöneticileri için raporlar ve proje önerileri hazırlar ve sürdürülebilir uygulamaların, hayata geçirilebilmesi için hedefler belirleyerek girişimlerin başarısını değerlendirir.

Sürdürülebilirlik uzmanı ne iş yapar sorusunu cevaplayabilmek için öncelikle sürdürülebilirlik uzmanlığının ne olduğunu anlamak gerekir. Sürdürülebilirlik uzmanlığı, işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını artıracak fikirler ve projeler ortaya koyar. Aynı zamanda dış paydaşlara yönelik sosyal sorumluluk projelerinin ve uygulamalarının da üretilerek gerçekleştirilmesi hedeflenir. Uygulamaların planlanmasından, sürdürülebilirlikle ilgili iş adımlarının tespit edilmesinden, projenin uygulamaya alınmasından ve sonrasındaki süreçlerin yönetilmesinden sürdürülebilirlik uzmanı sorumludur. Sürdürülebilirlik uzmanının, işletmelerde üstlendiği görevler şunlardır;

• İşletmenin kısa ve uzun vadeli sürdürülebilirlik stratejilerini oluşturmak ve geliştirmek.
• İşletmelin kullandığı fosil yakıt ile çalışan araçların elektrikli araçlara geçiş sürecini yönetmek.
• İşletmenin bütün proseslerinde su ve enerji verimliliğinin sağlanmasına, su ve karbon ayak izinin düşürülerek "karbon sıfır" hedefine doğru ilerleme sağlanmasına kaynaklık etmek.
• İşletmenin ürettiği ürünlerin çevre dostu malzemeler ile üretilmesi ve verilen hizmetlerin de çevre dostu olmasını sağlamak.
• Ekibin tümünde sürdürülebilirlik konusunda farkındalık oluşturmak, ilgili eğitim programlarını planlayarak uygulamak.
• Sürdürülebilirlik projelerinde kullanılmak üzere kaynak yaratmak, ilgili hibe başvurularını takip etmek, başvuruda bulunmak ve kaynağı yönetmek.
• İşletmenin doğal kaynak kullanımı, atıklarının yönetimi, geri dönüşüm ve geri kazanım planlamalarını yapmak, çevre konusunda muhtemel ihlallerini belirlemek ve ihlalleri önlemeye yönelik çalışmalar yapmak.
• İşletmenin operasyonlarını etkileyen mevzuata uygunluk gerekliliklerini araştırmak ve gereklilikleri karşılamak için gerekli raporları hazırlamak.

Konunun uzmanı olmak isteyen adaylar; çevre, enerji, yeşil finans ve tedarik zincirinin yönetimi gibi konularda ulusal ve uluslararası standartlara, kanunlara ve yönetmeliklere hâkim olmalıdır. Adayın çalışmak istediği alana bağlı olarak değişebilmekle birlikte genel çevre yönetimi sistemi, sertifikasyon ve denetleme konularında bilgi sahibi olunması gerekir. Sürdürülebilirlik uzmanı olmak isteyen kişiler, işletmelerin; araştırma ve geliştirme, tedarik, üretim, satış, müşteri ilişkileri ve insan kaynakları gibi departmanları hakkında da fikir sahibi olmalıdır. Ayrıca işletmelerin; faaliyet alanı ile ilgili teknik altyapı, çalışma alanı ve pazar bilgisi de önemlidir. Bunun yanı sıra sürdürülebilirlik uzmanı, çevresel muhtemel etkilerin tahmininde ve olumsuzlukların pratik olarak giderilmesinde onu öne çıkartacak analitik becerilere sahip olmalıdır. Bu uzmanlar, genellikle bir şirketin iç ve dış paydaşları için ilerleme raporları hazırladıkları için yazılı ve sözlü anlatım becerilerinin gelişmiş olması gerekir.

Sürdürülebilirlik uzmanı, endüstriyel üretim tesislerinden eğitim kurumlarına kadar birçok farklı sektörde çalışabilir. Endüstriyel üretim tesislerinde çevresel düzenlemelerdeki değişikliklerin takibini yaparken kamu hizmetinde işletmelerin ulusal ve uluslararası sürdürülebilirlik hedeflerine uyumunu denetleyebilir. Eğitim ve araştırma kuruluşlarında yaygın bir biçimde sürdürülebilirlik uzmanından enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar talep edilir. Sürdürülebilirlik uzmanı, yerel yönetimlerde çevresel uygunluk raporlarının hazırlanması ve raporun paydaşlara sunularak sürecin yönetilmesi konusunda yoğun olarak çalışmaktadır. Bu alandaki profesyoneller; genellikle bir ofiste, bir endüstriyel tesiste veya bir laboratuvarda tam zamanlı olarak çalışsalar da saha dışında da çalışabilirler. İşletmelerin, bir sürdürülebilirlik uzmanında aradığı nitelikler ise şunlardır;

• GRI Standartlarında raporlama tecrübesine sahip olmak.
• Karbon ve su ayak izi hesaplamaları konusunda bilgi sahibi olmak.
• Tedarikçiler ve alt üreticiler ile ilişkileri yönetmek konusunda tecrübeli olmak.
• Süreç takibi konusunda tecrübeli olmak.
• Sürdürülebilirlik konusundaki ulusal ve uluslararası kanunlar, mevzuatlar ve yönetmelikler konusunda bilgi sahibi olmak.
• Birleşmiş Milletlerin konuya ilişkin prosedürlerine hâkim olmak.
• HIGG FSLM veya FEM, SLCP, Sedex vb. modüllerine hâkim olmak.
• Sosyal ve çevresel konuların denetim konusunda tecrübe sahibi olmak.
• Sürdürülebilir üretim süreçleri ve bu süreçlerin uygulanması konusunda bilgi sahibi olmak.
• Tercihen GOTS, OCS, RCS, BCI süreçlerine hâkim olmak.

Sürdürülebilirlik uzmanı maaşları, işletmelerin faaliyet gösterdikleri alanlara ve işletme büyüklüğüne ve adayın deneyimine göre değişir. Sürdürülebilirlik uzmanı olarak kariyerine devam etmek isteyen adaylar, Kariyer.net'te yer alan sürdürülebilirlik uzmanı iş ilanları sayfasından araştırma yapabilirler.