Denetçi Nedir, Nasıl Olunur?

Denetçiler, farklı alanlarda faaliyet gösteren kamu ya da özel kurumları denetler. Bu nedenle de çalıştıkları alan ile ilgili yasal mevzuatı iyi bilmeleri gerekir. Genel olarak denetçilerin sorumlulukları ve görevleri şöyle sıralanır; 

Yasal mevzuat ile kurum içerisinde konulan kurallara uyulup uyulmadığını kontrol etmek, 

Denetleme programlarını hazırlamak, 

İşlerin daha verimli yönetilmesini sağlamak, 

Uzmanlık alanına göre teknik veri, belge, malzeme ve bilgileri kontrol etmek, 

Denetleme sonrasında raporlama yapmak ve gerekli birimlere raporları iletmek.

Denetçi olmak için uzmanlık alanına göre eğitim alınır. Örneğin, bir şirketin finansal denetlemesini yapacak olan kişilerin, İktisat, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri ya da İşletme gibi üniversitelerin 4 yıllık eğitim veren bölümlerinden mezun olması gerekir. Bu bölümler dışında Hukuk, İş Sağlığı ve Güvenliği ya da Endüstri Mühendisliği gibi 4 yıllık eğitim veren programlardan mezun olanlar, farklı alanlarda denetim yapabilir. 

Denetçilerden beklenen nitelikler şöyle sıralanır; 

Düzenli ve disiplinli çalışmak, 

İş takibi yapmak, 

Askerlik görevini tamamlamış ya da askerlik görevinden muaf olmak, 

Seyahat engeli olmamak, 

Ehliyet sahibi olmak ve araç kullanabilmek, 

Yasal mevzuatları ve şirket kurallarını takip etmek. 

Kurumların genel işlemlerini denetleyen ve yasalara uygun bir şekilde yönetilmesini sağlayan denetçiler her departmanı inceleyebilir. Çalıştığı alana göre denetimlerini sürdüren denetçiler birçok kurum ve sektör adına görev alabilir. Danışmanlık hizmeti veren kurumlar denetçi taleplerinde üst sıralarda konumlanan çalışma sahası olarak yer alır. Buradaki kurumlarda denetçi görevleri iş ortaklarına göre değişiklik gösterir. Mali departmanlara yönelik incelemeler yapabileceği gibi operasyonel sürecin işleyişi noktasında da incelemelerde bulunabilir. 

Denetçilerin diğer çalışma sahasına örnek olarak mali müşavirlik hizmeti veren kurumlar şeklinde yanıt verilebilir. Buradaki mali ve vergisel yönden denetimler gerçekleştiren denetçiler işlerin finansal ayağındaki işleri kontrol eder. Denetçiler inşaat iş ilanları çatısı altında yer alan kurumların projelerini de denetlemekle yükümlü olur. Mali yönünün yanı sıra projenin çevreyle uyumlu olması ve diğer tüm kriterler çerçevesinde araştırmalar yapan denetçiler sürecin başından sonuna kadar takipçisi olur. 

Denetçiler farklı çalışma ortamlarında incelemeler gerçekleştirerek kurumlara hizmet eder. Uzmanlık alanına göre çalışmalarını yürüten denetçilerin çalışma koşulları kurumların iş potansiyeline göre ilerler. Büyük projeler üzerinden işler yapan uluslararası işletmelerde rol alan denetçiler uzman olarak iş dünyasında yer alır. Çalışma koşulları ve maaşları da ona göre fazla olur.  

Kurumun lokasyonu ve iş ortaklarıyla yürüttükleri projelerde denetçilerin aldığı sorumlulukların yükünü belirler. Denetçi iş ilanları vasıtasıyla kurumların genel vizyonlarını inceleyebilir, onların senden beklediği talepleri görebilirsin. Kariyerine dönük kararlar alırken talep ettikleri çalışma koşulları üzerinden tercih listeni oluşturabilirsin. 

Denetçi kurumun belirlediği çalışma saatlerinde faaliyet gösterir. Bu durum kurumdan kuruma farklılık gösterir. Özel sektörde denetçilik yapan kurumlarda sabah 8 ila 9 gibi başlayan mesai akşam 5 ila 6 gibi biter. İstisnalarla beraber belirli durumlarda esnek çalışma durumları olabilir. Bu durum iş yoğunluğuna göre farklılık gösterir.  

Kamu sektöründe ise görev alınan bakanlık çerçevesinde çalışma saatleri ortaya çıkar. Buna göre denetçiler kendilerine verilen sorumlulukları yerine getirir. Çalışmak istediğin kurum özelinde zaman aralıklarını inceleyebilir, detayları öğrenebilirsin.

Denetçi alımları hem özel hem de kamu sektörünün gündeminde yer alır. Her iki alımlarda da sayılar ve istihdama konu olan yerlerde farklılık gösterir. Özel sektördeki alımlardan yararlanman için kendini iyi bir şekilde geliştirmen ve diğer adaylardan başarılı bir çalışan olduğunu kanıtlaman gerekir. Yabancı dil, mevzuata hâkim olmak, tecrübe gibi temel kriterler özel sektördeki kurumlarda öne çıkar. İstanbul şehri alımlarda en çok paya sahip vilayet olarak sivrilir. 

Kamudaki denetçi alımlarında da İstanbul ve Ankara isimleri ön plana çıkar. KPSS sınavı ve kurum içi mülakat gibi sınavlar çerçevesinde denetçi alımları gerçekleştirilir. Bazı devlet kurumlarında ekstradan talepler görülebilir. Özellikle Maliye Bakanlığı ve Sayıştay gibi alanlarda denetçi olmak isteyenlerin yabancı dil bilgilerinin çok iyi olması ve yüz kızartıcı suçlara bulaşmamış olması önem arz eder. Kamudaki temel yasa ve mevzuatlara hakimiyette kamunun yapacağı mülakat aşamasında ön plana çıkar.

Denetçi nasıl olunur sorusuna üniversitelerin ekonomi, işletme ve maliye bölümünden alınan diploma şeklinde yanıt verilebilir. Ayrıca kamu yönetimi gibi benzer bölümlerden alınan diplomalarda hem özel sektörde hem de kamu birimlerinde kabul edilir. Kurumların eğitim kriteri dışında belirttiği diğer şartlara uyarak denetçi olma yolunda ilerleyebilirsin. 

Denetçi belgesi nasıl alınır sorusuna üniversite kuruluşları, özel eğitim kurumları ve devletin oluşturduğu birimler şeklinde yanıt verilebilir. Denetçilik içinden çalışmak istediğin alana göre belge başvurusunu gerçekleştirmen gerekir. CIA adında verilen denetçi belgesi veya sertifikası özellikle belediye ve özel sektördeki kurumlarca kabul edilir. Bu sertifika için belirli bir eğitim programından geçmek ve sınavdan başarılı olmak gerekir. Kurumun vereceği eğitimler çalışılmak istenen alana göre bazı farklar gösterebilir. 

Denetçi ne demek sorusuna yasaların belirlediği düzlemde incelemelerini gerçekleştiren personel şeklinde yanıt verilebilir. Ekip halinde çalışan bu kişiler gözlem yeteneklerini kullanarak kurumların operasyonel ve diğer alanlardaki süreçlerini inceler. Kurumun şeffaf olmasını sağlayarak onları gerekli gördüğü konularda bilgilendiren denetçiler yasal prosedürlerle ilgili de raporların oluşturulmasını sağlar. Birçok işini bilgisayar üzerinden yürüttüğü için hızlı bilgisayar kullanımı onların temel özellikleri arasında yer alır. Yöneticisine bağlı çalışan bu kişiler onlardan gelen emirlere göre denetimlerini gerçekleştirir ve raporlar tutar. 

Denetçiler yasal mevzuatları sürekli takip eden ve yeniliklere adapte olan kişiler olarak iş dünyasında yer alır. Güçlü yazım becerileriyle de sivrilen denetçiler diğer çalışma arkadaşlarıyla koordineli ilerler. İş takibini yaparak yöneticisine güncel bilgi aktarımı sağlayan denetçiler işlerin prosedürde talep edildiği şekilde ilerlemesinden sorumlu olur. Dış görünümlerine önem vererek hem özeldeki hem de kamudaki kurumları en iyi şekilde temsil etmek onların sorumlulukları arasında yer alır. 

Denetçi olmak isteyenlerin hangi alanda çalışmak istediğini belirlemesi gerekir. Denetçi olma şartları kamu ve özel sektör noktasında farklılaşır. Özel sektörde denetçi olmak için belirli sertifikalar alınması gerekir. Bu da belirli eğitim ve sınavlardan geçerek mümkün olur. Ayrıca deneyimli olmak da özel sektördeki alımlarda ön plana çıkar. İletişim yeteneklerinin yanı sıra yasal mevzuatlara yönelik kurslar alarak kendini geliştirebilirsin. Disiplinli bir hayat benimseyerek mesleğin gerektirdiği temel sorumluluklara hâkim olmak kolaylaşır. 

Kamuda denetçi olmak isteyenlerin denetçi sertifikası barındırmasının yanı sıra KPSS sınavına girerek iyi bir puan elde etmesi gerekir. KPSS sınavına yönelik eğitim paketleri sunan kurslardan yardım alabilirsin. Ayrıca kamudaki iş fırsatlarından yararlanman için sıkı bir çalışma disiplini oluşturman ve buna göre hareket etmen gerekir. KPSS’nin yanı sıra kurum içi yapılan mülakatlara da hazırlanman önem arz eder.