Geoteknik Mühendisi Nedir, Nasıl Olunur?

Geoteknik mühendisi olabilmek için en az üniversite mezunu olmak gerekmektedir. Bu aşamada üniversitelerin Mühendislik fakültelerinde yer alan İnşaat Mühendisliği bölümünden mezun olunmalıdır. Ardından İnşaat Mühendisliğinin Anabilim dalı olan Geoteknik Mühendisliği bölümünde yüksek lisans yapılmalıdır. 

Geoteknik anabilim dalında meslek icra eden geoteknik mühendisinin görev sorumlulukları şunları kapsamaktadır: 

• Yapı tasarımları yapılırken, temel zemininin güvenle taşıyabileceği basıncı (yükü) belirlemek, 
• Zemin emniyet gerilmesini belirlemek, 
• Uygulanan yüklere bağlı yapı temellerinde zamana bağlı olarak meydana gelecek oturmaları belirleme, 
• Müsaade edilen sınırlara göre tahkik yapmak, 
• Oturma koşullarına ve taşıma gücüne bağlı olarak en uygun temel tipini belirlemek ve onu boyutlandırmak, 
• Dayanma yapıları tasarımı yaparken, sürşarj ve zemin yükleri sebebiyle dayanma yapılarına etki eden toprak basınçlarını hesaplamak, 
• Dayanma yapılarını projelendirmek, 
• Toprak baraj tasarımında, inşa sırasında kullanılabilecek uygun zemin türlerini belirlemek, 
• Zemin dolgusunun uygun şekilde teşkil edilmesini sağlamak, 
• Barajlardan sızabilecek su miktarını tespit etmek, 
• Toprak barajlarının boyutlarını belirlemek, 
• Su taşması sonrası meydana gelecek sıkıntıları saptamak, 
• Tünel güzergâhlarını planlamak, 
• Geoteknik deprem mühendisliği çalışmaları ile temel zemin göçme riskini karşılaştırmak.

Depreme dayanıklı binaların tasarımını gerçekleştirmek ve bununla ilgili toprak ve kaya verileri toplayarak detaylı raporlar oluşturmak geoteknik mühendisi ne iş yapar sorusuna yanıt verir. Büyük altyapı projeleri başta olmak üzere buna bağlı alanlarda istihdam edilen geoteknik mühendisleri diğer departmanlarla koordineli olarak çalışır. İnşaat iş ilanları çatısı altında var olan firmaların ilgi odağı olan geoteknik mühendisleri benzer alanlarda da kurumlar tarafından verilen projeleri yönetebilir. 

Geoteknik mühendisi çalışma alanları üniversite kurumlarından mühendis danışmanlık firmalarına kadar yayılabilir. Üniversite ve eğitim kadrolarında geleceğin geoteknik mühendislerini yetiştiren bu kişiler aynı zamanda literatüre yeni çalışmalar kazandırmayı amaçlar. Danışmanlık şirketlerinde ise iş ortaklarıyla yapılan anlaşmalar gereği görev alan geoteknik mühendisi zemin iyileştirilmesi ve yapıların tasarımıyla ilgili detaylı incelemeler yapar ve raporlar hazırlar. Onların projelerine danışmanlık hizmeti vererek projenin sürdürülebilirliğini sağlamak geoteknik mühendisi görev ve sorumlulukları arasında yer alır. 

Geoteknik mühendisi çalışma koşulları birçok etmen çerçevesinde şekillenir. Kurumların üstlendiği projelerin büyüklüğü geoteknik mühendisi çalışma dünyasını belirleyen ana etmenler arasında yer alır. Proje büyüdükçe geoteknik mühendisi daha çok saha analizleri ve çalışmaları gerçekleştirir. Projenin sağlıklı ilerlemesi için daha çok çaba sarf eden bu mühendisler diğer çalışanlarla da takım halinde çalışması gerekir. Projenini sağlıklı ilerleyebilmesi için belirli durumlarda daha çok efor sarf edebilir.  

Geoteknik mühendisi kurumun üstlendiği projeye göre yapı tasarımlarına dair çalışmalarını yürütür. Çalışma durumu projeden projeye değişkenlik gösterse de yüklendiği sorumluluklar neticesinde yapıların doğal afetlere karşı sağlam ve güvenilir olması için çabalar. Bunun için birçok test ve analiz çalışması gerçekleştiren bu mühendisler aynı zamanda kurumun iş ortaklarıyla da sürekli temas halinde kalır. Onlarla gerçekleştirilen toplantıların uzaması geoteknik mühendislerinin daha uzun saatler çalışmasına neden olur. Ayrıca projede ortaya çıkabilecek aksaklıklar ve zeminsel sorunlar da geoteknik mühendisinin üstüne daha çok iş yükü bindirebilir. 

Geoteknik mühendisi hem devletin hem de özel sektörün bünyesinde çalışabilir. Devletin oluşturduğu çalışma alanları daha az kapsamlı olsa da burada öne çıkan maden kurumları ve diğer devlet işletmelerinde rol alabilirsin. Kurum tarafından sağlanan geoteknik mühendisi maaşları, çalışma koşulları ve ortamı yönüyle özel sektörü kıyaslayabilir, sana uygun olanlara dönük seçimler yapabilirsin. 

Özel sektördeki alımlarda deneyim ve network ön plana çıkar. Daha önceden önemli projelerde yer almış adaylar istihdam programlarında ön sıralarda yer edinir. Ayrıca üniversiteden yeni mezun adayların da alımı yapılarak sektöre kazanımları gerçekleştirilir. Alımlarda kurumların senden beklediği talepler üzerine hareket edebilir, CV’nle onların karşısına çıkabilirsin.

Geoteknik mühendisi alımlarında eğitim kriteri ilk sırada yer alır. Kurumlar alımlarda üniversite ve yüksekokulların belirli bölümlerinden gelen diplomaları kabul eder. Kısacası geoteknik mühendisi nasıl olunur sorusuna üniversitelerin inşaat mühendisliği ile jeoloji mühendisliği şeklinde yanıt verilebilir. Ayrıca jeoteknik teknikerliği (MYO) iki yıllık bölümü ile maden mühendisliği bölümü de alımlarda kabul edilen alanlar arasında yer alır. CV’ni en iyi şekilde oluşturarak geoteknik mühendisi alımı yapan kurumların bünyesine katılabilirsin. 

Geoteknik mühendisleri proje büyüklüğü veya çalışma alanı fark etmeksizin takım halinde çalışan kişilerden oluşur. Sahada görev alan diğer departman çalışanlarla sürekli irtibat halinde olan bu kişiler kurum tarafından verilen projenin sağlıklı ilerlemesi için ter döker. Bu da onları gözlemci ve iş takibi özelliklerini barındıran mühendise dönüştürür. Geoteknik mühendisleri sahada gözlemlerini sistemlere de işleyerek rapor halde yöneticilerine sunum yapar. Bilgisayar programlarına hakimiyet ve hızlı bilgisayar kullanımı geoteknik mühendisi olmak için gerekenler arasında yer alır. 

Geoteknik mühendisi analitik düşünebilen, detaylara göre hareket eden ve milimetrik hesaplamalar yapan kişilerden oluşur. Özellikle büyük projelerde saha güvenliğini sağlamanın yolu gözlemci ve dikkatli kişiliğe sahip olmaktan geçer. Vizyoner düşünce yapısıyla da hareket eden geoteknik mühendisler geleceği düşünerek yapıların tasarımlarını şekillendirir ve bu konuda önlemlerini alır.

Geoteknik mühendisi olarak kurumlarda rol almak isteyenlerin milimetrik hesaplamalar yapması ve analitik düşünce yapısına sahip olması gerekir. Yapıların incelenmesine yönelik merak da mesleki olarak çalışmalara katkı sunabilir. Bina tasarımlarıyla ilgili güncel teknolojilere adaptasyon ve yeniliklere açık olmak da tavsiye listesine eklenebilir. 

Geoteknik mühendisleri aktif olarak hem sahada hem de kurumların binalarında yer alarak çalışmaların ilerlemesini sağlar. Dinamik çalışma ortamına adaptasyon da verilebilecek tavsiyeler arasında yer alır. İngilizce diline de hâkim olması gereken bu kişiler kurslar aracılığıyla yabancı dildeki eksiklerini kapatabilir. Ayrıca geoteknik mühendisi iş ilanları altında yer alan sorumlulukları bilmek ve kurumların genel şartlarını okumakta yapman gerekenler noktasında bilgi verebilir. Kurumların bu mesleğe yönelik genel taleplerini inceleyerek kendini geliştirebilirsin. 

Geoteknik mühendisi birçok kurumda stajyer sıfatıyla katılabilir ve belirli projelerde bazı roller üstlenerek çalışma hayatını yerinde deneyimleyebilir. Projelerdeki profesyonellerle birlikte görev alan stajyerler işlerin genel işleyişi noktasında bilgi alır. Sürecin nasıl ilerlediği ve mesleki anlamda kullanılan programları da öğrenen stajyerler öğrendiği bilgileri staj defterine not alarak ilerleyen iş yaşamında kullanabilir. 

Staj esnasında bir şeyler öğrenmeye istekli olmak aynı kurumda istihdam edilmende avantaj getirebilir. Aldığın iş deneyimlerine paralel olarak network’ünü genişletebilir, güncel geoteknik mühendisi iş fırsatlarından yararlanabilirsin.